دکتر میترا عباسی‌فرد سه‌شنبه ۲۸ مهرماه در جمع خبرنگاران گفت: پوکی استخوان شایع‌ترین بیماری متابولیک استخوان است که در آن توده استخوانی به تدریج سست و ضعیف یا به اصطلاح پوک می‌شود؛ به گونه‌ای که استخوان پوک با کوچکترین ضربه و حتی گاهی بدون ضربه، تنها با عطسه و سرفه شدید یا برداشتن جسم سنگین، دچار شکستگی می‌شود.

وی ضمن اشاره به روند بازآرایی مداوم استخوان‌ها افزود: استخوان پیوسته در حال بازآرایی است؛ به این معنا که مناطقی از استخوان که با فعالیت سلول‌های مخرببازجذب می‌شوند، با استخوانی که توسط سلول‌های استخوان‌ساز ساخته می‌شود جایگزین می‌شوند. در واقع پوکی استخوان، عدم تعادل میان بازجذب و تولید استخوان است.

این  فوق تخصص روماتولوژی گفت: ۸۰ درصد اختلاف در تراکم استخوان افراد تحت تأثیر عوامل ژنتیکی است و در افرادی که سابقه خانوادگی پوکی استخوان و شکستگی‌های ناشی از آن را دارند، ابتلا به این بیماری و عوارض آن بسیار بیشتر است. فعالیت فیزیکی کم، مصرف کم کلسیم و کمبود ویتامین D نیز از دیگر عوامل خطر پوکی استخوان به شمار می‌روند. 

 عباسی‌فرد ضمن اشاره به وجود دو نوع پوکی استخوان اولیه و ثانویه، بیان کرد: نوع اولیه شایع‌تر بوده و علت آن افزایش سن یا یائسگی است. نوع ثانویه نیز به دلیل بیماری‌های مختلف از جمله بیماری‌های روماتیسمی، دیابت، بیماری‌های ریوی، کلیوی و گوارشی، پرکاری تیروئید و پاراتیروئید، سرطان‌ها و مصرف برخی داروها به ویژه کورتون، لووتیروکسین، داروهای ضدتشنج، هپارین، امپرازول و پنتوپرازول و همچنین مصرف سیگار، قهوه زیاد، فست‌فودها، غذاهای سرخ شده و نوشابه‌های گازدار بروز می‌کند.

 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان و انجمن روماتولوژی ایران تأکید کرد: تمام افراد دارای بیماری زمینه‌ای و افرادی که داروی خاصی مصرف می‌کنند، باید با نظر پزشک، داروهای مصرفی خود را تنظیم کنند.

 شیوع بیشتر در زنان

وی ضمن اشاره به اینکه شیوع پوکی استخوان در خانم‌ها بیشتر از آقایان است، گفت: در ایران نیمی از زنان بالای ۴۵ سال و ۹۰ درصد از زنان بالای ۷۵ سال به درجاتی از کاهش توده استخوانی مبتلا هستند؛ به گونه‌ای که از هر دو زن و چهار مرد بالای ۵۰ سال، یک نفر دچار کاهش تراکم استخوان است.

 چرا پوکی استخوان «بیماری خاموش» نامیده می‌شود؟

 این فوق تخصص روماتولوژی ضمن اشاره به اینکه پوکی استخوان به دلیل بدون علامت بودن، بیماری خاموش نامیده می‌شود، اظهار کرد: البته این بیماری می‌تواند باعث کاهش قد، دردهای استخوانی، کمردرد مزمن و مشکل در صاف ایستادن و نشستن شود و به دلیل افزایش خطر شکستگی، علائم و عوارض ناشی از شکستگی را نیز به همراه داشته باشد.

 وی افزود: ۴۰ درصد خانم ها و ۱۵ درصد آقایان در طول زندگی خود دست‌کم یک شکستگی ناشی از پوکی استخوان را تجربه می‌کنند که بیشتر در نواحی لگن، ستون فقرات و مچ دست رخ می دهد. شکستگی لگن تا ۲۵ درصد منجر به مرگ و میر در سال اول پس از شکستگی می‌شود.

 چه کسانی باید تراکم استخوان را بسنجند؟

 عباسی‌فرد توصیه کرد: بر اساس توصیه انجمن بین‌المللی پوکی استخوان، همه خانم‌های بالای ۶۵ سال، مردان بالای ۷۰ سال و زنان با یائسگی زودرس باید سنجش تراکم استخوان انجام دهند. افراد دارای بیماری زمینه‌ای و مصرف انواع داروی خاص نیز طبق صلاحدید پزشک باید تحت سنجش تراکم استخوان قرار گیرند.

 راهکارهای پیشگیری و درمان

 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان برای پیشگیری از پوکی استخوان، مصرف کافی کلسیم و ویتامین D را توصیه کرد و یادآور شد: میزان نیاز به کلسیم و ویتامین D  در سنین مختلف، متفاوت است.

 وی درباره نقش ورزش گفت: ورزش در کودکان و نوجوانان، احتمال رسیدن آنها به حداکثر توده استخوانی تعیین شده از لحاظ ژنتیکی را افزایش می‌دهد؛ در افراد مسن نیز باعث پیشگیری از کاهش توده استخوانی می‌شود. البته پس از قطع ورزش، اثرات مفید آن به تدریج از بین می‌رود، بنابراین ورزش مداوم اهمیت دارد. پیاده‌روی، ورزش‌های آبی و راکتی بر حسب تمایل و وضعیت جسمی فرد توصیه می‌شود.

 عباسی‌فرد درباره درمان نیز اظهار کرد: برای درمان پوکی استخوان داروهای متعددی به اشکال خوراکی و تزریقی وجود دارد که برحسب شرایط بیمار و صلاحدید پزشک تجویز می‌شوند و پایبندی به درمان تحت نظر پزشک بسیار مهم است.

 وی در پایان ضمن تأکید بر اهمیت پیشگیری از زمین خوردن بیماران دچار پوکی استخوان، یادآور شد: فراهم کردن امکانات لازم در منزل مانند روشنایی کافی و برداشتن موانع سر راه رفتن این بیماران، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

انتهای پیام