به گزارش ایسنا، دکتر عباس سروش امروز در«بیست‌وسومین کنفرانس بین‌المللی رمز ایران» با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه تجمیع و شبکه‌بندی اطلاعات در نظام حکمرانی گفت: تجربه ۱۷ تا ۱۸ ماه اخیر و شرایط جنگی، فرصتی برای بررسی شیوه مدیریت و نگهداری اطلاعات در کشور فراهم کرده است؛ چراکه تمرکز اطلاعات در یک نقطه، در کنار مزایایی مانند سهولت دسترسی، می‌تواند آن را به هدفی جذاب برای افرادی تبدیل کند که قصد دسترسی غیرمجاز یا از بین بردن اطلاعات را دارند.
وی با اشاره به اینکه امنیت اطلاعات تنها به رمزگذاری و رمزگشایی محدود نمی‌شود، اظهار کرد: نحوه تمرکز اطلاعات، میزان دسترسی به آن‌ها و چگونگی شبکه‌بندی سامانه‌ها نیز از موضوعات مهمی است که باید از جنبه‌های مختلف بررسی شود. هر یک از این شیوه‌ها مزایا و معایب خاص خود را دارند و لازم است با توجه به شرایط و نیازهای کشور درباره آن‌ها تصمیم‌گیری شود.
امنیت اطلاعات؛ فراتر از رمزگذاری و رمزگشایی
رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به موضوع حکمرانی اطلاعات بیان کرد: در حوزه حکمرانی، این پرسش مطرح است که آیا باید اطلاعات وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مختلف را در یک ساختار متمرکز گردآوری کنیم یا آن‌ها را به‌صورت پراکنده و شبکه‌ای نگه داریم. به نظر من، این موضوع ظرفیت بررسی و پژوهش جدی دارد.
سروش ادامه داد: اگر اطلاعات در یک نقطه متمرکز شوند، دسترسی به آن‌ها ممکن است آسان‌تر شود؛ اما همین تمرکز می‌تواند خطراتی نیز به همراه داشته باشد، زیرا مجموعه بزرگی از اطلاعات در یک نقطه در دسترس قرار می‌گیرد و احتمال دسترسی غیرمجاز یا از بین رفتن آن‌ها افزایش می‌یابد. در مقابل، پراکندگی اطلاعات نیز می‌تواند از برخی جنبه‌ها به افزایش ایمنی کمک کند. بنابراین، لازم است مزایا و معایب هر رویکرد به‌دقت بررسی شود.
وی با اشاره به گستردگی موضوع امنیت اطلاعات افزود: با پیشرفت علم و فناوری، توسعه رایانه‌ها، افزایش حجم داده‌ها و پیچیده‌تر شدن ساختارهای حکومتی، اداری و اجتماعی، با اطلاعات بسیار گسترده و متنوعی مواجه هستیم که طبیعتاً همه افراد نباید به تمام آن‌ها دسترسی داشته باشند. ازاین‌رو، حفاظت از اطلاعات و تعیین سطوح دسترسی به آن‌ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
رمز و ایما و اشاره در فرهنگ ایرانی سابقه‌ای دیرینه دارد
سروش در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیشینه رمزگویی در فرهنگ ایرانی اظهار کرد: صحبت کردن با رمز، ایما و اشاره و استفاده از زبان غیرمستقیم، سابقه‌ای طولانی در فرهنگ ما دارد و این شیوه‌ها صرفاً به دانش جدید، دانشگاه‌ها، رایانه‌ها و فناوری‌های امروزی محدود نمی‌شوند.
وی افزود: افراد در دوره‌های مختلف تاریخی، به دلایل گوناگون ترجیح می‌دادند برخی مسائل را بدون بیان صریح و با استفاده از رمز و اشاره مطرح کنند. این موضوع را می‌توان در ادبیات فارسی نیز مشاهده کرد؛ جایی که شاعران برای انتقال معنا از زبان نمادین، کنایه و اشاره بهره گرفته‌اند.
رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به شعری از هوشنگ ابتهاج، شاعر معاصر، گفت: در یکی از سروده‌های او آمده است: مشهود نباشد کسی آنچه میان من و توست، با اشارات نظر تعبیر شود. این بیت نمونه‌ای از انتقال معنا با استفاده از اشاره و زبانی غیرمستقیم است.
سروش ادامه داد: در شعر حافظ نیز با تعابیر و لایه‌های معنایی متعددی روبه‌رو هستیم که برخی از آن‌ها همچنان موضوع تفسیر و بررسی‌اند. مولانا نیز می‌گوید: سر دلبران گفته آید در حدیث دیگران. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که انتقال معنا از طریق اشاره و بیان غیرمستقیم، در ادبیات فارسی جایگاه ویژه‌ای داشته است.
وی با اشاره به کاربرد رمز در دوره‌های تاریخی خاطرنشان کرد: در جنگ‌ها و مناسبات حکومتی نیز افراد برای انتقال پیام، از نقاشی‌ها یا خطوط و نشانه‌های خاص استفاده می‌کردند. این پیام‌ها گاهی به دست طرف مقابل می‌افتاد و باید رمزگشایی می‌شد تا محتوای آن‌ها مشخص شود.
از زبان زرگری تا پیچیدگی سامانه‌های اطلاعاتی
سروش با اشاره به نمونه‌های ساده‌تر رمزگویی در زندگی روزمره گفت: در دوران کودکی، یکی از سرگرمی‌های ما این بود که کلمات را برعکس بیان کنیم یا جمله‌ها را از انتها بگوییم تا طرف مقابل متوجه منظورمان نشود. زبان زرگری نیز نمونه‌ای شناخته‌شده از این شیوه‌های ارتباطی است.
وی افزود: با پیشرفت فناوری و افزایش حجم و پیچیدگی اطلاعات، موضوع رمز و حفاظت از داده‌ها ابعاد گسترده‌تری پیدا کرده است. امروزه مسئله فقط انتقال پیام به شیوه‌ای غیرمستقیم نیست، بلکه باید از اطلاعاتی محافظت کنیم که دسترسی به آن‌ها برای همه افراد مجاز نیست.
ضرورت ارزیابی اثرگذاری کنفرانس‌های علمی در صنعت و جامعه
رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر ضرورت سنجش دستاوردهای عملی کنفرانس‌های علمی گفت: در کنفرانس‌های مختلف، هنگامی که به‌عنوان یک مسئول دانشگاهی سخنرانی می‌کنم، معمولاً این پرسش را مطرح می‌کنم که چندمین دوره از آن کنفرانس برگزار می‌شود و این رویداد در سال‌های گذشته چه مسیری را طی کرده است.
سروش ادامه داد: از نظر من، برگزارکنندگان کنفرانس‌های علمی، به‌ویژه در دانشگاه‌ها، باید آثار و نتایج این رویدادها را پایش و ارزیابی کنند. باید ببینیم در قبال برگزاری کنفرانس‌ها و انتشار مقالات علمی، چه اتفاقی در بیرون از دانشگاه رخ می‌دهد.
وی افزود: باید بررسی کنیم آیا هم‌زمان با پیشرفت مقالات و ارتقای کمیت و کیفیت فعالیت‌های پژوهشی، یافته‌های علمی نیز در صنعت و جامعه به کار گرفته می‌شوند یا خیر. صرف افزایش تعداد مقالات یا بهبود کیفیت فعالیت‌های تحقیقاتی کافی نیست؛ بلکه باید مشخص شود این دستاوردها چه تأثیری بر حل مسائل واقعی و بهبود عملکرد صنعت و جامعه دارند.
تأکید بر سنجش اثرگذاری پژوهش‌ها در صنعت
رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، با تأکید بر ضرورت ارزیابی آثار عملی فعالیت‌های دانشگاهی گفت: دانشگاه‌ها به فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و انتشار دستاوردهای علمی خود ادامه می‌دهند، اما باید بررسی کنیم که این فعالیت‌ها در بیرون از دانشگاه چه بازتابی دارند و تا چه اندازه در صنعت و جامعه به کار گرفته می‌شوند.
وی با اشاره به بازدید از نمایشگاه حاشیه کنفرانس اظهار کرد: با توجه به آنچه در نمایشگاه مشاهده کردم، به نظر می‌رسد موضوع این رویداد از جمله حوزه‌هایی است که دستاوردهای آموزشی و پژوهشی آن می‌تواند به‌سرعت در عرصه عمل نمود پیدا کند. این حوزه از موضوعات پرطرفدار روز نیز به شمار می‌رود و دانشجویان با رتبه‌های برتر هم به رشته‌ها و زمینه‌های مرتبط با داده‌ها و علوم رایانه علاقه‌مند هستند.
سروش ادامه داد: توصیه می‌کنم این موضوع با رویکردی حرفه‌ای‌تر دنبال شود و به یکی از محورهای اصلی کنفرانس‌ها تبدیل شود. به‌گونه‌ای که اگر دو سال دیگر این کنفرانس برگزار شد، بتوانیم علاوه بر مشاهده پیشرفت مقالات و کارگاه‌های آموزشی، آثار بیرونی آن را نیز در جامعه و صنعت ارزیابی کنیم.
تأکید بر وقت‌شناسی در برگزاری برنامه‌های علمی
رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر در ادامه با اشاره به تجربه حضور در یک کنفرانس علمی گفت: سال گذشته در کنفرانسی که دانشکده پلیمر برگزار می‌کرد، یکی از دوستان برگزارکننده از تجربه‌ای درباره اهمیت وقت‌شناسی صحبت کرد. به گفته او، برنامه قرار بود ساعت هشت آغاز شود و با وجود اینکه برخی افراد تصور می‌کردند تأخیر کوتاه مسئله مهمی نیست، برنامه در زمان مقرر آغاز شده بود.
وی با تأکید بر اهمیت رعایت زمان‌بندی در رویدادهای علمی اظهار کرد: امیدوارم بتوانیم این شیوه را در برنامه‌های خود نیز ادامه دهیم؛ زیرا رعایت نظم و وقت‌شناسی، علاوه بر کمک به برگزاری بهتر برنامه‌ها، می‌تواند الگویی آموزشی برای نسل جوان باشد.
انتهای پیام
