حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالرضا پورذهبی یکشنبه ۲۶مهرماه در جلسه شورای فرهنگ عمومی استان کردستان با حضور دبیر شورای‌عالی انقلاب فرهنگی کشور، ضمن قدردانی از حضور مسئولان و فعالان فرهنگی، ابراز امیدواری کرد این نشست زمینه‌ساز تقویت فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی استان شود.
وی با اشاره به شرایط کردستان در روزهای ابتدایی جنگ اظهار کرد: استان در هفته نخست جنگ با حملات متعددی مواجه شد و در این مدت، بیش از ۶۰ تا ۷۰ حمله به مناطق و زیرساخت‌های مختلف صورت گرفت که خسارت‌هایی به همراه داشت و تعدادی از هم‌استانی‌ها نیز به شهادت رسیدند.
نماینده ولی‌فقیه در کردستان با اشاره به آسیب‌دیدن صداوسیما و برخی مراکز نظامی و امنیتی افزود: با وجود حجم حملات و تخریب‌ها، تدابیر اتخاذشده و مدیریت شورای تأمین استان با همراهی استاندار و دیگر مسئولان، به کنترل شرایط و حفظ آرامش کمک کرد.
پورذهبی همچنین با اشاره به حوادث ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه گفت: با برنامه‌ریزی‌ها و تدابیر انجام‌شده، استان توانست این حوادث را نیز پشت سر بگذارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، جمعیت استان را یک میلیون و ۷۳۵ هزار نفر اعلام کرد و گفت: کردستان حدود ۳۴۰ هزار دانش‌آموز، بیش از ۴۰ هزار دانشجو، یک‌هزار و ۲۰۰ عضو هیئت علمی و ۲۵ هزار نفر جامعه فرهنگیان دارد که نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه استان در حوزه‌های آموزشی و فرهنگی است.
نماینده ولی‌فقیه در کردستان با تأکید بر ضرورت توجه به این ظرفیت‌ها در برنامه‌های جهاد تبیین اظهار کرد: دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه و مجموعه‌های علمی استان فعالیت‌های ارزشمندی دارند و باید نقش آن‌ها در تبیین مسائل و افزایش آگاهی عمومی مورد توجه قرار گیرد.
پورذهبی، فعالان مدنی را نیز از گروه‌های تأثیرگذار در جامعه دانست و بر ضرورت استفاده از توانمندی‌های آنان در برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی تأکید کرد.
وی با اشاره به ظرفیت ورزشکاران استان، از جمله مبین عظیمی، و همچنین هنرمندان، بازیگران، نوازندگان، موسیقی‌دانان و کارگردانان، گفت: این گروه‌ها از مخاطبان و سرمایه‌های مهم اجتماعی استان هستند و می‌توانند در برنامه‌های روشنگری و تبیین نقش مؤثری داشته باشند.
نماینده ولی‌فقیه در کردستان در پایان با اشاره به جایگاه صنایع دستی استان، بر ضرورت توجه به ظرفیت‌های متنوع فرهنگی و اجتماعی برای پیشبرد برنامه‌های جهاد تبیین تأکید کرد.
جهاد تبیین در عصر دیجیتال به محتوای جذاب و شبکه منسجم نیاز دارد
علی‌اصغر دریایی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان نیز با اشاره به اهمیت جهاد تبیین اظهار کرد: دشمنان برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی، تنها به ابزارهای نظامی متکی نیستند، بلکه از شایعه، تحریف و روایت‌سازی در فضای مجازی نیز برای اثرگذاری بر ذهن مخاطبان استفاده می‌کنند.
وی افزود: جهاد تبیین اگرچه ماهیتی فرهنگی و اجتماعی دارد، در دنیای امروز با فناوری، علوم شناختی، رسانه‌ها و سامانه‌های اطلاعاتی پیوند خورده است. در چنین فضایی، انتقال پیام به‌تنهایی کافی نیست و دیده‌شدن محتوا، نحوه انتخاب آن از سوی مخاطب و چگونگی انتشارش نیز اهمیت دارد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان با بیان اینکه اقدامات متعددی پس از طرح موضوع جهاد تبیین از سوی نهادها و گروه‌های مردمی انجام شده است، گفت: با وجود برخی توفیقات، هنوز اثربخشی این فعالیت‌ها متناسب با گستردگی تلاش‌های رسانه‌ای و تبلیغاتی طرف مقابل نیست.
دریایی، نبود شبکه منسجم و توانمند، استمرار نداشتن برنامه‌های تبیینی و کمبود محتوای جذاب و متناسب با نیاز مخاطبان را از جمله عواملی دانست که می‌تواند اثربخشی این اقدامات را کاهش دهد.
وی ادامه داد: بر همین اساس، برنامه‌ای عملیاتی متناسب با شرایط و ظرفیت‌های بومی کردستان تدوین شده که چهار محور «ایران قوی و هویت ایرانی ـ اسلامی»، «تبیین دستاوردهای انقلاب اسلامی»، «نقشه‌های شکست‌خورده دشمن» و «زیست عفیفانه» را دنبال می‌کند.
دریایی ابراز امیدواری کرد با همکاری و هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، نهادهای فرهنگی و گروه‌های مردمی، زمینه تحقق اهداف جهاد تبیین و افزایش اثرگذاری برنامه‌های فرهنگی و هنری فراهم شود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان در بخش دیگری از سخنانش، اربعین را رویدادی فراتر از یک مناسک دینی دانست و اظهار کرد: این رویداد علاوه بر آثار معنوی و تقویت فضایل اخلاقی، می‌تواند در توسعه زیرساخت‌ها، جذب گردشگر و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی استان نیز نقش داشته باشد.
وی با اشاره به حضور مشترک مردم اهل سنت و تشیع در موکب‌های خدمت‌رسانی به زائران اربعین گفت: این همدلی پیامی روشن درباره جایگاه وحدت در کردستان دارد و نشان می‌دهد که همزیستی و همکاری میان مذاهب، یکی از ظرفیت‌های مهم اجتماعی استان است.
دریایی با اشاره به پیشینه محبت و ارادت به خاندان پیامبر(ص) در میان شاعران و اندیشمندان اهل سنت، بر اهمیت بازتاب این اشتراکات فرهنگی و مذهبی در سطح ملی و بین‌المللی تأکید کرد.
وی همچنین با اشاره به برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب کردستان، این رویداد را از برنامه‌های مهم فرهنگی استان برشمرد و گفت: در حاشیه نمایشگاه، برنامه‌های متنوعی از جمله معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و هنری شهرستان‌ها، نشست‌ها و کارگاه‌های تخصصی و پنل‌های علمی با مشارکت دانشگاه‌های استان برگزار شد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان با بیان اینکه برگزاری نمایشگاه در شهریورماه و هم‌زمان با تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها انجام شد، افزود: با وجود این شرایط، حدود ۲۰ هزار جلد کتاب از ناشران داخلی و نزدیک به هفت هزار جلد کتاب از ناشران خارجی به فروش رسید.
دریایی این میزان فروش را نشانه توجه مردم کردستان به کتاب و مطالعه دانست و اظهار کرد: جایگاه کتاب در سبد فرهنگی خانواده‌های استان همچنان قابل توجه است و این موضوع برای فعالان و خادمان عرصه فرهنگ مایه خرسندی است.
طرح جهاد تبیین در کردستان با هدف گفت‌وگو با ۳۰ هزار نفر اجرا می‌شود
در ادامه بهزاد کیامهر، مدیر ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد استان کردستان با تشریح جزئیات طرح عملیاتی جهاد تبیین با هدف گفت‌وگو و رفع شبهات ۳۰ هزار نفر در طول یک سال اظهار کرد: محتوای مورد نیاز برای تبیین این چهار محور، پس از بررسی و تحقیق و با صرف بیش از هزار نفرساعت کار کارشناسی آماده شده است. این محتواها علاوه بر غنای موضوعی، با توجه به اصول روان‌شناسی و متناسب با گروه‌های مختلف مخاطبان، از جمله نوجوانان، جوانان و بانوان تدوین شده‌اند.
وی با بیان اینکه یکی از چالش‌های برنامه‌های فرهنگی، محدود ماندن مخاطبان به گروه‌های همسو است، افزود: لازم است فعالیت‌های تبیینی به سمت قشر خاکستری جامعه نیز گسترش پیدا کند؛ افرادی که معمولاً در برنامه‌های مرسوم فرهنگی حضور ندارند و ارتباط مؤثری با آن‌ها برقرار نشده است.
مدیر ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد کردستان ادامه داد: در این طرح، برنامه‌ای چهارماهه پیش‌بینی شده است که بر اساس آن، هر دستگاه در هر شهرستان دست‌کم ۵۰ نفر را به‌عنوان مخاطب ثابت معرفی می‌کند. این افراد هر ماه در یک جلسه دوساعته با حضور استادان آموزش‌دیده شرکت می‌کنند و مباحث مربوط به یکی از محورهای طرح را به‌صورت گفت‌وگومحور دنبال خواهند کرد.
کیامهر با تأکید بر ضرورت استمرار جلسات و حضور ثابت مخاطبان گفت: هدف این است که شرکت‌کنندگان در طول چهار ماه، به‌صورت مستمر در جلسات حضور داشته باشند تا فرصت کافی برای طرح پرسش‌ها، بررسی شبهات و گفت‌وگو درباره موضوعات فراهم شود؛ بدون آنکه فشار زمانی زیادی به مخاطبان تحمیل شود.
وی با اشاره به برآوردهای اولیه از ظرفیت اجرای طرح در استان بیان کرد: اگر دستگاه‌های مشارکت‌کننده در شهرستان‌های مختلف بتوانند مخاطبان تعیین‌شده را جذب کنند، امکان گفت‌وگو با شمار قابل توجهی از شهروندان فراهم خواهد شد. بر اساس هدف‌گذاری انجام‌شده، در هر دوره چهارماهه، ۱۰ هزار نفر مخاطب طرح قرار می‌گیرند و در صورت تداوم برنامه، این تعداد در طول یک سال به ۳۰ هزار نفر خواهد رسید.
مدیر ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد کردستان، درباره ساختار اجرایی طرح نیز گفت: برای پیگیری برنامه، تشکیل ستادی با ساختاری متناظر با شورای فرهنگ عمومی پیش‌بینی شده است. در سطح استان، نماینده ولی‌فقیه ریاست ستاد را بر عهده خواهد داشت و استاندار و مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در ساختار مدیریتی آن ایفای نقش می‌کنند. ساختار مشابهی نیز در شهرستان‌ها با محوریت امامان جمعه و فرمانداران شکل می‌گیرد.
کیامهر با اشاره به پیش‌بینی سازوکار ارزیابی طرح افزود: وظایف دستگاه‌ها و شوراهای فرهنگ عمومی شهرستان‌ها در زمینه هماهنگی و اجرای جلسات مشخص شده است. همچنین عملکرد استادان و دستگاه‌های مجری ارزیابی خواهد شد تا میزان تحقق اهداف و خروجی برنامه قابل سنجش باشد. در این مرحله، مشارکت حدود ۲۱ دستگاه اجرایی و فرهنگی از جمله دانشگاه آزاد اسلامی و کمیته امداد در نظر گرفته شده است.
وی با اشاره به بخشی از محتوای آماده‌شده برای طرح گفت: در محور دشمن‌شناسی، موضوعاتی مانند تاریخ استعمار، بهره‌برداری قدرت‌های استعماری از منابع کشورهای دیگر و جذب نخبگان مورد بررسی قرار گرفته است. در محور دستاوردهای انقلاب اسلامی نیز محتواهایی با موضوع پیشرفت‌های زیرساختی، علمی و اجتماعی تهیه شده که در قالب مجموعه‌ای از اسلایدها در اختیار استادان قرار می‌گیرد.
کیامهر تأکید کرد: محتوای آموزشی و استادان برای اجرای طرح آماده هستند و گام اصلی، فراهم کردن بستر اجرایی و هماهنگی مؤثر دستگاه‌ها برای برگزاری منظم جلسات در سطح استان و شهرستان‌هاست.
انتهای پیام
