سیره حضرت فاطمه زهرا(س)، فراتر از یک روایت تاریخی و مذهبی، مجموعه‌ای از آموزه‌های معنوی، اخلاقی، خانوادگی و اجتماعی است که می‌تواند در پاسخ به مسائل و نیازهای امروز جامعه مورد توجه قرار گیرد. بازخوانی ابعاد مختلف شخصیت ایشان، فرصتی برای تأمل در جایگاه زن، هویت فردی و مسئولیت‌های خانوادگی و اجتماعی فراهم می‌کند.
در همین راستا، نشست تخصصی «از سیره فاطمی تا کنش اجتماعی امروز؛ گفت‌وگویی برای اندیشیدن و الهام گرفتن» روز یکشنبه ۱۲ آبان‌ماه، به مناسبت ایام فاطمیه و با حضور استادان حوزه و دانشگاه و با همکاری امور بانوان و خانواده دانشگاه تبریز و جهاددانشگاهی استان و کانون ریحانه دانشگاه تبریز در تالار شهید باکری ساختمان امور دانشجویان این دانشگاه برگزار شد.
سیره حضرت زهرا(س) باید از روایت تاریخی به الگوی کنش اجتماعی تبدیل شود
حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی نظری، کارشناس سیاسی و استاد حوزه و دانشگاه در این نشست تخصصی اظهار کرد: سیره حضرت زهرا(س) نباید صرفاً به روایت تاریخی و مناسبت‌های مذهبی محدود شود، بلکه باید به الگویی عملی برای زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی امروز تبدیل شود.
وی با اشاره به نقش‌های دختری، همسری و مادری حضرت زهرا(س) گفت: احترام به پدر، همراهی در زندگی مشترک و مسئولیت‌پذیری در تربیت فرزندان، از جلوه‌های سیره فاطمی است که می‌تواند در مناسبات خانوادگی امروز راهگشا باشد.
وی ایمان و ارتباط معنوی با خداوند را از ویژگی‌های برجسته شخصیت حضرت زهرا(س) دانست و افزود: توانایی انسان تنها به امکانات مادی وابسته نیست، بلکه ایمان، اراده و باور نیز در تقویت توانمندی و انجام مسئولیت‌ها نقش دارند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به خطبه فدکیه و دفاع حضرت زهرا(س) از حق، بیان کرد: حضور در عرصه‌های اجتماعی و بی‌تفاوت نبودن در برابر مسائل جامعه، بخشی از مسئولیت‌پذیری زن مسلمان است.
وی تقویت هویت و قدرت تحلیل نسل جوان را ضروری دانست و مطرح کرد: حجم گسترده اطلاعات و پیام‌های رسانه‌ای لزوماً به افزایش آگاهی منجر نمی‌شود و گاهی فرصت تفکر و تحلیل را از افراد می‌گیرد.
وی با تأکید بر استفاده آگاهانه از رسانه‌ها، خاطرنشان کرد: پرهیز از بازنشر شتاب‌زده محتوا و توجه به پیامدهای اجتماعی رفتارهای مجازی، برای جلوگیری از سردرگمی هویتی نسل جوان اهمیت دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین نظری در پایان تأکید کرد: الگوگیری از حضرت زهرا(س) باید از مرحله بیان و برگزاری مراسم فراتر رود و در قالب حضور مسئولانه زنان در عرصه‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی و مشارکت آگاهانه آنان در مسائل جامعه تحقق یابد.
بازتعریف هویت زن مسلمان با پرهیز از دوگانه‌سازی میان خانواده و جامعه ضروری است
مریم یوسفی، استاد حوزه و دانشگاه در این نشست تخصصی با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه معرفی الگوهای زن مسلمان، گفت: حضرت زهرا(س) الگویی چندبعدی است که در شخصیت ایشان معنویت، عقلانیت، مسئولیت خانوادگی و کنشگری اجتماعی در کنار یکدیگر قرار دارند.
وی با بیان اینکه هویت زن نباید به یک نقش محدود شود، عنوان کرد: نه می‌توان تمام ارزشمندی زن را در نقش خانوادگی خلاصه کرد و نه باید آن را صرفاً با موفقیت شغلی و حضور اجتماعی سنجید؛ سیره حضرت زهرا(س) الگویی برای جمع میان این مسئولیت‌هاست.
وی با اشاره به ابعاد علمی و معرفتی شخصیت حضرت زهرا(س)، خطبه فدکیه را نمونه‌ای از دانش، قدرت استدلال و مطالبه‌گری ایشان دانست و افزود: این خطبه صرفاً یک اعتراض عاطفی نیست، بلکه مفاهیم عمیق توحیدی، اعتقادی و اجتماعی را دربرمی‌گیرد و ظرفیت پژوهش و بازخوانی دارد.
این استاد حوزه و دانشگاه، حمایت از خانواده و فراهم کردن زمینه مشارکت اجتماعی زنان را دو موضوع غیرمتعارض دانست و گفت: باید شرایط عادلانه‌ای فراهم شود تا زنان متناسب با استعدادها و توانایی‌های خود در عرصه‌های خانوادگی، علمی و اجتماعی نقش‌آفرینی کنند.
وی بحران هویت، ضعف تفکر انتقادی و مطالبه‌گری بدون آگاهی را از چالش‌های نسل جوان برشمرد و بیان کرد: دسترسی گسترده به اطلاعات لزوماً به معنای برخورداری از دانش و قدرت تحلیل نیست و تقویت مهارت تشخیص منابع معتبر، ارزیابی اطلاعات و مطالبه‌گری مستند ضروری است.
وی همچنین با اشاره به تأثیر فضای مجازی بر نگرش و رفتار افراد، بر ضرورت رعایت اخلاق، صداقت، حفظ کرامت انسانی و پرهیز از انتشار اطلاعات نادرست تأکید کرد و گفت: آموزه‌های سیره فاطمی می‌تواند در مواجهه آگاهانه و مسئولانه با این چالش‌ها راهگشا باشد.
وی در پایان، تبدیل آموزه‌های سیره حضرت زهرا(س) به برنامه‌های عملی در مدارس، دانشگاه‌ها و محیط‌های فرهنگی را ضروری دانست و یادآوری کرد: کاهش فاصله میان توان علمی زنان و فرصت‌های نقش‌آفرینی آنان، نیازمند توجه جدی نهادهای فرهنگی و فراهم کردن زمینه مشارکت مؤثر زنان در جامعه است.
انتهای پیام
