کشاورزی گلستان به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم اقتصادی استان، با وجود برخورداری از ظرفیت‌های قابل توجه در تولید محصولات راهبردی همچون گندم، دانه‌های روغنی و پنبه، با چالش‌هایی در زمینه بهره‌وری، الگوی کشت، نوسانات اقتصادی، بازار فروش محصولات و مدیریت منابع روبه‌رو است، چالش‌هایی که عبور از آن‌ها نیازمند بازنگری در شیوه‌های سنتی تولید و حرکت به سمت کشاورزی دانش‌محور و اقتصادی است. در این میان، اصلاح سیاست‌های اقتصادی، تقویت صنایع تبدیلی، توسعه تحقیقات کاربردی و بهره‌گیری از ظرفیت کارشناسان و مراکز خدمات کشاورزی می‌تواند مسیر تازه‌ای برای افزایش درآمد کشاورزان و پایداری تولید در استان ترسیم کند. در این گفت و گو ابراهیم هزارجریبی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان، در تشریح الزامات توسعه کشاورزی استان، بر اهمیت افزایش بهره‌وری، مدیریت علمی مزارع و استفاده از ظرفیت‌های پژوهشی و تخصصی برای بهبود وضعیت این بخش تأکید می‌کند.
ابراهیم هزارجریبی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان به تشریح شرایط اقتصادی تولید محصولات کشاورزی، الزامات اصلاح الگوی کشت، نقش تحقیقات علمی و ضرورت استفاده از توان کارشناسی بخش دولتی و غیردولتی پرداخت.
هزارجریبی با اشاره به جایگاه گلستان در تولید محصولات راهبردی اظهار کرد: این استان در تولید محصولاتی مانند گندم و دانه‌های روغنی ظرفیت بالایی دارد، اما در گذشته واردات برخی کالاهای اساسی با ارز دولتی بر شرایط اقتصادی تولیدکنندگان داخلی تأثیر می‌گذاشت.
وی افزود: زمانی که محصولات مشابه با استفاده از ارز دولتی وارد کشور می‌شوند، شرایط رقابت برای تولیدکنندگان داخلی متفاوت خواهد بود و این مسئله می‌تواند بر قیمت محصولات و درآمد کشاورزان اثر بگذارد. با تغییر سیاست‌های ارزی و حرکت به سمت یکسان‌سازی نرخ ارز، شرایط اقتصادی تولید برخی محصولات نیز تغییر کرده است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان با اشاره به افزایش قیمت برخی محصولات کشاورزی بیان کرد: در شرایط جدید، قیمت محصولاتی مانند جو و پنبه افزایش یافته است، اما برای بهبود درآمد کشاورزان، علاوه بر قیمت فروش، باید به هزینه‌های تولید و میزان بهره‌وری نیز توجه کرد.
هزارجریبی با تأکید بر اهمیت اطمینان از بازار فروش در تصمیم‌گیری کشاورزان گفت: بهره‌بردار هنگام انتخاب محصول، علاوه بر میزان سود احتمالی، به این موضوع توجه می‌کند که آیا پس از صرف هزینه‌های کاشت و داشت، امکان فروش محصول خود را خواهد داشت یا خیر.
وی افزود: وجود سازوکارهایی مانند خرید تضمینی می‌تواند در تصمیم‌گیری کشاورز برای انتخاب محصول نقش داشته باشد؛ زیرا اطمینان از فروش، بخشی از نگرانی‌های اقتصادی تولیدکننده را کاهش می‌دهد. در مقابل، توسعه کشت محصولاتی که بازار فروش آن‌ها با ابهام بیشتری همراه است، به بررسی دقیق شرایط تولید و تقاضا نیاز دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان ادامه داد: توسعه کشت محصولاتی مانند پنبه و چغندرقند باید با توجه به ظرفیت بازار، امکان فرآوری و نیاز صنایع تبدیلی انجام شود؛ چراکه افزایش تولید بدون پیش‌بینی بازار مصرف می‌تواند کشاورزان را با مشکل فروش مواجه کند.
وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، تحقیقات علمی را از الزامات تصمیم‌گیری در بخش کشاورزی دانست و اظهار کرد: موضوعاتی مانند افزایش سطح زیر کشت، انتخاب محصولات مناسب و ارتقای بهره‌وری باید بر پایه مطالعات کارشناسی بررسی شوند تا تصمیم‌های اجرایی متناسب با شرایط واقعی استان باشند.
هزارجریبی افزود: مراکز تحقیقات کشاورزی، دانشگاه‌ها، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران ظرفیت‌های مهمی برای شناسایی مسائل و ارائه راهکارهای علمی دارند. استفاده از این ظرفیت‌ها می‌تواند در تعیین اولویت‌های تولید و شناسایی نیازهای بخش کشاورزی، از جمله در حوزه صنایع تبدیلی، مؤثر باشد.
وی ادامه داد: ضروری است میان مراکز علمی و دستگاه‌های اجرایی ارتباط مؤثرتری برقرار شود تا مسائل واقعی کشاورزان در قالب طرح‌های پژوهشی بررسی شده و نتایج مطالعات در برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های اجرایی مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان با اشاره به ظرفیت کارشناسی بخش غیردولتی اظهار کرد: حدود ۷۰ مرکز خدمات کشاورزی غیردولتی در استان ایجاد شده است که می‌توانند در ارائه خدمات تخصصی، انتقال دانش فنی و بهبود مدیریت مزارع نقش‌آفرینی کنند.
وی افزود: در کنار کارشناسان بخش دولتی، متخصصان غیردولتی نیز از دانش و تجربه ارزشمندی برخوردارند و استفاده از توانمندی آن‌ها می‌تواند به ارتقای سطح دانش کشاورزان کمک کند. این ظرفیت باید متناسب با نیاز بهره‌برداران در زمینه آموزش، مشاوره و بهبود روش‌های تولید به کار گرفته شود.
هزارجریبی با تأکید بر نقش کشاورزان در مدیریت مزارع تصریح کرد: مدیریت مزرعه بر عهده بهره‌بردار است و کشاورزان باید متناسب با نیاز خود از دانش تخصصی، آموزش و مشاوره کارشناسان استفاده کنند تا تصمیم‌های دقیق‌تری درباره تولید و هزینه‌های خود بگیرند.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت منابع تولید گفت: آب، زمین و انرژی از سرمایه‌های اساسی بخش کشاورزی هستند و نحوه استفاده از آن‌ها تأثیر مستقیمی بر هزینه‌های تولید و بازده اقتصادی مزارع دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان افزود: استفاده نامناسب از منابع می‌تواند هزینه‌های تولید را افزایش دهد؛ بنابراین، مدیریت مصرف آب و انرژی، انتخاب الگوی کشت متناسب با شرایط منطقه و بهره‌گیری از روش‌های علمی باید مورد توجه کشاورزان قرار گیرد.
هزارجریبی تأکید کرد: افزایش تولید به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش درآمد نیست و باید میان میزان تولید، هزینه‌های تمام‌شده، ظرفیت بازار و نحوه استفاده از منابع تعادل برقرار شود. در این مسیر، تقویت ارتباط میان کشاورزان، مراکز تحقیقاتی و کارشناسان دولتی و غیردولتی می‌تواند زمینه افزایش بهره‌وری و بهبود وضعیت اقتصادی کشاورزی گلستان را فراهم کند.
انتهای پیام
