چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ | ۱۱:۲۰
از یک مصوبه اجرانشده چه خبر؟

آخرین وضعیت مستندنگاری پروژه‌های ملی

از یک مصوبه اجرانشده چه خبر؟

مرتضی رزاق‌کریمی تهیه‌کننده سینما می‌گوید : مصوبه‌ای که سال ۱۴۰۰ در مورد مستندنگاری از پروژه‌های ملی به تصویب هیئت وزیران رسید، هنوز به مرحله اجرا نرسیده؛ اما حالا با پیگیری در شورای سینما، امید به اجرایی شدنش بیشتر شده است.

به گزارش ایسنا، مرتضی رزاق کریمی -تهیه‌کننده فیلم سینمایی «کافه سلطان»- اخیرا با حضور در استودیوی این خبرگزاری، درباره اکران این فیلم و شرایط نمایش آثار اجتماعی با خبرنگار ایسنا به گفت‌وگو نشست.

در بخش نخست این مصاحبه، او از وضعیت فروش و سانس‌بندی فیلم، روند تولید، پیچینگ بنیاد فارابی و انتخاب بازیگران سخن گفت.

اکنون در بخش دوم، رزاق کریمی از پروژه تازه خود، مستند شهید تنگسیری که این روزها در مرحله پژوهش قرار دارد، می‌گوید و به نسبت میان سینمای مستند و داستانی، اهمیت پژوهش در تولید اثر و آخرین وضعیت مصوبه دولت برای «مستندنگاری پروژه‌های کشور» می‌پردازد.

او در این بخش، از سازمان‌ها می‌خواهد برای گزارش‌های واقعی و ارزیابی پروژه‌های خود، از ظرفیت مستندسازان حرفه‌ای بهره بگیرند.

مشروح این بخش از گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:

پروژه شهید تنگسیری در چه مرحله‌ای است؟

پروژه تنگسیری را برادرم آقای مصطفی رزاق کریمی کارگردانی خواهند کرد و در مرحله پژوهش است.

الان تقریباً نزدیک به سه ماه است که پژوهش شروع شده و ایشان علاوه بر پژوهش، حتماً طرح یا فیلم‌نامه یا فیلم نوشته مستند، برای همه کارهایشان دارند. برای این کار هم حتماً به موازات تحقیق و پژوهش، در حال طراحی آن کار هستند.

من فکر می‌کنم یک پروسه شاید حدود یک سال زمان ببرد تا این پروژه تمام شود و آماده نمایش شود، شاید تا یک سال دیگر آماده شود و امیدوارم که تا پیش از پایان سال به مرحله تولید برسد. 

شما اشاره کردید که در پروژه‌های مستند و داستانی، پژوهش را پایه و اساس کار می‌دانید. کمی درباره نسبت میان سینمای مستند، داستانی و جایگاه پژوهش در آثارتان توضیح دهید.

سینمای مستند را جدا از سینمای داستانی نمی‌دانم و همین‌طور انیمیشن و شاخه‌های مختلف سینما را که در سال های اخیر خیلی به هم نزدیک شده‌اند.

در کارهای داستانی هم حتماً ما پژوهش را پایه و اساس کار می‌دانیم. نویسندگانی که با من کار کرده‌اند، می‌دانند که بدون پژوهش و تحقیق، من وارد مرحله فیلم‌نامه نمی‌شوم. از جمله همین «کافه سلطان» که واقعاً پژوهش، تحقیق میدانی و هم پژوهش مطالعاتی وسیعی شد تا نوشته شد. حتماً باید پُلی بین مستند، داستانی و البته ادبیات برقرار باشد. این‌ها از هم نباید جدا و منفصل از هم باشند. مخصوصاً سینمای داستانی، اگر از ادبیات و مستند فاصله بگیرد، تهی خواهد شد.

مستند

شما در حقیقت یکی از افرادی هستید که پیگیر بحث مستندنگاری سازمان‌ها هستید. یعنی فکر می‌کنم از طرف صنف مسئولیت دارید، یک مصوبه دولت وجود دارد که سازمان‌ها موظف می‌شوند از مستندسازان حرفه‌ای برای مستندنگاری فعالیت‌هایشان استفاده کنند، آن مصوبه اجرایی شد؟

خیلی مفصل باید در یک فرصت دیگر در این مورد با جزئیات صحبت کنم، ولی الان سعی می‌کنم به کلیات اشاره کنم. از سال ۹۶ در صنف انجمن تهیه‌کنندگان سینمای مستند خانه سینما، این طرح مستندنگاری — آن موقع ما اسمش را گذاشته بودیم «پیوست فرهنگی برای پروژه‌های کشور» — مطرح بود، پیشنهادهایی داشتیم، طرحی آماده کرده بودیم تا سال ۹۷ که آقای سیدعباس صالحی (در دوره گذشته‌ای که به وزارت رسیدند)، در نهایت ارتباط مستقیم بین صنوف برقرار شد و تمام صنوف مستقیماً پیشنهادهایشان را به آقای وزیر ارائه دادند.

از طرف صنف ما — که من هم حضور داشتم — این طرح آماده شد و طرح اولیه به وزیر ارشاد ارایه شد و برخلاف انتظارمان دیدیم خیلی زود پاسخ دادند، یعنی شاید به فاصله کمتر از دو ماه و در نهایت به یک پروژه بزرگ ملی تبدیل شد.

خود این مستندنگاری، طی جلساتی که با حمایت وزارت ارشاد برگزار شد، در طول سه سال رفت و آمدها و اصلاحاتی که در این طرح به عمل آمد، با پیشنهادهایی که از جانب وزارتخانه‌ها — حالا بعضاً مخالفت‌ها، بعضاً همراهی‌ها — بود، در نهایت سال ۱۴۰۰ به تصویب هیئت وزیران رسید و آقای صالحی این مصوبه را به عنوان یک دستاورد مهم در پایان دوره‌شان اعلام کردند اما متأسفانه بعداً متوقف شد.

مستند

کمیته اجرایی برای اجرایی شدن این طرح و نوشتن دستورالعمل‌های اجرایی تشکیل شده بود که متشکل از نمایندگان خانه سینما، صنف کارگردانان مستند، صنف تهیه‌کنندگان مستند، نماینده وزارت، سازمان سینمایی و مرکز گسترش بود؛ این پنج عضو بنا بود که آیین‌نامه‌های اجرایی و پیگیری این کار را انجام بدهند که از سال ۱۴۰۰ دیگر نشد و از دو سال پیش با درخواستی که ما دادیم، دوباره به جریان افتاد و هنوز متأسفانه به مرحله اجرا نرسیده است، چون توجیه مجدد خیلی از مسئولین نهادها و متولیان، هم فرهنگی و هم وزارتخانه‌های دیگر، برای این کار زمان زیادی بُرد. ولی اخیراً در جلسه شورای سینما مطرح شده و با پیگیری خود معاونت محترم ریاست‌جمهوری در این شورا، این مصوبه بنا است، اجرایی بشود.

بعضی از سازمان‌ها تلقی‌شان این بود که شاید یک بودجه‌ای مثلاً برای این کار باید اختصاص پیدا کند به جایی دیگر، مثلاً مثل مرکز گسترش، در حالی که این‌ها کاملاً برداشت‌های غلط از این موضوع بود. شکل واقعی‌اش این است که هیچ بودجه خاصی بنا نیست از جایی اختصاص پیدا کند؛ بنا است در دل خود پروژه‌هایی که در کشور اجرا می‌شود — که در آن آیین‌نامه و تصویب‌نامه که در دسترس همه هست، به مصوبات هیئت وزیران، اسم این طرح «آیین‌نامه مستندنگاری پروژه‌های کشور» است و با یک جستجو به سادگی به دست می‌آید — آنجا پیش‌بینی شده که درصدی از بودجه‌های خود پروژه‌هایی که در حال اجرا هستند در کشور، برای ساخت فیلم‌های مستند حرفه‌ای توسط اعضای صنوف، یعنی افرادی که صلاحیت حرفه‌شان در خانه سینما تأیید شده و دارای نظام سینمایی هستند، اختصاص یابد.

این موضوع خیلی کمک می‌کند، هم به مسئولین که یک نظارت جدی بواسطه این فیلم‌ها _ که جنبه تبلیغاتی نخواهد داشت، فیلم‌هایی که باید پیوست پژوهشی داشته باشد — برای کنترل پروژه‌های کشور داشته باشند، هم برای انتقال تجربه و دانش برای افرادی که بعداً بخواهند شبیه پروژه‌ها را اجرا بکنند. این آثار به عنوان یک سند مهمی که برای آینده این کشور باقی بماند،ساخته شود.

ما بارها مواجه شدیم با پروژه‌هایی که نیاز به مطالعه گذشته و تاریخچه یک موضوع مهم داشتند و متأسفانه چنین مستندهایی در دسترس نبوده است بنابراین امیدوارم که با جلسه‌ای که به زودی مجدداً در وزارت ارشاد، شورای سینما تشکیل خواهد شد و نمایندگان خانه سینما حضور دارند، به نتیجه اجرایی برسد.

اگر بخواهید سازمان‌ها را در این زمینه مورد خطاب قرار بدهید،چه می‌گوید؟

من فکر می‌کنم این مستندنگاری برای خود سازمان‌ها مفید خواهد بود. برای ارائه گزارش‌های واقعی از پروژه‌هایی که در دست اجرا دارند، شاید بهترین شیوه استفاده از همین فیلم‌های مستند باشد؛ هم برای گزارش‌های کار خودشان، هم برای ارزیابی کار پیمانکارهایشان و هم برای سندی که برای آینده باقی می‌ماند، به شکل استاندارد و حرفه‌ای. این اصلاً نافی فعالیت روابط عمومی‌ها نیست.

بعضی‌ها متأسفانه سوءبرداشتی دارند که پس روابط عمومی‌ها این وسط چه کاره هستند؟، در حالی که آنها کار خودشان را انجام می‌دهند، در راستای همان سیاست‌های وزارتخانه یا سازمان مربوطه و البته در اجرای این کار حتماً همراهی و همکاری روابط عمومی‌ها هم نیاز خواهد بود.

مستند

در این زمینه بخوانید:

بالاخره مستندنگاری پروژه‌های ملی به سرانجام می‌رسد؟

بودجه به تنهایی امنیت شغلی نمی‌سازد

راه جدیدی برای «رابطه‌بازی» گشوده شده است؟

انتهای پیام

# فرهنگی و هنری

آخرین اخبار فرهنگی و هنری