سیدمهدی حسینی وردنجانی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اهمیت نژادهای بومی در صنعت دامپروری اظهار کرد: نژادهای بومی دارای ژن‌های منحصربه‌فردی برای مقاومت در برابر گرما، بیماری‌ها و کمبود خوراک و آب هستند و همین ویژگی‌ها، ذخایر ژنتیکی این نژادها را به یکی از ظرفیت‌های مهم در حوزه دامپروری تبدیل کرده است.
وی با بیان اینکه حفظ ذخایر ژنتیکی باید با توجه به الزامات اقتصادی و تولیدی انجام شود، افزود: با وجود برخورداری نژادهای بومی از ژن‌های ارزشمند، پایین بودن میزان تولید به‌تنهایی نمی‌تواند توجیه علمی کافی برای حفظ این نژادها باشد؛ بنابراین ضروری است رویکردی اتخاذ شود که ضمن صیانت از ظرفیت‌های ژنتیکی، افزایش تولید و بهره‌وری را نیز دنبال کند.
این دکترای اصلاح نژاد دام با تأکید بر ضرورت برقراری تعادل میان این دو هدف بیان کرد: از نظر من، در شرایط کنونی می‌توان با استفاده از انتخاب ژنومی، دام‌های پربازده و در عین حال سازگار با شرایط محیطی را در مدت‌زمان کوتاه‌تری شناسایی و برای برنامه‌های اصلاح نژادی انتخاب کرد.
حسینی وردنجانی ادامه داد: در واقع، توسعه پایدار باید جایگزین تمرکز صرف بر هر یک از محورهای افزایش تولید یا حفظ ذخایر ژنتیکی شود؛ چراکه در برنامه‌های اصلاح نژاد دام، توجه هم‌زمان به بهره‌وری، سازگاری اقلیمی و حفظ تنوع ژنتیکی می‌تواند زمینه‌ساز بهبود عملکرد تولیدی و پایداری صنعت دامپروری باشد.
تغییرات اقلیمی و تهدید عملکرد تولیدی دام‌ها
عضو هیات علمی دانشگاه لرستان در ادامه با اشاره به تأثیر تغییرات اقلیمی و افزایش تنش‌های محیطی بر دام‌ها اظهار کرد: عواملی مانند گرما و خشکسالی می‌توانند عملکرد تولیدی و تولیدمثلی دام را تحت تأثیر قرار دهند و موجب کاهش تولید شیر و گوشت، افت رشد، کاهش باروری و پایین آمدن میزان بقا شوند.
وی افزود: در چنین شرایطی، توجه به ویژگی‌های ژنتیکی مرتبط با مقاومت در برابر تنش‌های محیطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، زیرا دام‌هایی که توانایی بیشتری برای سازگاری با شرایط نامساعد اقلیمی دارند، می‌توانند در مواجهه با محدودیت‌های محیطی عملکرد مناسب‌تری از خود نشان دهند.
حسینی وردنجانی تصریح کرد: بخش قابل توجهی از واریانس مشاهده‌شده در جمعیت‌های دامی در ارتباط با مقاومت در برابر تنش‌ها، منشأ ژنتیکی دارد و این موضوع نشان می‌دهد که می‌توان از ظرفیت‌های ژنتیکی موجود برای شناسایی و انتخاب دام‌های مقاوم‌تر استفاده کرد.
انتخاب ژنومی؛ راهکاری برای شناسایی دام‌های سازگارتر
این دکترای اصلاح نژاد دام با اشاره به شناسایی برخی ژن‌ها و ژن‌های کاندید مرتبط با صفات سازگاری در جمعیت‌های دامی گفت: با تعیین ژنوتیپ افراد برای ژن‌ها و نشانگرهای مرتبط با این صفات، امکان شناسایی و انتخاب دام‌هایی که از مقاومت بیشتری در برابر تنش‌های محیطی برخوردارند، فراهم می‌شود.
وی ادامه داد: استفاده از این ظرفیت‌ها در برنامه‌های اصلاح نژادی می‌تواند به انتخاب دقیق‌تر دام‌ها و تسریع روند دستیابی به جمعیت‌هایی با عملکرد تولیدی مناسب و سازگاری بیشتر با شرایط محیطی کمک کند.
حسینی وردنجانی همچنین تأکید کرد: با وجود ظرفیت‌های روش‌های ژنتیکی جدید، اصلاح ژنتیکی در کنار مدیریت مناسب محیطی همچنان از مؤثرترین راهکارها برای بهبود عملکرد دام‌ها و مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی است. از این رو، دستیابی به دام‌هایی پربازده، مقاوم و سازگار مستلزم توجه هم‌زمان به ظرفیت‌های ژنتیکی و شرایط پرورش و نگهداری دام‌هاست.
انتهای پیام
