به گزارش ایسنا، دکتر رضا ملک‌زاده در آیین تجلیل و اهدای جوایز به ۲۳ دانش‌آموخته رتبه اول رشته‌های کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه علوم پزشکی تهران با عنوان «جایزه کریم» که در عمارت هزارستان درکه برگزار شد، در سخنانی با موضوع «جایگاه و اهمیت رشته پزشکی و آمادگی دانشجویان برای پذیرش مسئولیت مهم طبابت»، به تشریح ابعاد علمی، اخلاقی، انسانی و اجتماعی حرفه پزشکی پرداخت.
پزشکان از ستون‌های اصلی جامعه هستند
ملک‌زاده با اشاره به جایگاه والای طبابت در آموزه‌های اسلامی، به سخنی از امام جعفر صادق(ع) استناد کرد که در آن، جامعه برای سامان‌یافتن امور دنیوی و اخروی خود به سه گروه نیازمند دانسته شده است: فقیهی دانشمند و باتقوا، حکمرانی خیرخواه و طبیبی بصیر و معتمد.
وی خطاب به دانش‌آموختگان گفت: شما که در رشته پزشکی تحصیل می‌کنید، باید بدانید از ستون‌های آینده جامعه هستید و اهمیت جایگاه و مسئولیتی را که بر عهده دارید، به‌درستی درک کنید.
این استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد که منزلت اجتماعی پزشکی، مسئولیتی فراتر از دستیابی به مدرک دانشگاهی یا موفقیت حرفه‌ای ایجاد می‌کند و پزشک باید در کنار توانایی علمی، از اعتماد و اطمینان مردم نیز برخوردار باشد.
تربیت پزشک موفق با سه مؤلفه دانش، مهارت و نگرش صحیح
رئیس پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران با تشریح فلسفه آموزش پزشکی گفت: تلاش ما در دانشکده پزشکی این بوده است که دانشجویان علاوه بر فراگیری دانش تخصصی، مهارت‌های لازم و نگرش صحیح برای طبابت را نیز بیاموزند.
وی افزود: هدف آموزش پزشکی تنها تربیت فردی مسلط به علوم پزشکی نیست، بلکه باید پزشکانی دلسوز، خیرخواه و مسئولیت‌پذیر پرورش یابند که کمک به انسان‌های بیمار و دردمند را رسالت اصلی خود بدانند.
ملک‌زاده با تأکید بر اهمیت آموزش مادام‌العمر تصریح کرد: پزشک باید همواره در حال یادگیری باشد، دانش خود را به‌روز نگه دارد و علاوه بر تسلط بر علوم پایه و بالینی، توانایی ارائه خدمات مؤثر به جامعه را کسب کند.
وی احترام به بیماران، استادان و همکاران، مسئولیت‌پذیری فردی، خودآموزی و مشارکت در پژوهش‌های علمی را از مبانی مهم تربیت پزشکان توانمند برشمرد و افزود: پزشکی علمی پیچیده و گسترده است که موفقیت در آن بدون برخورداری از مهارت‌های ارتباطی، قدرت تصمیم‌گیری و نگرش انسانی امکان‌پذیر نیست.
درآمد نباید جایگزین رسالت انسانی پزشکی شود
ملک‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از نگاه صرفاً اقتصادی به حرفه پزشکی، هشدار داد که برخی پزشکان ممکن است در مسیر فعالیت حرفه‌ای، هدف اصلی طبابت را فراموش کنند.
وی با اشاره به بیتی از مولانا با مضمون «آنچه تو گنجش توهم می‌کنی، زان توهم گنج را گم می‌کنی» گفت: گاهی آنچه را گنج تصور می‌کنیم، سبب می‌شود گنج واقعی را از دست بدهیم. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که پزشکی را تنها وسیله‌ای برای کسب درآمد بدانیم.
این استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: هر پزشکی می‌تواند از حرفه خود درآمدی برای تأمین زندگی داشته باشد، اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، توانایی او در کاهش رنج بیماران، بازگرداندن سلامت و ایجاد آرامش در زندگی انسان‌هاست.
وی تأکید کرد: ارزش واقعی حرفه پزشکی در همین خدمت انسانی نهفته است و آرامشی که از بهبود یک بیمار در وجود پزشک ایجاد می‌شود، با دستاوردهای مادی قابل مقایسه نیست. عشق به طبابت، رمز پایداری در مسیر دشوار پزشکی رئیس پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد با بیان اینکه پزشکی حرفه‌ای دشوار و نیازمند تعهد مستمر است، گفت: پزشکی تنها انجام یک وظیفه نیست؛ برای موفقیت در این حرفه باید عاشق آن باشید.
وی ادامه داد: تحصیل پزشکی طولانی است، فعالیت حرفه‌ای آن دشواری‌های فراوان دارد و پزشکان گاهی با شرایط بسیار سختی روبه‌رو می‌شوند. آنچه سبب می‌شود در این مسیر خسته نشوند و همچنان با انگیزه فعالیت کنند، عشق به پزشکی و علاقه واقعی به کمک به بیماران است.
ملک‌زاده با تأکید بر اهمیت ارتباط انسانی پزشک و بیمار اظهار داشت: پزشک بالینی علاوه بر دانش وسیع و مهارت تخصصی، باید برای گفت‌وگو با بیمار وقت بگذارد، به نگرانی‌های او گوش دهد و بتواند به او امید و آرامش ببخشد.
وی یادآور شد که دانشجوی پزشکی باید انگیزه‌ای درونی برای یادگیری و خدمت داشته باشد و مسئولیت آموزش و رشد حرفه‌ای خود را فراتر از تکالیف معمول دانشگاهی بر عهده بگیرد.
هشدار درباره خطاهای پزشکی؛ پذیرش اشتباه نشانه مسئولیت‌پذیری است
ملک‌زاده در بخش مهم دیگری از سخنرانی خود به موضوع ایمنی بیمار و خطاهای پزشکی پرداخت و گفت: یکی از واقعیت‌های مهم حرفه پزشکی این است که به دلیل ماهیت پیچیده این علم، احتمال بروز اشتباه همواره وجود دارد و پزشکان باید این واقعیت را بپذیرند.
وی با نمایش اسلایدهایی درباره مخاطرات خدمات سلامت و مقایسه آن با برخی فعالیت‌های پرخطر، تأکید کرد که بیمارستان‌ها نیز از محیط‌هایی هستند که احتمال وقوع خطا در آنها وجود دارد.
این استاد ممتاز دانشگاه با اشاره به مطالعات بین‌المللی درباره عوارض ناخواسته مراقبت‌های بیمارستانی گفت: این مسئله تنها به ایران اختصاص ندارد و در نظام‌های سلامت کشورهای مختلف از جمله آمریکا و کشورهای اروپایی نیز مورد بررسی قرار گرفته است. در اسلایدهای ارائه‌شده، نتایج مطالعاتی از هفت کشور شامل آمریکا، استرالیا، انگلستان، دانمارک، نیوزیلند، فرانسه و کانادا مرور شد که میزان ثبت‌شده رویدادهای ناخواسته در پذیرش‌های بیمارستانی را، بسته به مطالعه، متفاوت نشان می‌داد. این داده‌ها مربوط به پژوهش‌های منتشرشده در سال‌های گذشته بود و به‌عنوان شواهدی برای اهمیت توجه به ایمنی بیمار ارائه شد.
ملک‌زاده با تأکید بر ضرورت کاهش خطاهای پزشکی تصریح کرد: پزشک باید همواره احتمال اشتباه خود را در نظر داشته باشد، برای پیشگیری از آن تلاش کند و در صورت بروز خطا، مسئولانه در مسیر اصلاح و جبران آن گام بردارد. غرور و تکبر، از خطرناک‌ترین آسیب‌های حرفه پزشکی رئیس پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران با هشدار نسبت به غرور علمی و حرفه‌ای گفت: یکی از بدترین صفاتی که ممکن است در افراد، به‌ویژه پزشکان، شکل بگیرد، غرور و تکبر است.
وی خطاب به دانش‌آموختگان ممتاز دانشگاه تأکید کرد: شما از برجسته‌ترین دانش‌آموختگان دانشگاه علوم پزشکی تهران هستید، اما هرگز نباید به دلیل موفقیت علمی، عنوان پزشکی یا تحصیل در این دانشگاه دچار غرور شوید.
دکتر ملک‌زاده افزود: باید همواره بپذیرید که ممکن است اشتباه کنید، به سخنان و شکایت‌های بیماران با صبر و حوصله گوش دهید و برای همکاران خود در حرفه پزشکی و سایر حرفه‌های مرتبط احترام قائل باشید.
وی با بیان اینکه ارزش پزشک به میزان خدمتی است که به مردم ارائه می‌کند، تأکید کرد: پزشک موفق کسی است که در کنار دانش و توانایی علمی، فروتنی خود را حفظ کند و همواره آماده یادگیری باشد. صبر، امید و ابتکار؛ سه ویژگی ضروری برای موفقیت پزشکان این استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه، صبر و تحمل، امید و ابتکار را از ویژگی‌های ضروری برای موفقیت در زندگی و حرفه پزشکی دانست.
وی خطاب به دانش‌آموختگان گفت: صبور باشید، پشتکار داشته باشید، امید خود را حفظ کنید و از شکست‌ها نهراسید. در مسیر زندگی و فعالیت حرفه‌ای ممکن است با دشواری‌های فراوانی روبه‌رو شوید، اما باید با تلاش و ابتکار به راه خود ادامه دهید.
دکتر ملک‌زاده همچنین بر اهمیت تصمیم‌گیری آگاهانه و استفاده از دانش روز در درمان بیماران تأکید کرد.
در بخش دیگری از اسلایدهای ارائه‌شده نیز بر ضرورت شناخت مزایا و محدودیت‌های پزشکی مبتنی بر شواهد، توجه به هزینه‌اثربخشی خدمات سلامت و مسئولیت اجتماعی پزشکان در قبال اقشار محروم، چه در داخل کشور و چه در سایر نقاط جهان، تأکید شده بود. با هر بیمار همان‌گونه رفتار کنید که با عزیزان خود رفتار می‌کنید دکتر ملک‌زاده با تأکید بر ضرورت حفظ کرامت انسانی بیماران گفت: هر بیماری که به شما مراجعه می‌کند، باید برایتان مانند یکی از اعضای خانواده و نزدیکانتان باشد.
وی افزود: همان تلاش، دلسوزی و توجهی را که برای درمان پدر، مادر یا بستگان خود به کار می‌گیرید، باید برای همه بیماران نیز داشته باشید.
این استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اهمیت نیکوکاری بدون چشمداشت، بیت مشهور «تو نیکی می‌کن و در دجله انداز، که ایزد در بیابانت دهد باز» را یادآور شد و تأکید کرد که پزشکان نباید خدمت به بیماران را به انتظار دریافت تشکر یا قدردانی مشروط کنند.
وی افزود: حاصل اصلی خدمت صادقانه به بیماران، خیر و آرامشی است که از کاهش رنج انسان‌ها و کمک به بهبود آنان در وجود پزشک شکل می‌گیرد. از آرش تا سیاوش؛ دعوت نخبگان پزشکی به ایثار و خدمت به ایران دکتر ملک‌زاده در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر عشق به خدمت و فداکاری، ابیاتی از شعر مشهور «آری، آری، زندگی زیباست» را قرائت کرد و عشق به حرفه پزشکی را نیرویی برای روشن نگه‌داشتن چراغ خدمت به انسان‌ها دانست.
وی با اشاره به شرایط کشور و جنگ و تجاوز علیه ایران، از دانش‌آموختگان خواست که روحیه ایثار، ازخودگذشتگی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را در زندگی حرفه‌ای خود حفظ کنند.
رئیس پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران با نمایش تصویری از آرش کمانگیر و اشاره به شخصیت سیاوش در فرهنگ و ادبیات ایران، این دو چهره را نمادهایی از فداکاری و ازخودگذشتگی معرفی کرد.
وی خطاب به دانش‌آموختگان ممتاز گفت: آرش و سیاوش باید در زندگی شما الگوهایی برای فداکاری، ازخودگذشتگی و خدمت به مردم باشند.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، ملک‌زاده در پایان با تأکید بر ضرورت حفظ ارتباط نخبگان علمی با کشور، خطاب به نخبگان اظهار داشت: به یاد داشته باشید که برای این سرزمین تربیت شده‌اید و خدمات شما در ایران بیش از هر جای دیگری مورد قدردانی قرار می‌گیرد. امیدوارم همواره در کشور خود بمانید و به مردم ایران خدمت کنید.
انتهای پیام
