چربی‌سوزی، اصطلاحی است که معمولا با کاهش وزن مرتبط می‌شود اما از نظر فیزیولوژیک، این اصطلاح به معنای استفاده بدن از چربی برای تامین انرژی است. این فرایند در بدن سالم به‌طور طبیعی و در طول روز، در زمان ورزش و پیاده‌روی گرفته تا فاصله میان وعده‌های غذایی، اتفاق می‌افتد.
پژوهشگران علاوه بر میزان چربی مصرف شده، به توانایی بدن برای جابه‌جایی میان منابع مختلف انرژی نیز توجه دارند. بدن گاهی بیشتر از کربوهیدرات‌ها و در شرایط دیگر از چربی‌ها برای تامین انرژی استفاده می‌کند. این توانایی که «انعطاف‌پذیری متابولیک» نام دارد، یکی از شاخص‌های مهم سلامت متابولیک به شمار می‌رود.
عصاره چای سبز چگونه بر چربی‌سوزی تاثیر می‌گذارد؟
پژوهشگران نتایج ۹ کارآزمایی تصادفی و کنترل شده را بررسی کردند، هدف آنان، ارزیابی تاثیر مصرف مکمل عصاره چای سبز بر نحوه استفاده بدن از منابع انرژی هنگام ورزش و پس از آن بود.
آنان به‌جای تمرکز بر کاهش وزن، میزان اکسیداسیون چربی و کربوهیدرات را بررسی کردند. اکسیداسیون به فرایندی گفته می‌شود که طی آن بدن از این مواد برای تولید انرژی استفاده می‌کند. پژوهشگران همچنین بررسی کردند آیا افزایش مقدار مصرف عصاره چای سبز می‌تواند بر میزان چربی مصرف شده پس از ورزش تاثیر بگذارد یا خیر.
نتایج نشان داد، افرادی که عصاره چای سبز مصرف کرده بودند، در مقایسه با گروه کنترل، هنگام ورزش چربی بیشتری برای تامین انرژی مصرف کردند و این تفاوت پس از پایان تمرین نیز ادامه داشت. همچنین، میزان استفاده بدن از کربوهیدرات‌ها در دوره بازیابی پس از ورزش کاهش یافت. این یافته نشان می‌دهد که بدن در این دوره تا حدی کمتر به کربوهیدرات‌ها و بیشتر به چربی‌ها متکی بوده است.
پژوهشگران دریافتند که مصرف مقادیر بیشتر عصاره چای سبز با افزایش بیشتر اکسیداسیون چربی پس از ورزش ارتباط دارد. بااین‌حال، این پژوهش کاهش وزن را بررسی نکرده است. افزایش مصرف چربی برای تولید انرژی نیز به‌تنهایی به معنای کاهش چربی ذخیره شده در بدن نیست. نتایج پژوهش‌های دیگری نشان دادند که چای سبز و عصاره آن ممکن است در کنار کاهش کالری دریافتی و رعایت اصول سبک زندگی سالم به کاهش چربی بدن کمک کنند اما نتایج این فراتحلیل به‌تنهایی چنین تاثیری را اثبات نمی‌کند.
ارتباط انعطاف‌پذیری متابولیک با سلامت بدن
انعطاف‌پذیری متابولیک به توانایی بدن برای انتخاب و استفاده از منابع مختلف انرژی متناسب با شرایط گفته می‌شود. برای مثال، هنگام ورزش سنگین، کربوهیدرات‌ها ممکن است سهم بیشتری در تامین انرژی داشته باشند درحالی‌که هنگام فعالیت‌های کم‌شدت یا در فاصله میان وعده‌های غذایی، بدن می‌تواند بیشتر از چربی استفاده کند.
اختلال در این توانایی ممکن است تنظیم انرژی در بدن را دشوار کند. پژوهشگران انعطاف‌پذیری متابولیک پایین را با مقاومت به انسولین، اختلال در کنترل قند خون و دیگر مشکلات متابولیک مرتبط دانسته‌اند.
به همین دلیل، یافتن راه‌هایی برای بهبود توانایی بدن در استفاده از منابع مختلف انرژی مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش جدید نشان می‌دهد، عصاره چای سبز ممکن است در این زمینه به‌ویژه در ارتباط با فعالیت بدنی نقش کمکی داشته باشد.
عادت‌های روزانه همچنان نقش اصلی را دارند
اگرچه تاثیر عصاره چای سبز در این پژوهش قابل اندازه‌گیری بود، این اثر در کنار ورزش مشاهده شد و جایگزینی برای فعالیت بدنی نبود. برای حفظ سلامت متابولیک، ورزش منظم، دریافت پروتئین کافی، خواب باکیفیت، مدیریت استرس و پیروی از رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی همچنان اهمیت اساسی دارند.
ترکیب تمرینات قدرتی و هوازی، یکی از راه‌های حمایت از سلامت متابولیک است. تمرینات قدرتی به حفظ توده عضلانی و بهبود حساسیت به انسولین کمک می‌کنند و فعالیت‌های هوازی نیز توانایی بدن را برای استفاده از منابع انرژی افزایش می‌دهند.
دریافت پروتئین کافی در وعده‌های غذایی به حفظ عضلات، ایجاد احساس سیری و تنظیم قند خون کمک می‌کند و همچنین، کاهش زمان نشستن‌های طولانی و اختصاص دادن وقفه‌های کوتاه به پیاده‌روی می‌تواند در بهبود تنظیم گلوکز موثر باشد.
خواب مناسب نیز اهمیت دارد زیرا کمبود خواب حتی در چند شب متوالی می‌تواند با کاهش حساسیت به انسولین و اختلال در عملکرد متابولیک ارتباط داشته باشد. از سوی دیگر، استرس مزمن و افزایش هورمون‌های مرتبط با آن ممکن است تنظیم قند خون و استفاده کارآمد بدن از انرژی را دشوارتر کند.
یاهو هلث گزارش کرد، در مجموع، عصاره چای سبز ممکن است به افزایش مصرف چربی برای تامین انرژی کمک کند اما نباید آن را راهکاری مستقل برای کاهش وزن یا جایگزینی برای عادت‌های سالم دانست. حفظ سلامت متابولیک همچنان به مجموعه‌ای از رفتارهای روزمره، به‌ویژه فعالیت بدنی منظم و تغذیه مناسب، وابسته است.
نتایج این پژوهش در نشریه Nutrition Reviews منتشر شده است.
انتهای پیام
