به گزارش ایسنا، دکتر طاهر قاسمی هنری، استاد دانشگاه تربیت معلم و از شاگردان دکتر غلامحسین مصاحب، در نشست علمی «بر مدار دانش؛ ضمن بزرگداشت استاد علیرضا مدقالچی» که در پژوهشکده دانشنامه‌نگاری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد، با اشاره به جایگاه علوم پایه در توسعه علمی کشور اظهار کرد: همواره این پرسش برای من مطرح بود که چرا مسئولان عالی کشور به اهمیت علوم پایه، به‌ویژه ریاضیات، توجه کافی ندارند؛ از این رو، شنیدن تأکیدات اخیر بر اهمیت این حوزه برای من بسیار امیدبخش بود.
وی افزود: در سخنان اخیر رهبر انقلاب که از صداوسیما پخش شد، بر اهمیت علوم پایه و نقش زیربنایی آن در پیشرفت سایر علوم تأکید شده بود. این تأکید که ضعف علوم پایه می‌تواند مانع پیشرفت کشور شود، هشداری مهم برای مدیران آموزش عالی، آموزش‌وپرورش و دیگر مسئولان مرتبط است.
قاسمی هنری، با بیان اینکه وضعیت علوم پایه در کشور نیازمند توجه جدی است، گفت: علوم پایه حوزه‌ای نیست که بتوان انتظار داشت یک سازمان خصوصی در آن سرمایه‌گذاری کند و بلافاصله به نتیجه کاربردی برسد. این علوم ماهیتی زیربنایی دارند و در سراسر جهان، دولت‌ها از آن‌ها حمایت می‌کنند؛ بنابراین، حمایت پایدار دولتی برای تقویت این حوزه ضروری است.
وی ادامه داد: انتظار می‌رود مسئولان پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نیز با پیگیری این موضوع، زمینه توجه بیشتر به علوم پایه و به‌ویژه ریاضیات را فراهم کنند و برای حمایت از این حوزه، منابع مالی مناسبی در نظر گرفته شود؛ چراکه ریاضیات از پایه‌های اصلی توسعه علوم و فناوری‌های دیگر است.
این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فعالیت‌های استاد علیرضا مدقالچی گفت: خدمات علمی و آموزشی ایشان تنها به تدریس ریاضیات محدود نمی‌شود و می‌توان از ایشان به‌عنوان چهره‌ای برجسته و صاحب‌نظر در این رشته یاد کرد. با وجود آنکه افتخار شاگردی مستقیم ایشان را نداشتم، از نزدیک با بخشی از فعالیت‌ها و دستاوردهای علمی ایشان آشنا بوده‌ام.
وی با اشاره به سابقه فعالیت‌های علمی دکتر غلامحسین مصاحب افزود: مصاحب از چهره‌های برجسته دانشنامه‌نگاری در ایران بود که در دوره‌ای پیش از گسترش رایانه و ابزارهای دیجیتال، مسئولیت سرپرستی دانشنامه بزرگ فارسی را بر عهده داشت. خدمات او در این زمینه، در کنار فعالیت‌های علمی و آموزشی‌اش، اهمیت ویژه‌ای دارد.
قاسمی هنری، ادامه داد: مصاحب در شکل‌گیری و توسعه آموزش ریاضیات دانشگاهی نیز نقش داشت و با تأسیس مؤسسه ریاضیات در دانشسرای عالی، زمینه تربیت مدرسان ریاضی را فراهم کرد. پس از درگذشت زودهنگام او، این مؤسسه بخشی از جایگاه پیشین خود را از دست داد و برای تأمین استادان متخصص، از ظرفیت استادان خارجی استفاده شد.
وی با تأکید بر اهمیت نقش آموزشی استادان دانشگاه اظهار کرد: افتخار اصلی دانشگاهیان صرفاً به عهده گرفتن مسئولیت‌های مدیریتی نیست، بلکه مهم‌ترین دستاورد آنان، تدریس و تربیت دانشجویان در رشته تخصصی خود است. استادان برای آماده‌سازی کلاس‌ها، انجام پژوهش و راهنمایی دانشجویان، زمان و انرژی زیادی صرف می‌کنند و گاه بخش مهمی از زندگی شخصی خود را به این مسئولیت‌ها اختصاص می‌دهند.
این استاد دانشگاه با اشاره به فعالیت‌های علمی و آموزشی مدقالچی خاطرنشان کرد: ایشان راهنمایی شمار زیادی از دانشجویان کارشناسی و دکتری را بر عهده داشتند و در زمینه آنالیز هارمونیک، دانش‌آموختگان بسیاری تربیت کردند. تألیف کتاب‌های متعدد دانشگاهی و آموزشی، از جمله کتاب‌های درسی مدارس، انتشار مقالات پژوهشی و ترویجی در مجلات داخلی و خارجی و سردبیری مجله «رشد آموزش ریاضی» از دیگر فعالیت‌های ایشان بود.
وی افزود: مدقالچی همچنین ریاست انجمن ریاضی ایران را بر عهده داشته و در نهادهای علمی و دانشگاهی مختلف، از جمله هیئت‌های علمی و ممیزه، فعالیت کرده است. انتخاب به عنوان استاد نمونه کشوری و دریافت عنوان چهره علمی برجسته نیز از جمله افتخارات ایشان بوده است.
قاسمی هنری، با اشاره به سابقه همکاری خود در تدوین دانشنامه ریاضی اظهار کرد: از سال ۱۳۷۲ و در ادامه این فعالیت‌ها، همکاری با مجموعه دانشنامه ریاضی را آغاز کردیم و در سال‌های بعد نیز در بخش‌های مختلف این پروژه مشارکت داشتیم. فعالیتی که با تلاش بنیاد دانشنامه‌نگاری شکل گرفت، دستاوردی ارزشمند است و نباید به فراموشی سپرده شود.
وی با تأکید بر ضرورت تداوم انتشار دانشنامه ریاضی گفت: گاهی همکاران به دلیل دشواری‌های کار و مشکلات انتشار، رغبت کمتری برای ادامه فعالیت نشان می‌دهند. از سوی دیگر، هزینه چاپ کاغذی مجلداتی با حجم بالا، از جمله کتاب‌هایی با حدود هزار صفحه، بسیار زیاد است؛ بنابراین باید راهکارهای دیگری برای تداوم انتشار این اثر در نظر گرفت.
این استاد دانشگاه پیشنهاد کرد: می‌توان انتشار دانشنامه ریاضی را با رعایت ضوابط مشخص، به‌صورت دیجیتال نیز دنبال کرد. در این مسیر، لازم است سازوکارهای اجرایی و حقوقی روشنی برای رعایت حق مؤلف و کپی‌رایت در نظر گرفته شود تا مقالات این مجموعه در دسترس علاقه‌مندان و پژوهشگران قرار گیرد.
وی افزود: دانشنامه ریاضی گنجینه‌ای از اطلاعات و دانش گردآوری‌شده از سوی دانشمندان برجسته جهان است و می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای پژوهشگران این رشته باشد. محققان می‌توانند با استفاده از این مطالب، مسیر تحقیق خود را آغاز کنند و سپس برای تکمیل پژوهش به سراغ منابع دیگر بروند.
قاسمی هنری، در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت مادی و معنوی از فعالیت‌های دانشنامه‌نگاری گفت: این ارتباط علمی که بنیاد دانشنامه‌نگاری پایه‌گذاری کرده، ارزشمند است و باید با حمایت مستمر از آن، امکان ادامه فعالیت و بهره‌برداری هرچه بیشتر از این گنجینه علمی فراهم شود.
انتهای پیام
