حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمهدی خاموشی یکشنبه ۱۰ آبان در گردهمایی ذی‌حسابان سازمان اوقاف و امور خیریه در شیراز، با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی موقوفات اظهار کرد: سازمان اوقاف با توجه به موقوفاتی که در اختیار دارد، می‌تواند در مسیر پیشرفت کشور نقش پیشران داشته باشد و برای تحقق این هدف باید جریان مولدسازی موقوفات به‌صورت جدی دنبال شود.
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با انتقاد از بلااستفاده ماندن بخشی از ظرفیت زمین‌های وقفی گفت: نمی‌توان پذیرفت که بخش زیادی از زمین‌های دارای استعداد تولیدی بدون استفاده باقی بمانند و تنها راه بهره‌برداری از موقوفات را اجاره دادن آن‌ها بدانیم.
خاموشی با ذکر مثال‌هایی در این رابطه گفت: با شناسایی مشکلات و رفع موانع، می‌توان ظرفیت‌های اقتصادی موقوفات را فعال کرد. مسئولان باید نسبت به ترک فعل‌ها و تضییع منافع موقوفات حساس باشند و پیگیری کنند که چرا برخی منابع و دارایی‌ها بدون استفاده باقی مانده‌اند.
ورود سازمان اوقاف به زنجیره‌های تولید و فعالیت‌های دانش‌بنیان
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به فعالیت‌های اقتصادی این سازمان اظهار کرد: امروز در زنجیره غذایی، حوزه آب، انرژی، شرکت‌های دانش‌بنیان، درختکاری گسترده و زنجیره‌های تولید وارد شده‌ایم و باید این مسیر را با جدیت ادامه دهیم.
وی با اشاره به ظرفیت‌های بخش کشاورزی افزود: در منطقه‌ای که به کشت سیلو و ذرت شهرت دارد، با استفاده از روش‌های فنی و مدیریتی، میزان برداشت محصول در هر هکتار به حدود ۹۰ تا ۱۰۴ تن رسیده و میانگین برداشت نیز حدود ۹۴ تن بوده است.
خاموشی با تأکید بر ضرورت افزایش بهره‌وری منابع بیان کرد: وقتی به اندازه کافی آب و منابع مالی در اختیار نداریم، باید با استفاده از دانش و روش‌های مناسب، تولید بیشتری داشته باشیم و از امکانات موجود به بهترین شکل استفاده کنیم.
وی از ورود جدی‌تر سازمان اوقاف به حوزه حمل‌ونقل ریلی و معدن خبر داد و گفت: در حوزه تولید لوازم مورد نیاز مردم نیز با تکیه بر دانش وارد شده‌ایم. صندوق پژوهش و فناوری ما یکی از صندوق‌های مهم کشور است و صندوق فعال در حوزه تجهیزات پزشکی نیز باید جایگاه مناسبی در این عرصه کسب کند. این مسیر باید ادامه پیدا کند و ظرفیت‌های اقتصادی و علمی سازمان در خدمت توسعه کشور قرار گیرد.
نقش ذی‌حسابان در افزایش بهره‌وری موقوفات
خاموشی با تأکید بر اهمیت وظایف ذی‌حسابان اظهار کرد: مسئولیت امور مالی صرفاً حسابداری و ثبت و نگهداری حساب‌ها نیست، بلکه باید نسبت به چگونگی هزینه‌کرد منابع و نحوه استفاده از ظرفیت‌های اقتصادی نیز آگاهی وجود داشته باشد.
وی با اشاره به ضرورت شناخت بازار و مدیریت منابع افزود: مسئولان مالی باید بدانند چگونه منابع را به کار بگیرند و برای حل مسائل و پیشبرد امور راهکار ارائه کنند. در سازمان اوقاف، ظرفیت‌های شرعی و قانونی ویژه‌ای برای فعالیت وجود دارد و نباید صرفاً به چارچوب‌های اداری و حسابداری محدود شویم.
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به افزایش درآمدهای این سازمان گفت: در مقطعی درآمدها حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد تومان بود و اکنون به ۱۲ همت رسیده است. رشد درآمد از سال گذشته تا امسال نیز حدود ۷۰ درصد بوده است؛ این در حالی است که به دلیل شرایط جنگی، اعلام کرده بودیم در بخش مسکونی افزایش فعالیت نداشته باشیم.
وی با تأکید بر ضرورت مدیریت صحیح منابع بیان کرد: باید بدانیم چگونه سهمیه‌ها و منابع موجود را به کار بگیریم. تجربه حضرت یوسف(ع) در برنامه‌ریزی برای سال‌های فراوانی و خشکسالی نیز نمونه‌ای از اهمیت مدیریت منابع و ذخیره‌سازی برای شرایط آینده است.
خاموشی خطاب به ذی‌حسابان گفت: باید انضباط مالی و ضوابط را رعایت کنید، اما این موضوع نباید به مانعی برای انجام کارها تبدیل شود. سازمان اوقاف ظرفیت‌های زیادی دارد و مسئولان باید در کنار رعایت مقررات، برای پیشبرد امور نیز تلاش کنند.
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه در پایان این بخش بر ضرورت رعایت ضوابط سازمان اوقاف و مقررات وزارت امور اقتصادی و دارایی در مصرف اعتبارات دولتی تأکید کرد.
ظرفیت قانونی وقف برای تعمیر، احیا و سرمایه‌گذاری
وی در ادامه با تشریح ماهیت وقف اظهار کرد: وقف از اموال شخصی واقف شکل می‌گیرد و فرد، مال خود را برای هدفی مشخص اختصاص می‌دهد تا منافع آن در مسیر تعیین‌شده هزینه شود و اصل مال نیز حفظ شود.
خاموشی افزود: ممکن است واقف در زمان حیات خود تولیت موقوفه را برعهده داشته باشد و برای آن حق‌التولیه تعیین کند، اما منافع موقوفه باید مطابق نیت واقف و در مسیرهای تعیین‌شده هزینه شود؛ از جمله در حوزه بیمارستان، آموزش، پژوهش، صنعت و رفاه مردم.
وی با اشاره به وظایف قانونی سازمان اوقاف در اداره موقوفات بیان کرد: درباره موقوفاتی که متولی مشخص دارند، سازمان وظیفه نظارت قانونی را برعهده دارد و در صورت مشاهده افراط و تفریط، باید مطابق مقررات اقدام کند. درباره موقوفاتی که متولی ندارند نیز وظایف سازمان در چارچوب ضوابط مشخص است.
خاموشی با اشاره به ماده ۸ قانون مربوط به موقوفات گفت: اگر موقوفه‌ای به تعمیر، مرمت، بازسازی یا احیا به شکل دیگری نیاز داشته باشد، امکان اختصاص منابع مالی برای این اقدامات وجود دارد و حتی می‌توان منابع مورد نیاز را برای چند سال نگهداری کرد تا هزینه‌های اجرای طرح تأمین شود.
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با بیان اینکه باید از این ظرفیت‌های قانونی برای فعال‌سازی موقوفات استفاده کرد، افزود: اگر امین موقوفه‌ای برای احیای یک قنات متروکه از متخصصان و نیروهای فنی کمک بگیرد و آن را دوباره فعال کند، این اقدام باید مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا احیای چنین ظرفیت‌هایی از تضییع منابع جلوگیری می‌کند.
وی همچنین به نمونه‌هایی از فعالیت‌های اقتصادی و احیای واحدهای صنعتی اشاره کرد و گفت: در مواردی که کارخانه‌ای با بدهی‌های سنگین مواجه بوده، با پیگیری و کمک برای رفع مشکلات، بهبود عملکرد و افزایش توان تولیدی آن امکان‌پذیر شده است. این اقدامات نیز در چارچوب نگاه مولدسازی به موقوفات اهمیت دارد.
تمدن‌سازی بر پایه تولید علم و توانمندی داخلی
خاموشی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت تمدن‌سازی اظهار کرد: تمدن‌سازی باید بر اساس داشته‌های خودمان و تولید علم داخلی شکل بگیرد و برای تحقق آن باید تنبلی تاریخی را کنار بگذاریم.
وی با اشاره به آسیب‌های ناشی از حکومت‌های استبدادی در دوره‌های تاریخی، از جمله دوره قاجار و پیش از آن، افزود: در برخی دوره‌ها، رشد علمی و پیشرفت کشور مورد توجه قرار نگرفت، در حالی که مسئله امروز ما باید توسعه علمی باشد.
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با تأکید بر ضرورت انتقال احساس توانمندی به نسل‌های آینده گفت: باید به فرزندان خود بیاموزیم که می‌توانیم و در عرصه‌های علمی و فناوری نیز برتری داشته باشیم. این باور باید در نسل‌های آینده تقویت شود.
وی با اشاره به تجربه شهید مصطفی چمران در دانشگاه‌های آمریکا بیان کرد: شهید چمران در محیط علمی آمریکا نیز هویت دینی خود را حفظ می‌کرد و هنگام فرا رسیدن وقت نماز، برای انجام این فریضه اهمیت قائل بود. این نمونه نشان می‌دهد که هویت دینی و برخورداری از دانش روز با یکدیگر قابل جمع هستند.
خاموشی با اشاره به فعالیت‌های علمی و فناوری کشور گفت: اگر به دنبال انرژی هسته‌ای هستیم، باید آن را برای نیازهای بشر و توسعه کشور دنبال کنیم. در حوزه هوافضا نیز باید بتوانیم فناوری‌های مورد نیاز را در داخل کشور تولید کنیم.
وی با اشاره به ضرورت دستیابی به سامانه‌های بومی موقعیت‌یابی افزود: سامانه‌های موقعیت‌یابی خارجی که در خدمت نظام سلطه هستند، امکان شناسایی موقعیت و آدرس افراد را فراهم می‌کنند؛ بنابراین باید برای برخورداری از سامانه‌های بومی در لایه‌های مختلف فناوری برنامه‌ریزی کنیم و تولید ثروت را بر پایه دانش داخلی قرار دهیم.
تأکید بر حفظ انسجام در برابر جنگ شناختی
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جنگ شناختی دشمن علیه ایران اسلامی اظهار کرد: دشمن در جنگ شناختی، پیش از عملیات خود فضاسازی می‌کند و میان ادعاهایی که مطرح می‌کند و واقعیت‌های میدانی فاصله وجود دارد. بزرگ‌نمایی توانایی‌ها و ارائه روایت‌های غیرواقعی، از ویژگی‌های این جنگ است.
وی با اشاره به نقش رسانه‌ها و فضای مجازی در این رویارویی افزود: در سال‌های نخست انقلاب، میزان تولید محتوا و اخبار در برخی مقاطع به‌گونه‌ای بود که طرف مقابل در برابر حجم مطالب تولیدشده از سوی ما، پاسخ محدودی ارائه می‌کرد؛ اما امروز باید بررسی کنیم که روزانه چه میزان محتوا درباره انقلاب اسلامی در فضای مجازی تولید می‌شود و ما چه میزان توان پاسخگویی داریم.
خاموشی با بیان اینکه شرکت‌ها و سامانه‌های فعال در فضای مجازی می‌توانند در انتشار اطلاعات نادرست نقش داشته باشند، گفت: تکرار دروغ و ارائه مداوم یک روایت می‌تواند به‌تدریج بر ذهن مخاطب اثر بگذارد و او را به پذیرش آن روایت سوق دهد.
وی با اشاره به ادعاهای مقام‌های آمریکایی درباره نتایج تقابل نظامی با ایران اظهار کرد: دشمن در این جنگ شناختی تلاش می‌کند با فضاسازی، واقعیت‌های میدانی را تغییر دهد و شکست را به جامعه القا کند؛ در حالی که باید میان ادعاهای رسانه‌ای و واقعیت‌های میدان تفاوت قائل شد.
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به توانمندی ایران در جنگ نامتقارن افزود: در این شرایط باید واقعیت‌های میدان را شناخت و اجازه نداد روایت‌سازی رسانه‌ای، ارزیابی جامعه از توانمندی‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
خاموشی در پایان با تأکید بر ضرورت رعایت انضباط کاری در مجموعه ذی‌حسابی‌ها، خواستار اجرای دقیق ضوابط سازمان اوقاف و مقررات وزارت امور اقتصادی و دارایی در مصرف اعتبارات دولتی شد.
انتهای پیام
