محمدرضا یوسفی در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: سلامت روان فقط به معنای نبود بیماری نیست؛ بلکه توانایی سازگاری با دشواری‌ها، بازیابی پس از فشار و ادامه زندگی با کیفیت مطلوب را نیز دربرمی‌گیرد. ازاین‌رو، مراجعه به متخصص نه نشانه ضعف، بلکه اقدامی مسئولانه برای حفظ سلامت روان است.
این مسئول درخصوص مرز طبیعی و فرساینده بودن اختلال استرس اظهار کرد: استرس، واکنشی طبیعی و سازگارانه به موقعیت‌هایی است که فرد آن‌ها را چالش‌برانگیز یا فراتر از توانایی خود ارزیابی می‌کند. استرس همیشه منفی نیست و گاهی موجب افزایش تمرکز و آمادگی می‌شود. اما زمانی که فشار روانی ادامه پیدا کند و فرد فرصت بازیابی نداشته باشد، استرس فرساینده می‌شود.
وی افزود: اگر استرس به‌طور مداوم بر خواب، تمرکز، روابط و عملکرد شغلی تأثیر گذارد، باید آن را جدی گرفت؛ هر استرس طولانی‌مدتی الزاماً اختلال روانی نیست و تشخیص آن نیازمند ارزیابی تخصصی است. متغیر کلیدی، میزان تأثیر استرس بر زندگی و عملکرد فرد است.
کارشناس سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی قزوین استان در خصوص اهمیت آگاهی از استرس بیان کرد: امروزه، بسیاری از افراد «فشار روانی» را بخش طبیعی زندگی می‌دانند و گاهی متوجه نمی‌شوند که چه زمانی از حد معمول فراتر رفته است. نگرانی‌های اقتصادی، مسئولیت‌های خانوادگی، فشار کاری و مواجهه مداوم با اخبار می‌توانند فرصت آرامش را کاهش دهند.
وی با اشاره به اهمیت تداوم فشارهای کوچک در زندگی گفت: گاهی آنچه فرد را فرسوده می‌کند، یک بحران بزرگ نیست، بلکه انباشته‌شدن فشارهای کوچک و مداوم است. آگاهی از استرس کمک می‌کند نشانه‌های آن را زودتر بشناسیم، از حمایت اجتماعی استفاده کنیم و به جای سرزنش افراد، به عوامل ایجادکننده فشار نیز توجه داشته باشیم.
استرس و اضطراب تفاوت دارند
این کارشناس درخصوص تفاوت بین «استرس» و «اضطراب» تشریح کرد: استرس معمولاً در ارتباط با یک فشار مشخص مانند مشکلات مالی، امتحان یا مسئولیت شغلی ایجاد می‌شود؛ اما اضطراب بیشتر با نگرانی درباره خطرات و اتفاقات احتمالی آینده همراه است و گاهی حتی بدون وجود تهدید مشخص ادامه پیدا می‌کند.
یوسفی تأکید کرد: زمانی که نگرانی‌ها به‌سختی کنترل می‌شوند، فرد حتی پس از پایان موقعیت استرس‌زا آرام نمی‌شود و خواب، تمرکز و عملکرد روزمره او مختل می‌شود، باید موضوع را جدی‌تر بررسی کرد.
وی افزود: تشخیص اختلال اضطرابی فقط بر اساس مدت یا وجود چند علامت انجام نمی‌شود؛ شدت علائم، کنترل‌پذیری و تأثیر آن‌ها بر زندگی فرد نیز اهمیت دارد.
کارشناس سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی استان قزوین با اشاره بر تأثیر مستمر تغییرات کوچک در سبک زندگی برای کنترل استرس، عنوان کرد: اول، خواب منظم و کافی اهمیت دارد؛ زیرا کم‌خوابی می‌تواند تحمل فشار روانی و تنظیم هیجان را دشوار کند. دوم، تغذیه متعادل و مصرف آب کافی ضروری است. حذف وعده‌های غذایی و مصرف زیاد کافئین ممکن است برخی علائم جسمانی مانند تپش قلب و بی‌قراری را تشدید کند.
وی به عنوان سومین عامل تاثیرگذار در کنترل استرس بیان کرد: و در آخر، فعالیت بدنی منظم، حتی در حد پیاده‌روی، می‌تواند به کاهش تنش، بهبود خلق و کیفیت خواب کمک کند.
یوسفی افزود: همچنین تنفس آرام، استراحت کوتاه بین فعالیت‌ها، کاهش مواجهه غیرضروری با اخبار و حفظ ارتباط با افراد قابل‌اعتماد اهمیت دارند. در واقع، مدیریت استرس به معنای حذف کامل فشارهای زندگی نیست؛ بلکه ایجاد تعادل بین فشار روانی و فرصت‌های بازیابی است.
وی درخصوص زمان مناسب مراجعه به متخصص سلامت روان تشریح کرد: زمانی که استرس یا اضطراب به‌طور جدی خواب، تمرکز، روابط، عملکرد شغلی یا فعالیت‌های روزمره را مختل کند، مراجعه به متخصص سلامت روان ضروری است.
کارشناس سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی استان قزوین افزود: نگرانی‌های غیرقابل‌کنترل، حملات شدید اضطرابی، ناامیدی مداوم و کناره‌گیری از فعالیت‌های معمول زندگی نیز از نشانه‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند.
وی درخصوص تفاوت فعالیت بین روانشناس و روان‌پزشک تصریح کرد: روانشناس می‌تواند با ارزیابی وضعیت فرد و استفاده از روش‌هایی مانند درمان شناختی‌رفتاری به مدیریت استرس و اضطراب کمک کند. روان‌پزشک نیز در صورت نیاز، وضعیت فرد را بررسی کرده و درباره ضرورت درمان دارویی تصمیم می‌گیرد.
یوسفی افزود: اگر فرد افکار خودکشی، قصد آسیب به خود یا دیگران، یا ناتوانی در حفظ ایمنی داشته باشد، باید فوراً از خدمات اورژانسی و حمایت تخصصی استفاده کند.
کارشناس سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی استان قزوین با هشدار نسبت به عادی‌سازی فرسودگی روانی در زندگی، تأکید کرد: به طور کلی استرس بخشی از زندگی انسان است اما می‌توانیم با شناخت زودهنگام نشانه‌ها، اصلاح سبک زندگی، استفاده از حمایت اجتماعی و مراجعه به متخصص در زمان مناسب می‌توان از پیامدهای استرس مزمن پیشگیری کنیم.
انتهای پیام
