سجاد چهرگانی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اهمیت امنیت غذایی اظهار کرد: امنیت غذایی دو بعد کمی و کیفی دارد؛ در بعد کمی، تلاش تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و دستگاه‌های دولتی و مرتبط باعث شده است تأمین کالاهای مورد نیاز در کشور به نحو مطلوب انجام شود و حتی در شرایط جنگی نیز بازار و تأمین محصولات با نتایج خوبی همراه باشد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قم افزود: بعد دیگر امنیت غذایی، کیفیت محصولات است که یکی از دغدغه‌های اصلی مصرف‌کنندگان به شمار می‌رود؛ مردم حق دارند بدانند محصولی که خریداری و مصرف می‌کنند، چه مشخصاتی دارد و چه فرایندی را پشت سر گذاشته است.
وی با اشاره به تکالیف پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم توسعه بیان کرد: قانون‌گذار در برنامه هفتم پنج‌ساله توسعه، دستگاه‌های ذی‌ربط را مکلف کرده است برای محصولات کشاورزی کد QR ایجاد کنند تا امکان شناسایی و ردیابی محصولات فراهم شود.
چهرگانی با تشریح ساختار اجرای این طرح گفت: در این فرایند سه ضلع اصلی وجود دارد؛ نخست مصرف‌کننده که حق دارد مشخصات محصول را از تولیدکننده و بازار مطالبه کند، دوم تولیدکننده که موظف است مشخصات محصول و فرایند تولید آن را ثبت و ارائه کند و سوم دستگاه‌های مسئول که وظیفه هماهنگی، پیگیری و فراهم کردن زمینه تحقق این مطالبه عمومی را بر عهده دارند.
وی ادامه داد: همان‌طور که برای هر فرد کارت ملی صادر می‌شود، برای هر مزرعه نیز باید شناسنامه‌ای ایجاد شود. این شناسنامه در ابتدا موقعیت جغرافیایی مزرعه و نوع فعالیت آن را مشخص می‌کند و نشان می‌دهد که در آن محل چه محصولی و در چه حوزه‌ای از فعالیت کشاورزی، اعم از محصولات باغی، زراعی یا سایر تولیدات کشاورزی، تولید می‌شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قم با بیان اینکه در مرحله فعلی تمرکز بر محصولات خام کشاورزی است، تصریح کرد: پس از شناسنامه‌دار شدن مزرعه، فرایند تولید محصول باید در سامانه مربوطه ثبت شود و در نهایت هنگام برداشت محصول، کدی روی آن درج خواهد شد که مصرف‌کننده با اسکن آن از طریق تلفن همراه می‌تواند به مشخصات محصول دسترسی پیدا کند.
چهرگانی افزود: اطلاعات مربوط به تمام مراحل تولید، از کاشت و داشت تا برداشت، در مقاطع مختلف در سامانه بارگذاری می‌شود. برای نمونه، مشخص خواهد شد که محصول با چه نوع و کیفیتی از آب آبیاری شده، در مراحل مختلف چه کودهایی دریافت کرده و از چه سمومی برای تولید آن استفاده شده است؛ همچنین ویژگی‌های محصول نهایی و اطلاعات مربوط به زمان برداشت نیز در سامانه ثبت می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه تمام محصولات حوزه کشاورزی مشمول این طرح هستند، گفت: محصولات باغی، زراعی و سایر تولیدات کشاورزی باید به سمت شناسنامه‌دار شدن حرکت کنند. البته در مرحله نخست، اجرای طرح با رویکرد تشویقی و از طریق تعامل با تولیدکنندگان دنبال می‌شود، اما در نهایت این فرایند به یک الزام تبدیل خواهد شد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قم با اشاره به حق مصرف‌کنندگان در آگاهی از کیفیت محصولات اظهار کرد: مصرف‌کننده باید بتواند با اطلاع از مشخصات و فرایند تولید، درباره خرید و مصرف محصول تصمیم بگیرد و انتخاب کند که آیا تمایلی به خرید و استفاده از آن دارد یا خیر.
چهرگانی ادامه داد: نمی‌توان صرفاً بر اساس ظاهر محصول درباره کیفیت آن قضاوت کرد؛ ممکن است محصولی از نظر ظاهری رنگ و روی مناسبی داشته باشد، اما در فرایند تولید آن، از نظر کیفیت آب، سموم مصرفی یا کودهای شیمیایی ملاحظاتی وجود داشته باشد. این مسائل برای برخی مصرف‌کنندگان خط قرمز محسوب می‌شود و حق دارند از آن اطلاع داشته باشند تا با آگاهی تصمیم بگیرند.
وی با اشاره به جمعیت بهره‌برداران کشاورزی استان بیان کرد: در استان قم حدود ۱۲ هزار و ۵۰۰ تولیدکننده و بهره‌بردار در بخش کشاورزی فعالیت دارند که همه آن‌ها باید برای شناسنامه‌دار کردن محصولات تولیدی خود و استفاده از کد QR اقدام کنند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قم با بیان اینکه اجرای طرح در استان آغاز شده است، گفت: بخشی از تولیدکنندگان از ابتدای اجرای طرح پیشگام شده‌اند و در مراحل اولیه، حدود چهار تا پنج درصد از بهره‌برداران در این مسیر قرار گرفته‌اند. با توجه به اینکه این طرح به‌تازگی آغاز شده است، مجموعه همکاران جهاد کشاورزی با تمام توان در حال آموزش، تشویق و ترغیب کشاورزان برای مشارکت هستند.
چهرگانی با اشاره به احتمال استفاده از ابزارهای تشویقی و الزام‌آور برای افزایش مشارکت تولیدکنندگان افزود: در مواردی که تولیدکنندگان برای اجرای این طرح همکاری نکنند، ممکن است ارائه برخی خدمات به آن‌ها متوقف شود تا اهمیت و ارزش شناسنامه‌دار کردن محصولات برای بهره‌برداران مشخص شود.
وی با اشاره به مزایای اجرای طرح برای تولیدکنندگان اظهار کرد: کشاورزان برای تولید محصولات خود زحمت زیادی می‌کشند و شناسنامه‌دار شدن محصولات می‌تواند به آن‌ها هویت مشخصی در بازار ببخشد. در شرایطی که برخی محصولات موجود در بازار هویت روشنی ندارند، محصول دارای شناسنامه می‌تواند اعتماد مصرف‌کننده را جلب کند و زمینه ترغیب بیشتر مردم به خرید آن را فراهم آورد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قم با اشاره به تنوع محصولات تولیدی استان گفت: بیش از ۶۰ تا ۷۰ قلم محصول در حوزه‌های زراعی، باغی و دامی در استان تولید می‌شود و همه این محصولات در فهرست تولیدات مورد نظر برای اجرای طرح قرار دارند.
چهرگانی محصولات گلخانه‌ای را از اولویت‌های اجرای این طرح دانست و افزود: گلخانه‌ها از منابع در دسترس تولید محصولات کشاورزی برای مردم هستند و به دلیل فعالیت در چهار فصل سال و تولید مستمر محصولات، در اولویت اجرای طرح قرار گرفته‌اند؛ بنابراین گلخانه‌داران باید هرچه سریع‌تر برای شناسنامه‌دار کردن محصولات و دریافت کد QR اقدام کنند.
وی با اشاره به ظرفیت تولید پسته در استان قم بیان کرد: قم از نظر حجم تولید و سطح زیر کشت پسته، در جایگاه نهم یا دهم کشور قرار دارد و این ظرفیت ایجاب می‌کند که محصول پسته استان نیز حتماً شناسنامه‌دار شود و برای آن برند مشخصی شکل بگیرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قم با بیان اینکه کد QR می‌تواند در توسعه بازارهای صادراتی نیز نقش داشته باشد، اظهار کرد: برخورداری از این کد می‌تواند یکی از الزامات صادرات محصولات باشد و در برخی بازارها، صادرات بدون ارائه اطلاعات و مشخصات قابل ردیابی محصول امکان‌پذیر نیست.
چهرگانی با دعوت از مردم برای توجه بیشتر به شناسنامه و کد QR محصولات کشاورزی گفت: با توجه به اینکه فرهنگ استفاده و توجه به این کدها هنوز در میان مصرف‌کنندگان به‌طور کامل گسترش پیدا نکرده است، از مردم درخواست می‌کنیم هنگام خرید محصولات به این موضوع توجه ویژه داشته باشند تا تولیدکنندگان نیز به رعایت این الزام و شناسنامه‌دار کردن محصولات خود ترغیب شوند.
وی با اشاره به تولید محصولات باغی مانند انار و گیلاس در استان افزود: در حال حاضر انار از محصولات فصلی استان است و در دوره‌های کشت آتی نیز باغداران تولیدکننده محصولاتی مانند گیلاس برای مشارکت در اجرای این طرح تشویق و همراهی خواهند شد. جهاد کشاورزی نیز از طریق برگزاری دوره‌های آموزشی و ارائه حمایت‌های لازم در کنار بهره‌برداران خواهد بود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قم در پاسخ به پرسشی درباره نحوه ثبت‌نام و دریافت کد QR گفت: در مرحله نخست، به تولیدکنندگان توصیه می‌کنیم برای انجام این فرایند به مراکز جهاد کشاورزی مراجعه کنند تا همکاران ما به‌صورت حضوری در کنار آن‌ها باشند و مراحل آموزشی و ثبت اطلاعات را انجام دهند.
چهرگانی ادامه داد: اتاق اصناف کشاورزی استان و سازمان نظام مهندسی کشاورزی نیز آمادگی دارند این خدمات را به تولیدکنندگان ارائه دهند و کشاورزان می‌توانند با مراجعه به هر یک از این سه مجموعه، برای ثبت اطلاعات و دریافت کد QR اقدام کنند.
وی با اشاره به سادگی و سرعت انجام فرایند ثبت اطلاعات اضافه کرد: برای هر محصول حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان لازم است تا اطلاعات اولیه آن ثبت و کد QR صادر شود. اطلاعات مورد نیاز نیز عمدتاً شامل پرسش‌های ساده‌ای درباره فرایند تولید است که کشاورز به‌راحتی می‌تواند به آن‌ها پاسخ دهد و همکاران مجموعه‌های مسئول، اطلاعات را در سامانه وارد می‌کنند.
انتهای پیام
