رسول رکنی‌زاده، چهارشنبه ۶ آبان در سخنرانی دوم در «هشتمین کنفرانس بین‌المللی بازی‌های رایانه‌ای؛ فرصت‌ها و چالش‌ها» در دانشگاه اصفهان، با بیان اینکه بازی‌های رایانه‌ای تنها ابزارهایی برای سرگرمی نیستند، اظهار کرد: این بازی‌ها می‌توانند در حوزه‌های مختلف آموزشی و اجتماعی مورد استفاده قرار گیرند. برای نمونه، طراحی بازی‌های هدفمند می‌تواند به توانمندسازی سالمندان کمک کند و زمینه یادگیری مفاهیم علمی را برای گروه‌های سنی مختلف فراهم آورد.
وی با اشاره به امکان استفاده از بازی‌ها برای آموزش مفاهیم پیچیده علمی، افزود: یکی از پرسش‌های مهم، بررسی امکان آموزش مفاهیمی مانند مکانیک کوانتومی از طریق بازی‌های رایانه‌ای به کودکان است. پاسخ به این پرسش به چگونگی طراحی بازی، تناسب محتوای آن با توانایی شناختی مخاطب و میزان اثربخشی روش آموزشی بستگی دارد.
رئیس دانشگاه اصفهان با اشاره به دیدگاه‌های «آنتون زایلینگر»، فیزیکدان برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۲، درباره آموزش مفاهیم کوانتومی از سنین پایین، ادامه داد: آشنایی با این مفاهیم در سنین پایین می‌تواند زمینه درک بهتر مباحث علمی را در آینده فراهم کند، اما این فرایند به شیوه‌های آموزشی متناسب با سطح درک مخاطب نیاز دارد.
رکنی‌زاده با اشاره به اهمیت مفاهیم بنیادی مکانیک کوانتومی، گفت: برهم‌نهی، درهم‌تنیدگی، تونل‌زنی کوانتومی و وابستگی نتایج به شرایط آزمایش از جمله مفاهیمی هستند که درک آن‌ها برای شناخت تفاوت‌های فیزیک کلاسیک و کوانتومی اهمیت دارد.
وی ادامه داد: در فیزیک کلاسیک، پدیده‌ها در بسیاری از موارد با قوانین مشخص و قابل پیش‌بینی توصیف می‌شوند، اما در مکانیک کوانتومی، احتمال و اندازه‌گیری نقش اساسی دارند. آزمایش «دو شکاف» و پدیده «تونل‌زنی کوانتومی» از نمونه‌هایی هستند که تفاوت میان رفتار سامانه‌های کلاسیک و کوانتومی را نشان می‌دهند.
رئیس دانشگاه اصفهان با تأکید بر ضرورت پرهیز از برداشت‌های نادرست از فیزیک کوانتومی، اضافه کرد: توضیح این نظریه نباید به نتیجه‌گیری‌های ساده‌انگارانه درباره وجود نداشتن ماده یا ساخته شدن جهان به وسیله ذهن انسان منجر شود. مفاهیم کوانتومی باید با دقت علمی و متناسب با سطح دانش مخاطب ارائه شوند.
رکنی‌زاده با بیان اینکه طراحی بازی‌های آموزشی در این حوزه به همکاری میان رشته‌های مختلف نیاز دارد، افزود: فیزیک، علوم رایانه، مهندسی، طراحی بازی، علوم تربیتی و علوم شناختی می‌توانند در طراحی و ارزیابی چنین بازی‌هایی نقش داشته باشند. همکاری میان متخصصان این حوزه‌ها کمک می‌کند تا محتوای علمی، شیوه ارائه و تجربه کاربر به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: برای اطمینان از اثربخشی بازی‌های آموزشی، لازم است نتایج استفاده از آن‌ها به‌صورت علمی ارزیابی شود. مقایسه روش‌های مختلف آموزش، از جمله بازی‌های مبتنی‌بر مفاهیم کلاسیک و بازی‌های طراحی‌شده بر اساس مفاهیم کوانتومی، می‌تواند مشخص کند که هر روش تا چه اندازه در یادگیری و درک مفاهیم مؤثر است.
رئیس دانشگاه اصفهان تأکید کرد: بازی‌های رایانه‌ای ظرفیت قابل توجهی برای پیوند دادن علم و آموزش دارند، اما بهره‌گیری مؤثر از این ظرفیت به طراحی دقیق، رعایت اصول علمی و ارزیابی مستمر نتایج نیازمند است.
انتهای پیام
