علیرضا امیرسلیمانی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: کتابخانه‌های عمومی در عصر حاضر و در سال‌هایی که در حال سپری شدن است، تغییر رفتار و رویکرد مهمی را به خود دیده و از نگاه صرفاً کتابخانه و قرائت‌خانه بودن فاصله گرفته است.
وی افزود: این مراکز امروزه در حال تبدیل شدن به پایگاه‌های فرهنگی و اجتماعی هستند که دغدغه برگزاری رویدادها و اتفاقات فرهنگی و هنری را داشته و خلع بسیاری از فرهنگسراها را در شهرهای بزرگ و کوچک پر می‌کنند.
پوشش اقشار مختلف جامعه و ورود به حوزه کسب‌وکار خانگی
وی افزود: کتابخانه‌های عمومی با بخش‌های متفاوتی که به خود اضافه کرده‌اند از جمله بخش‌های بسیار فعال کودک، نوجوان، ناشنوایان، نابینایان و در برخی کتابخانه‌ها بخش سالمندان و مرجع، تلاش می‌کنند اقشار عموم جامعه را پوشش دهند و خدمات شایسته‌ای ارائه کنند.
رئیس کتابخانه های شهرستان بابل تصریح کرد: برگزاری کارگاه‌ها و کلاس‌های آموزشی متعدد یکی از نگاه‌های ویژه ماست؛ به‌طوری‌که حتی در حوزه کسب‌وکارهای خانگی نیز ورود کرده‌ایم این روند از کتابخانه‌های روستایی و با محوریت آموزش زنان خانه‌دار و گاه بی‌سرپرست آغاز شده تا بتوانند مهارت‌های کسب‌وکار را بیاموزند که این اتفاق در قالب تفاهم‌نامه‌های منعقدشده با سازمان‌های مرتبط در حال اجراست.
امیرسلیمانی گفت: در عصری زندگی می‌کنیم که با حجم زیادی از گرانی و اقتصاد پیچیده روبه‌رو هستیم، اما کتابخانه‌ها همچنان محل ارائه‌ی خدمات رایگان محسوب می‌شوند؛ به‌گونه‌ای که شاید حق عضویت سالانه نزدیک به ۱۲۰ هزار تومان باشد، اما از آنجا که عضویت‌ها از دو سه سال گذشته سراسری شده است، شهروندان می‌توانند با عضویت در یک کتابخانه، از خدمات سایر کتابخانه‌ها و حتی دیگر شهرها و استان‌ها استفاده کنند و این نکته بسیار مهمی است.
چالش تجهیزات در شهرهای کوچک و ضرورت راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار
وی یکی از معضلات جدی در شهرهای کوچک و روستاها، را ضعف عدیده تجهیزاتی و کمبود اعتبارات برشمرد و گفت: با این حال، با تأمین به‌موقع منابع مالی می‌توان تجهیزات اساسی و مهمی برای این مراکز تهیه کرد که نیازمند همت عمومی و کمک مسئولان است، در همین راستا و با توجه به وسعت شهرستان بابل و وجود روستاهای متعدد، راه‌اندازی «کتابخانه‌های سیار» در دستور کار قرار دارد.
وی یادآورشد: با توجه به اینکه احداث ساختمان در هر روستا از نظر اقتصادی و اجرایی به‌صرفه نیست، کتابخانه‌های سیار با داشتن راننده‌کتابدار و بین ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ جلد کتاب به‌همراه تجهیزات کودک و مطالعاتی، می‌توانند به‌صورت منظم بین ۴ تا ۸ روستا را پوشش داده و خدمات امانت کتاب ارائه کنند.
وی ادامه داد: تأمین خودرو نیازمند همت خیرین شهرستان (مانند کامیونت‌های فوتون یا خودروهای پیشنهادی) است، اما تجهیز کامل کابین شامل پنل‌های خورشیدی، سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی و جک‌های سازه‌ای توسط نهاد کتابخانه‌ها تقبل می‌شود؛ خدماتی که برای پوشش مناطق محروم و بالادست شهرستان بابل از جمله بندپی شرقی و غربی و بابل‌کنار به شدت احساس می‌شود.
امیرسلیمانی خاطرنشان کرد: برای به‌روزرسانی کتاب‌ها، علاوه بر خرید کارشناسی، از طرح‌هایی مانند «شهرزاد» استفاده می‌شود که بر اساس نظرسنجی از کتابداران و نیاز اعضا سفارش داده می‌شوند.
وی افزود: همچنین پویش‌های اهدای کتاب فعال است؛ کتاب‌های مناسب به کتابخانه‌ها افزوده می‌شوند، کتاب‌های تکراری به کتابخانه‌های فاقد آن عنوان ارسال می‌شوند و نسخه‌های فرسوده یا منقضی‌شده به فروش می‌رسند تا با درآمد آن‌ها کتاب تازه خریداری شود.
رئیس کتابخانه‌های شهرستان بابل یادآورشد: در حوزه برنامه‌های فرهنگی نیز کتابخانه‌ها بانی رونمایی و نقد کتاب با حضور شاعران و نویسندگان، جلسات جمع‌خوانی، شاهنامه‌خوانی، قصه‌گویی و کارگاه‌های آموزشی خانواده، روان‌شناسی و هنر هستند.
امیرسلیمانی تصریح کرد: سامانه «کتاب‌خون» نیز به‌عنوان یک بستر جذاب، به‌طور مستمر میزبان مسابقات کتاب‌خوانی و پویش‌های فرهنگی و هنری است.
فاصله ۲۰ ساله بابل با پایتخت از نظر تجهیزات
وی افزود: یکی از معضلات جدی که در خصوص کتابخانه‌های بابل به چشم می‌آید، قدیمی بودن تجهیزات و گاه فرسودگی ساختمان‌هاست که نیاز به بازطراحی دارد.
وی ادامه داد: فاصله زمینی ما با پایتخت کشور شاید ۳ ساعت باشد، اما از نظر تجهیزات و امکانات، حدود ۲۰ سال عقب هستیم تلاش می‌کنیم برنامه‌ریزی‌های لازم برای بازطراحی کتابخانه‌ها در دستور کار قرار گیرد؛ اما با توجه به بودجه‌ها و درآمدهای محدود نهاد، این امر همت بزرگ خیرین را می‌طلبد.
امیرسلیمانی تصریح کرد: در پیدا کردن خیرین با مشکل جدی مواجهیم، چرا که اکثر نیکوکاران بیشتر در حوزه‌های مدرسه‌سازی، بهداشت و کارهایی از این دست، ورود می‌کنند و نگاهشان هنوز متوجه ظرفیت‌های عظیم کتابخانه‌ها نشده است.
وی افزود: دوست داریم فراخوان عمومی و پویشی شکل بگیرد تا خیرین برای تقویت مراکزی که به طور مداوم خدمات عام‌المنفعه و عمومی به مردم ارائه می‌دهند و در بهسازی افکار اجتماعی بسیار مؤثرند، به یاری ما بیایند.
بلاتکلیفی پروژه کتابخانه مرکزی بابل
رئیس کتابخانه‌های شهرستان بابل از توقف پروژه ساخت کتابخانه مرکزی این شهر در پارک شهید شکری خبر داد و با انتقاد از عدم همراهی برخی نهادها و شهرداری، خواستار مشارکت خیرین و بررسی مدل‌های مشارکت عمومی-خصوصی شد.
امیرسلیمانی، با اشاره به وضعیت بحرانی کتابخانه مرکزی این شهرستان گفت: بیش از ۱۲ سال پیش، بنای قدیمی کتابخانه در پارک شهید شکری تخریب شد تا جایگزین آن، ساختمانی سه‌طبقه با زیربنای بیش از ۷۰۰ مترمربع احداث شود؛ اما با وجود واگذاری پروژه به اداره‌کل کتابخانه‌ها در سال‌های گذشته، عدم همراهی مدیران استانی و شهرستانی و کوتاهی پیمانکاران پیشین، مانع از پیشرفت این پروژه شده است.
وی تصریح کرد: از آنجا که نهاد کتابخانه‌ها یک دستگاه بهره‌بردار است، امکان ساخت‌وساز مستقیم را ندارد و فرآیند احداث باید از طریق وزارت ارشاد و دستگاه‌های اجرایی پیگیری شود؛ به همین دلیل این پروژه همچنان در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارد.
رئیس کتابخانه‌های شهرستان بابل با اشاره به موقعیت مکانی پروژه در پارک شهید شکری، به راهکار رفع این بن‌بست اشاره کرد و گفت: با توجه به اهمیت این مکان برای شهروندان، پیشنهاد دادیم که برای تسریع در اجرا، یک یا دو طبقه از ساختمان به فضای اداری شهرداری اختصاص یابد و مابقی فضا در اختیار کتابخانه قرار گیرد؛ اما این موضوع هنوز در مرحله پیگیری است.
وی افزود: با توجه به خاطره‌انگیز بودن این مکان برای مردم بابل، احیای آن یک ضرورت است.
امیرسلیمانی به چالش‌های مالی این نهاد اشاره کرد و گفت: یکی از بزرگترین چالش‌های ما، بحث ردیف اعتباری و عدم همراهی برخی شهرداری‌ها در اجرای ماده ۶۹ قانون تاسیس و اداره کتابخانه‌های عمومی کشور است طبق این قانون که در مجلس نیز تصویب شده، نیم درصد از درآمد شهرداری‌ها باید به حساب کتابخانه‌ها واریز شود، اما متأسفانه برخی شهرداری‌ها با این موضوع همکاری نمی‌کنند.
وی یادآورشد: این عدم همکاری، هزینه‌های سنگینی را به شهر تحمیل می‌کند؛ چرا که در صورت عدم واریز مستقیم، این مبالغ از بودجه سال بعد، شهرداری کسر و مستقیماً به حساب نهاد کتابخانه‌ها واریز می‌شود تا برای حقوق کارکنان و بازسازی کتابخانه‌ها در استان‌های کم‌برخوردار هزینه شود.
وی تصریح کرد: در واقع، با این رویکرد، خودِ شهر از منابع مالی خود محروم می‌ماند.
وی با ابراز امیدواری از حمایت‌های مردمی گفت: ما منتظر ورود خیرین هستیم تا با کمک‌های خود، پس از سال‌ها چالش و فراز و نشیب، روند احیای کتابخانه مرکزی بابل را سرعت بخشیم.
انتهای پیام
