به گزارش ایسنا، «برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد» (UNEP) در گزارشی اعلام کرد اگرچه فرصت برای محدود کردن افزایش دما به ۱.۵ درجه سانتی‌گراد مطابق با توصیه‌های علمی، از دست رفته است اما همچنان می‌توان میزانِ «فراتر رفتن» از این هدف را کنترل کرد.
با این حال، گزارشی درباره «شکاف انتشار»، یعنی «اختلاف میان اهداف اقلیمی و سیاست‌های اجرایی» نشان می‌دهد که کشورها در تبدیل اهداف بلندمدتِ کاهش انتشار به اقدامات کوتاه‌مدت ناکام مانده‌اند.
به نظر می‌رسد روند انتشار جهانی کربن متوقف شده است به‌طوری که سطح انتشار در سال ۲۰۲۵ میلادی تقریبا مشابه سال پیش از آن بوده است. اما تحلیلگران برنامه محیط زیست سازمان ملل نسبت به اعلام این وضعیت به عنوان «نقطه اوج» یا «ثبات» (توقف رشد) محتاط هستند؛ چرا که با وجود رشد چشمگیر انرژی‌های تجدیدپذیر، همچنان عدم قطعیت‌های گسترده ژئوپلیتیکی و تکیه فزاینده بر سوخت‌های فسیلی وجود دارد.
کاهش ۱۸ درصدی گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۳۰ و ۴۵ درصدی آن تا سال ۲۰۳۵، شانس مناسبی برای محدود کردن افزایش دما به ۱.۷ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطوح پیش از صنعتی شدن ایجاد می‌کند. اگرچه با این شرایط، وقوع رویدادهایی نظیر موج‌های گرمای بی‌سابقه ماه‌های اخیر همچنان مکرر و رایج باقی خواهد ماند اما می‌توان از وخیم‌تر شدن شدید آنها جلوگیری کرد.
«اینگر اندرسن»، مدیر اجرایی برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد در این باره اظهار داشت سال‌ها به دولت‌ها هشدار داده شد که زمان رو به پایان است.
او گفت: قبلا می‌گفتیم اگر تلاشی عظیم و فوق‌العاده انجام دهیم تا در محدوده افزایش ۱.۵ درجه‌ای باقی بمانیم، هنوز فرصتی وجود دارد. اما اکنون روشن است که آن تلاش عظیم صورت نگرفته است. ما تعلل کردیم و حالا می‌گوییم که این فرصت از دست رفته است.
با این حال، او از کشورها خواست تا همچنان به هدفِ ماندن در محدوده ۱.۵ درجه سانتی‌گراد که محور اصلی توافق اقلیمی پاریس است، پایبند بمانند.
او افزود: ما می‌توانیم دوره عبور از این حد را تا جایی که ممکن است کوتاه و مختصر نگه داریم. اکنون زمان تسلیم شدن و کنار کشیدن نیست بلکه مسئله این است که چگونه در کوتاه‌ترین زمان ممکن، به مسیر درست بازگردیم.
به گزارش گاردین، در دوره ترامپ، آمریکا به عنوان دومین تولیدکننده بزرگ گازهای گلخانه‌ای در جهان از توافق‌نامه اقلیمی پاریس خارج شده و تهدید می‌کند که روند طولانی‌مدت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را معکوس خواهد کرد.
«بیل هیر»، مدیر اجرایی اندیشکده Climate Analytics در این رابطه می گوید: همه دولت‌ها وظیفه‌ای برای انجام دادن دارند اما به طور خاص زمان آن رسیده است که تولیدکنندگان اصلی سوخت‌های فسیلی مانند ایالات متحده و عربستان سعودی که ۲۰ تا ۲۵ درصد از سوخت‌های فسیلی جهان را تولید می‌کنند، دست از سیاست‌بازی بردارند و با واقعیت علمی روبرو شوند. در حال حاضر آنها به آتش نگاه می‌کنند، وجود آن را انکار می‌کنند و بنزین بیشتری روی آن می‌ریزند، در حالی که شهروندان خودشان به طور فزاینده‌ای با گرمای سوزان، آتش‌سوزی‌های جنگلی و سایر پیامدهای جدی روبرو هستند.
به نظر می‌رسد سایر کشورها تحت تأثیر سرسختی ایالات متحده قرار گرفته‌اند و طبق تحلیل UNEP، تعهداتی که سال گذشته در مورد گازهای گلخانه‌ای داده شد، به طور قابل توجهی ضعیف بود. در اجلاس اقلیمی Cop30 در برزیل در نوامبر گذشته، قرار بود دولت‌ها تعهدات جدیدی را تحت توافق‌نامه پاریس برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای بپذیرند اما تعهدات داده شده به هیچ وجه به اندازه کافی قوی نبودند.
حتی اگر همه این تعهداتِ به‌روز شده محقق شوند، طبق پیش‌بینی‌های UNEP، دما همچنان به ۲.۶ درجه سانتی گراد بالاتر از سطوح پیش از صنعتی شدن افزایش می‌یابد و زندگی در سراسر جهان را به خطر می‌اندازد.
از سوی دیگر سیاست‌ها نیز با تعهدات همگام نبوده است. طبق سیاست‌های فعلی در سراسر جهان، دما به ۲.۸ درجه سانتی گراد افزایش می‌یابد. هر پنج سال انتشار گازهای گلخانه‌ای در سطوح فعلی، پیش‌بینی‌های گرمایش جهانی را ۰.۱ درجه سانتی گراد افزایش می‌دهد. دانشمندان همچنین نگرانند که هرچه حاشیه عبور از ۱.۵ درجه سانتی گراد بیشتر باشد، احتمال ایجاد نقاط بحرانی در سیستم آب و هوایی بیشتر می‌شود.
همچنین «محمد عدو»، مدیر اندیشکده Power Shift Africa خاطر نشان کرد: تراژدی این است که ما راه‌حل‌ها را در دسترس داریم. انرژی خورشیدی و بادی بسیار سریع‌تر از آنچه انتظار می‌رفت در حال رشد هستند اما دولت‌ها هنوز نتوانسته‌اند به سرعت کافی از سوخت‌های فسیلی فاصله بگیرند. این فناوری با سرعت زیادی پیش می‌رود در حالی که رهبری سیاسی در حال تعلل است.
قرار است کاستی‌های موجود در تعهدات کشورها، در چارچوب سازوکاری در «توافق‌نامه پاریس» موسوم به «ارزیابی جهانی» (Global Stocktake) که نوبت بعدی آن برای سال ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است، اصلاح شود. اما این سازوکار نیز با تردید مواجه شده است. در همین هفته، «هیئت بین‌دولتی تغییر اقلیم» (IPCC) وابسته به سازمان ملل، نتوانست جدول زمانی مشخصی برای انتشار جدیدترین گزارش خود پیش از برگزاری «ارزیابی جهانی» تعیین کند؛ مسئله‌ای که مانع از آن می‌شود تا دولت‌ها بتوانند پیشرفت خود را بر اساس یافته‌های علمیِ به‌روز، مورد سنجش قرار دهند.
«یوهان راکستروم»، مدیر «موسسه تحقیقات تأثیرات اقلیمی پوتسدام» و یکی از دانشمندان برجسته اقلیم‌شناسی در جهان، تأکید کرد نباید اجازه داد مناقشات بر سر زمان‌بندی گزارش‌های IPCC، موجب توقف اقدامات دولت‌ها شود.
او گفت: اگر تمام تعهدات ملیِ فعلی اجرایی شوند، پیش‌بینی می‌شود که میزان انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۵۰ گیگاتن (معادل دی‌اکسید کربن) در سال برسد؛ در حالی که این رقم باید کمتر از ۳۵ گیگاتن باشد. مبانی علمی کاملا روشن است. پر کردن این شکاف، نیازمند اقدام سیاسی است، نه اینکه ناشی از کمبود شواهد علمی باشد.
یکی از راهکارهایی که «برنامه محیط زیست سازمان ملل» (UNEP) برای مهار سریع گرمایش زمین شناسایی کرده، کاهش انتشار گاز متان است؛ گاز گلخانه‌ای که قدرت آن ۸۰ برابر بیشتر از دی‌اکسید کربن است.
انتهای پیام
