پژوهشگران دریافتند، حتی اگر دو نمایشگر با استاندارد رنگی یکسان تنظیم شده باشند، ممکن است تصاویر و رنگ‌ها در چشم افراد مختلف، یکسان به نظر نرسند. این تفاوت در نمایشگرهای پیشرفته، از تلویزیون‌های اولد (OLED) و کوانتوم‌دات گرفته تا پروژکتورهای لیزری سینما، می‌تواند بیشتر از نمایشگرهای قدیمی باشد.
پژوهشگران با استفاده از مدل رایانه‌ای از بینایی انسان دریافتند، تفاوت‌های کوچک در نحوه تشخیص رنگ‌ها توسط چشم افراد، در نمایشگرهای جدید که طیف گسترده‌تری از رنگ‌ها را تولید می‌کنند، تاثیر چشمگیری بر درک رنگ دارد. در نتیجه، تصویری که برای بیننده‌ای طبیعی به نظر می‌رسد، ممکن است برای فردی دیگر ته‌رنگی متفاوت داشته باشد.
اندرو رایدر و اندرو استاکمن از موسسه چشم‌پزشکی دانشگاه کالج لندن، با همکاری جان فریث، پژوهشگر، این مدل را طراحی کردند. با این حال، نتایج این پژوهش تاکنون صرفا بر پیش‌بینی‌های مدل رایانه‌ای متکی بوده و هنوز با مشاهده مستقیم نمایشگرها توسط افراد مختلف آزمایش نشده است.
چرا افراد رنگ‌ها را متفاوت مشاهده می‌کنند؟
چشم انسان سه نوع سلول حساس به نور دارد که هرکدام به بخش متفاوتی از طیف نور واکنش نشان می‌دهند. نمایشگرها با ترکیب نور قرمز، سبز و آبی در نسبت‌های مختلف، رنگ‌های گوناگون را تولید می‌کنند که مغز آن را به‌صورت رنگ‌های قابل مشاهده تفسیر می‌کند.
در نمایشگرهای قدیمی مانند تلویزیون‌های با لامپ تصویر، نور با طیف نسبتا گسترده‌ای تولید می‌شد اما نمایشگرهای جدید، از طیف‌های باریک‌تر و خالص‌تری از نور استفاده می‌کنند که امکان نمایش رنگ‌های بیشتر را فراهم می‌کند.
اندرو رایدر اظهار کرد: تولیدکنندگان فیلم و برنامه‌های تلویزیونی می‌خواهند آثارشان در هر دستگاهی با ظاهر یکسان نمایش داده شود که تفاوت‌های بینایی رنگی افراد و روش‌های قدیمی کالیبراسیون نمایشگرها دستیابی به آن را دشوار می‌کند.
نمایشگرهای پیشرفته تفاوت‌های بینایی را آشکار می‌کنند
سلول‌های حساس به رنگ در چشم افراد مختلف کاملا یکسان نیستند. حدود یک نفر از هر ۱۲ مرد و یک نفر از هر ۲۰۰ زن به نوعی از اختلال دید رنگی، مبتلا هستند که تشخیص رنگ‌های قرمز و سبز را تحت تاثیر قرار می‌دهد. حتی در افرادی که آزمایش‌های معمول بینایی رنگی را با موفقیت پشت سر می‌گذارند، تفاوت‌های کوچک‌تری وجود دارد.
پژوهشگران محاسبه کردند که افراد دارای حساسیت متفاوت سلول‌های چشمی، برای آنکه رنگ سفید را مشابه بیننده معمولی ببینند، باید تعادل نور قرمز و سبز را تا چه اندازه تغییر دهند. این نتایج نشان می‌دهد، هرچه گستره رنگی نمایشگر بیشتر باشد، احتمال تفاوت در برداشت افراد از یک تصویر نیز افزایش می‌یابد.
افزایش سن نیز به شیوه دیگری بر درک رنگ‌ها تاثیر می‌گذارد. بر اساس مدل پژوهشگران، عدسی چشم فرد ۲۰ ساله حدود ۷۰ درصد رنگ‌دانه موجود در عدسی چشم ۳۲ ساله را دارد، در حالی که این مقدار در فرد ۸۰ ساله تقریبا دو برابر می‌شود.
نور طبیعی روز حاوی مقدار قابل‌توجهی نور بنفش با طول موج کوتاه است که عدسی چشم مسن‌تر بخش بیشتری از آن را جذب می‌کند. در مقابل، نور آبی بسیاری از نمایشگرها طول موج کمی بلندتر دارد و راحت‌تر از عدسی عبور می‌کند.
بر اساس پیش‌بینی مدل، فرد مسن ممکن است تصویری را که برای بینایی متوسط تنظیم شده است، با ته‌رنگی متمایل به بنفش ببیند، در مقابل، همان تصویر ممکن است برای فرد جوان‌تر اندکی متمایل به سبز و زرد به نظر برسد.
یکی از چالش‌های صنعت نمایشگر، اتکا به معیارهای تطبیق رنگی است که کمیسیون بین‌المللی روشنایی در سال ۱۹۳۱ تدوین کرد. پژوهشگران می‌گویند: این معیارها در بازنمایی نحوه درک نور با طول موج کوتاه، محدودیت‌هایی دارند.
در نمایشگرهای قدیمی، تلویزیون‌های با لامپ تصویر و پروژکتورهای زنون تا حدی خطاهای مشابهی داشتند و همین موضوع باعث می‌شد اختلاف رنگی کمتر به چشم بیاید اما فناوری‌های جدید این محدودیت را آشکارتر کرده‌اند. مهم‌ترین پرسش این است که آیا افراد هنگام تماشای نمایشگرهای واقعی، همان تفاوت‌های پیش‌بینی‌شده در مدل رایانه‌ای را تجربه می‌کنند یا خیر.
بر اساس گزارش ارث، پژوهشگران تغییرات حساسیت سلول‌های چشم را اندازه‌گیری کردند اما این تغییرات لزوما به همان شکل به تفاوت در تجربه ذهنی رنگ‌ها تبدیل نمی‌شوند. شرایط تماشا نیز اهمیت دارد، برای مثال، در سالن سینمای تاریک که نمایشگر تنها منبع نور است، سازگاری چشم ممکن است اختلاف‌های رنگی را کاهش دهد.
در مقابل، هنگام مقایسه مستقیم تصاویر در کنار یکدیگر، امکان سازگاری مشابه وجود ندارد. به همین دلیل، پژوهشگران انتظار دارند این مشکل به‌ویژه در اتاق‌های حرفه‌ای تنظیم و اصلاح رنگ فیلم‌ها اهمیت پیدا کند.
نتایج این پژوهش در نشریه علمی Optics Express منتشر شده است.
انتهای پیام
