در گزارشی که در اختیار ایسنا قرار گرفته آمده است، پاریس در روزهای برگزاری نمایشگاه «آرت شاپینگ» تنها میزبان گالری‌ها، مجموعه‌داران و علاقه‌مندان هنر نبود. در بیرون از فضای نمایشگاه، خیابان‌ها نیز روایت دیگری از شهر را پیش چشم می‌گذاشتند؛ خیابان‌هایی ملتهب، صحنه اعتراض و تقابل، و آتش و دودی که در فاصله‌ای نه‌چندان دور از محل برگزاری رویداد، نشانه‌ای ملموس از تنش‌های جهان امروز بود. در چنین فضایی، حضور مجموعه‌ای از آثار هنرمندان ایرانی با عنوان «در جست‌وجوی آرمان‌شهر» معنایی فراتر از یک مشارکت معمول در نمایشگاه بین‌المللی هنر پیدا می‌کرد.
آثار ۱۰ هنرمند ایرانی از ۲۳ تا ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ در نمایشگاه بین‌المللی هنر معاصر «آرت شاپینگ پاریس» در فضای کاروسل دو لوور به نمایش درآمد. گالری آرکادیا با مدیریت و کیوریتوری الهام کلاشک، در غرفه D13 این رویداد، مجموعه‌ای با عنوان «Utopia | Searching for Utopia» را ارائه کرد؛ مجموعه‌ای که آرمان‌شهر را نه تصویری قطعی از یک جهان بی‌نقص، بلکه جست‌وجویی مستمر برای بازاندیشی در مفاهیم حافظه، هویت، امید، طبیعت، فناوری و تخیل می‌داند.
مهرداد فلاح، نقاش ایرانی و یکی از هنرمندان حاضر در این نمایشگاه، درباره ایده محوری این پروژه گفت: «برای من، آرمان‌شهر بیش از آنکه یک مکان کامل و دست‌یافتنی باشد، امکانی برای پرسیدن، تصور کردن و عبور از مرزهای جهان موجود است. هنر می‌تواند این امکان را با تکیه بر حافظه و تجربه زیسته، به تصویری تازه از آینده تبدیل کند.»
او با اشاره به نسبت میان آرمان‌شهر و واقعیت زندگی معاصر اظهار کرد: «آنچه برای من در این مفهوم اهمیت دارد، فاصله میان جهانی است که در آن زندگی می‌کنیم و جهانی که می‌توانیم تصور کنیم. این فاصله فقط به آینده مربوط نیست، به شیوه نگاه ما به اکنون و به چیزهایی نیز مربوط می‌شود که از گذشته با خود حمل می‌کنیم. گاهی یک نشانه قدیمی، یک خاطره یا تصویری برخاسته از فرهنگ یک سرزمین می‌تواند امکان دیدن جهانی دیگر را فراهم کند. از این منظر، آرمان‌شهر نه فرار از واقعیت، بلکه راهی برای مواجهه دوباره با آن است.»
در روزگاری که تصاویر جنگ، ویرانی، آوارگی و خشونت به بخشی تکرارشونده از زندگی روزمره تبدیل شده‌اند، پرسش از آرمان‌شهر نیز ناگزیر معنایی تازه پیدا می‌کند. در این میان، فاصله میان فضای اعتراضی و ملتهب خیابان‌های پاریس و آثاری که در چند قدمی آن از امکان جهانی دیگر سخن می‌گفتند، خود به تصویری گویا از تناقض‌های زمانه تبدیل شده بود؛ جهانی که از یک سو درگیر بحران و خشونت است و از سوی دیگر هنوز به امکان ساختن آینده‌ای متفاوت می‌اندیشد.
فلاح در این‌باره اظهار کرد: «در جهانی که بار دیگر گرفتار جنگ، ویرانی، آوارگی و فرسایش امید شده است، آرمان‌شهر دیگر صرفاً رؤیای جهانی بهتر نیست، بلکه به امکان ساختن جهانی بدل می‌شود که در آن زندگی زیر سایه خشونت تعریف نشود. جهان در آتش می‌سوزد، اما هنر از رؤیای نجات دست نمی‌کشد.»
این هنرمند همچنین با تأکید بر ضرورت پیوند میان میراث فرهنگی و زبان هنر معاصر گفت: «مسئله برای من بازتولید گذشته نیست، بلکه یافتن زبانی معاصر برای گفت‌وگو میان میراث فرهنگی و جهان امروز است.»
او ادامه داد: «میراث فرهنگی زمانی در هنر زنده می‌ماند که بتواند در مواجهه با پرسش‌های امروز دوباره معنا پیدا کند. هنرمند قرار نیست گذشته را همان‌گونه که بوده تکرار کند. او می‌تواند نشانه‌ها و تصویرهای به‌جامانده از آن را وارد تجربه‌ای تازه کند و از دل این مواجهه، امکان‌های دیگری برای دیدن جهان بسازد. برای من، جست‌وجوی آرمان‌شهر با همین امکان پیوند دارد؛ با توانایی تخیل برای گشودن راه‌هایی که هنوز در واقعیت موجود شکل نگرفته‌اند.»
در این مجموعه، مهرداد فلاح در کنار مهشید رحیم‌تبریزی، سیما امانی، مجتبی واحدی، محبوبه عارفی، دنیا مرادی، آزاده تأملی، مهسا بابایی فینی، پریسا حسینی و روشنک جمشیدی‌آبادی حضور داشتند.
آثار این هنرمندان با رویکردها و تجربه‌های متفاوت، طیفی از زبان‌های بصری هنر معاصر ایران را در معرض دید مخاطبان بین‌المللی قرار داد.
نمایشگاه «آرت شاپینگ پاریس» با گردهم آوردن گالری‌ها، هنرمندان و مجموعه‌داران، بستری برای عرضه آثار و ارتباط میان فعالان و مخاطبان هنر معاصر فراهم می‌کند. حضور گالری آرکادیا در این دوره، با مجموعه‌ای که مسئله آرمان‌شهر را در پیوند با تجربه زیسته، حافظه فرهنگی و بحران‌های جهان امروز مطرح می‌کرد، تلاشی برای ارائه روایتی از هنر معاصر ایران در عرصه بین‌المللی بود.
شاید پرسش اصلی این مجموعه، در نهایت، ساده اما بنیادین باشد: وقتی جهان پیرامون انسان بار دیگر به صحنه خشونت، اعتراض و ویرانی تبدیل می‌شود، آیا هنوز می‌توان از آرمان‌شهر سخن گفت؟ پاسخ این هنرمندان را باید در خودِ عمل هنری جست‌وجو کرد؛ در اصرار بر تخیل کردن، در بازخوانی گذشته، در به پرسش کشیدن اکنون و در امتناع از پذیرفتن جهان موجود به‌عنوان تنها شکل ممکن زندگی.
در چند قدمی آتش و دود، جایی که واقعیت چهره خشن خود را آشکار می‌کرد، این هنرمندان بار دیگر بر ضرورت رؤیاپردازی و جست‌وجوی جهانی دیگر تأکید کردند. شاید آرمان‌شهر هنوز وجود نداشته باشد، اما تا زمانی که امکان تصور آن زنده است، هنر نیز از جست‌وجویش دست نخواهد کشید.
انتهای پیام
