به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، شینا انصاری در دوازدهمین سمینار ملی شیمی و محیط زیست که با میزبانی پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار سازمان و مشارکت انجمن شیمی ایران در سالن همایش‌های سازمان محیط زیست برگزار شد، با قدردانی از برگزارکنندگان، استادان، پژوهشگران و دانشجویان، بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی کشور برای حل مسائل و چالش‌های محیط زیستی تأکید کرد.

وی با اشاره به پیامدهای زیست‌محیطی گسترش تولید و مصرف مواد شیمیایی پس از انقلاب صنعتی اظهار کرد: بسیاری از موادی که در ابتدا با هدف افزایش رفاه و تسهیل زندگی انسان تولید شدند، به‌تدریج آثار مخرب خود را بر طبیعت و سلامت انسان آشکار کردند. انتشار کتاب «بهار خاموش» اثر ریچل کارسون در سال ۱۹۶۲ به‌ویژه با تمرکز بر پیامدهای استفاده از آفت‌کش‌های کلره، نقش مهمی در جلب توجه جهانی به آثار مخرب و ماندگار برخی ترکیبات شیمیایی داشت.

انصاری افزود: آلاینده‌های آلی پایدار، برخی آفت‌کش‌ها، فلزات سنگین و ترکیبات آلاینده صنعتی می‌توانند پیامدهای گسترده‌ای برای سلامت انسان، موجودات زنده و اکوسیستم‌ها داشته باشند. تجربه‌های گذشته نشان می‌دهد که شناسایی مخاطرات، پایش آلاینده‌ها و توسعه روش‌های ایمن‌تر برای مدیریت مواد شیمیایی، ضرورتی اساسی در حفاظت از محیط زیست است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به آلودگی جیوه و پیامدهای فاجعه‌بار آن در خلیج میناماتای ژاپن گفت: این تجربه تلخ زمینه‌ساز شکل‌گیری همکاری‌های بین‌المللی برای کنترل آلودگی جیوه و تصویب کنوانسیون میناماتا شد. اجرای تعهدات بین‌المللی و توسعه روش‌های جایگزین کم‌خطرتر می‌تواند به کاهش آثار این آلاینده بر سلامت انسان و محیط زیست کمک کند.

وی همچنین به اقدامات انجام‌ شده برای مدیریت پسماندهای آلوده به پلی‌کلره‌بای‌فنیل‌ها (PCB) اشاره کرد و افزود: همکاری میان سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت نیرو و سایر دستگاه‌های مرتبط در سال‌های گذشته، زمینه مدیریت و پاک‌سازی بخش قابل‌ توجهی از این پسماندها را فراهم کرده است. کاهش و حذف سرب از رنگ‌ها و استفاده از جایگزین‌های مناسب نیز از جمله اقداماتی است که می‌تواند بر کاهش مخاطرات زیست‌محیطی مؤثر باشد.

انصاری با تأکید بر ضرورت ارتقای رویکردهای علمی در مدیریت محیط زیست تصریح کرد: نقش پژوهشگران نباید صرفاً به شناسایی و پایش آلودگی‌ها پس از انتشار محدود شود بلکه لازم است با توسعه فناوری‌های پاک و اصلاح فرایندهای تولید، از ایجاد آلودگی در مبدأ پیشگیری کنیم.

وی تقویت نقش علم و شواهد معتبر در تصمیم‌گیری‌ها، توسعه پژوهش‌های مسئله‌محور و فناوری‌های پاک و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری‌های اجرایی بر پایه داده‌های معتبر و استانداردهای علمی را از الزامات مدیریت مؤثر محیط زیست برشمرد و گفت: تحقق این اهداف نیازمند هم‌افزایی دولت، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و بخش‌های تولیدی و صنعتی است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به ظهور آلاینده‌های جدید خاطرنشان کرد: ترکیبات دارویی و هورمونی، مواد شیمیایی نوظهور و میکروپلاستیک‌ها از جمله موضوعاتی هستند که به توسعه روش‌های علمی برای شناسایی، پایش و کاهش مخاطرات نیاز دارند. در این مسیر، شناخت شرایط بومی کشور و توسعه فناوری‌های متناسب با نیازهای داخلی اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی با بیان اینکه حفاظت از محیط زیست و توسعه لزوماً در تقابل با یکدیگر نیستند، اظهار کرد: تعارض زمانی شکل می‌گیرد که الگوهای تولید و مصرف، هزینه‌های محیط زیستی را نادیده بگیرند و منابع به شکل ناکارآمد مورد استفاده قرار گیرند. ضروری است ملاحظات محیط زیستی از مراحل اولیه طراحی فعالیت‌های اقتصادی مورد توجه قرار گیرند، نه اینکه پس از وقوع آلودگی و خسارت، تنها به بازسازی و احیای اکوسیستم‌ها بسنده شود.

انصاری تأکید کرد: بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و تشویق نوآوری به معنای تضعیف الزامات قانونی یا چشم‌پوشی از تخلفات محیط زیستی نیست بلکه توسعه فناوری‌های پاک باید هم‌زمان با رعایت ضوابط قانونی و مسئولیت‌پذیری در قبال پیامدهای فعالیت‌های اقتصادی دنبال شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آلودگی‌های ناشی از جنگ‌های تحمیلی علیه کشور، از جامعه علمی و پژوهشی خواست برای شناسایی، ارزیابی و پاک‌سازی آلودگی‌های نفتی به‌ویژه در سواحل جنوبی کشور، راهکارهای علمی و کاربردی ارائه کند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: توسعه روش‌هایی که ضمن پاکسازی آلودگی‌ها، کمترین آثار و عوارض را بر طبیعت داشته باشند، از نیازهای مهم کشور است همچنین با توجه به تأثیرپذیری ایران از پیامدهای تغییر اقلیم، انتظار می‌رود پژوهشگران در شناسایی مخاطرات و ارزیابی علمی سیاست‌ها و اقدامات محیط زیستی مشارکت فعال‌تری داشته باشند.

انصاری در پایان با تأکید بر ضرورت تقویت مشارکت جامعه علمی در تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌های محیط زیستی گفت: پیشگیری از مخاطرات و جلوگیری از انتقال هزینه‌های محیط زیستی به نسل‌های آینده، از مسئولیت‌های اساسی ماست. 

پژوهش‌های شیمی و محیط زیست باید به راهکارهای اجرایی و مسئله‌محور تبدیل شوند

جلیل بادام‌فیروز، رئیس پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، با تأکید بر ضرورت پیوند میان پژوهش‌های علمی و تصمیم‌گیری‌های اجرایی گفت: ارزش واقعی پژوهش‌های محیط‌زیستی زمانی محقق می‌شود که نتایج آن‌ها در سیاست‌گذاری، توسعه فناوری‌های سبز، کاهش آلاینده‌ها و ارتقای کیفیت زندگی مردم اثرگذار باشد.

به گزارش روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، جلیل بادام‌فیروز در دوازدهمین سمینار ملی شیمی و محیط زیست که صبح امروز با میزبانی پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار سازمان حفاظت محیط زیست و مشارکت انجمن شیمی ایران در سالن همایش‌های بین‌المللی این سازمان برگزار شد، با اشاره به اهمیت پیوند میان شیمی و محیط زیست اظهار کرد: از کیفیت هوا و منابع آب گرفته تا آلودگی خاک، پسماندهای صنعتی، آلاینده‌های نوظهور و چرخه مواد شیمیایی در طبیعت، همگی از موضوعاتی هستند که بدون شناخت دقیق علمی و بررسی فرایندهای شیمیایی، امکان مدیریت مؤثر آن‌ها وجود ندارد.

وی با بیان اینکه دانش و پژوهش باید از مرز مقاله‌نویسی و مطالعات آزمایشگاهی فراتر برود، افزود: نتایج پژوهش‌ها باید به فناوری، استانداردسازی، راهکارهای اجرایی و داده‌های قابل اتکا برای تصمیم‌گیری‌های محیط‌ زیستی تبدیل شوند.

رئیس پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار ادامه داد: پژوهش‌های علمی زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهند که در سیاست‌گذاری، توسعه صنعت، مدیریت مصرف انرژی، کاهش آلاینده‌ها و بهبود کیفیت زندگی مردم نقش مؤثری ایفا کنند.

بادام‌فیروز با اشاره به پیامدهای بهداشتی آلودگی هوا تصریح کرد: بر اساس آمارهای مطرح‌شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت بهداشت، آلودگی هوا سالانه موجب حدود ۵۰ هزار مرگ در کشور می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد که مدیریت آلاینده‌های محیطی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی برای کاهش آثار آن‌ها، ضرورتی جدی و انکارناپذیر است.

وی با تأکید بر نقش پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار به‌عنوان بازوی علمی و پژوهشی سازمان حفاظت محیط زیست، توسعه همکاری میان دانشگاه‌ها، انجمن‌های علمی، مراکز پژوهشی، دستگاه‌های اجرایی و بخش صنعت را از اولویت‌های راهبردی این مجموعه دانست و گفت: بهره‌گیری از ظرفیت جامعه علمی و پژوهشگران برای ارائه راهکارهای سبز و حل مسائل محیط‌ زیستی باید در برنامه‌های توسعه کشور جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

بادام فیروز در پایان با اشاره به تشدید بحران‌های محیط‌ زیستی در کشور خاطرنشان کرد: در برخی حوزه‌ها از جمله منابع آب و فرونشست زمین، شرایط از مرحله چالش عبور کرده و به بحران رسیده است. مواجهه با این مسائل مستلزم تعریف طرح‌های مسئله‌محور، تولید داده‌های کاربردی و تقویت ارتباط میان جامعه علمی، پژوهشگران، مدیران و تصمیم‌گیران است.

انتهای پیام