اما امروز این میراث فرهنگی آرام‌آرام زیر سایه زندگی مدرن، تغییر سلیقه‌ها و بی‌توجهی‌ها کمرنگ می‌شود؛ تا جایی که بیم آن می‌رود لباس‌هایی که روزگاری نشانه هویت مردم این منطقه بودند و گویش‌هایی که شناسنامه فرهنگی اقوام به شمار می‌رفتند، به خاطره‌ای از گذشته تبدیل شوند.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری، با اشاره به تنوع قومی، زبانی، مذهبی و فرهنگی شهرستان کلات اظهار کرد: کلات از جمله شهرستان‌هایی است که از تنوع قومی و فرهنگی برخوردار است و چندین گویش، گرایش قومی و مذهبی در این منطقه در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند.
علی‌اصغر ضیایی، در گفت و گو با ایسنا افزود: در شهرستان کلات، پیروان مذاهب شیعه و سنی حضور دارند و اگرچه از نظر جمعیتی سهم برخی گروه‌ها ممکن است کمتر از دو درصد باشد، اما از نظر تنوع قومیتی، زبانی و فرهنگی، این شهرستان ظرفیت قابل توجهی دارد. در کنار زبان ملی و فارسی، قومیت‌های ایرانی دیگری مانند کرمانج‌ها که شاخه‌ای از کردها هستند، ترک‌ها، لرها یا لک‌های اردلان نیز در این منطقه زندگی می‌کنند.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری ادامه داد: حضور این اقوام در جغرافیای شرقی کشور به دوره‌های مختلف تاریخی و تحولات سیاسی بازمی‌گردد. در برخی دوره‌ها، جابه‌جایی جمعیت‌ها و مهاجرت‌ها به دلایل سیاسی و حتی کوچاندن اجباری اتفاق افتاده و اقوام مختلف در این جغرافیا ساکن شده‌اند. این اقوام بخشی از فرهنگ گذشته خود را نیز به همراه آورده و در دل مناطق مختلف، از جمله مناطق ترک‌زبان، حفظ کرده‌اند.
ضیایی با بیان اینکه بخش مهمی از فرهنگ ملموس و میراث قومی شهرستان کلات به کرمانج‌ها و کردهای این منطقه مربوط می‌شود، اظهار کرد: البته در کنار آنان، قومیت‌ها و گویش‌های دیگری مانند لرهای اردلان یا لک‌ها نیز در شهرستان حضور دارند. همچنین برخی گویش‌های دیگر مانند تاتی یا تاجیکی در این منطقه وجود داشته که ریشه و پیوند آن به زبان فارسی بازمی‌گردد.
وی با اشاره به کمرنگ شدن برخی گویش‌ها و پوشش‌های محلی تصریح کرد: متأسفانه در برخی از این گویش‌ها و گرایش‌های زبانی، از جمله بعضی گونه‌های بومی، شاهد از بین رفتن تدریجی ویژگی‌های اصیل هستیم. ممکن است افراد در ظاهر همچنان از یک گویش استفاده کنند، اما از نظر پوشش و برخی مؤلفه‌های فرهنگی، بخش زیادی از هویت گذشته خود را از دست داده باشند.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری با اشاره به تنوع پوشش در میان کرمانج‌های منطقه اظهار کرد: در کنار تفاوت‌های زبانی و لهجه‌ای، در میان کرمانج‌ها چند نوع گرایش پوششی وجود دارد. از نظر لهجه و گویش، اشتراکات زیادی میان آنان دیده می‌شود، اما در پوشش تفاوت‌هایی وجود دارد.
ضیایی تصریح کرد: برای نمونه، کرمانج‌های منطقه لاین که در مجاورت مرز ترکمنستان و شهرستان کلات نادری قرار دارند، از لباس‌هایی با رنگ قرمز استفاده می‌کنند. این لباس‌ها با توجه به سن افراد، از جمله دختران جوان و زنان جوان، دارای تفاوت‌هایی در رنگ‌بندی هستند. بر اساس مطالعات و پرس‌وجوهایی که در این زمینه داشته‌ام، ریشه این پوشش قرمزرنگ را می‌توان در تأثیرپذیری از لباس‌های قرمزرنگ ترکمن‌ها جست‌وجو کرد.
وی با اشاره به تفاوت پوشش کرمانج‌های خراسان با برخی مناطق دیگر کشور خاطرنشان کرد: در شمال خراسان، به ویژه قوچان، شیروان و بجنورد، تفاوت‌هایی در پوشش کرمانج‌ها دیده می‌شود.
ضیایی ادامه داد: البته این پوشش از نظر حجاب و رعایت پوشیدگی، ضوابط خاص خود را دارد و لباس‌ها تا روی قوزک پا را نیز می‌پوشانند؛ بنابراین، در بررسی پوشش‌های محلی باید به تفاوت‌های منطقه‌ای و ریشه‌های فرهنگی هرکدام توجه کرد.
وی با اشاره به پراکندگی کرمانج‌ها در نقاط مختلف شهرستان کلات گفت: از نظر گویش کرمانجی، در منطقه کلات با گرایش‌های مختلفی روبه‌رو هستیم. برای مثال، کرمانج‌های چنار در بخش زاوین، کرمانج‌های منطقه دربند، ساکنان شهر کلات و همچنین مردم چرم کهنه و چرم نو، هرکدام ویژگی‌هایی دارند. این تفاوت‌ها هم در پوشش و هم در برخی واژه‌ها و اصطلاحات زبانی دیده می‌شود.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری اضافه کرد: در میان ترک‌زبانان شهرستان نیز تفاوت‌هایی وجود دارد. برای نمونه، ترک‌های بخش مرکزی و ترک‌های منطقه حمام‌قلعه از نظر گویش و زبان دارای برخی تفاوت‌ها هستند و این تفاوت‌ها در پوشش نیز مشاهده می‌شود.
پوشش یکی از مؤلفه‌های اصلی هویت فرهنگی کرمانج‌های خراسان
ضیایی با تأکید بر اهمیت پوشش به عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی هویت فرهنگی کرمانج‌های خراسان بیان کرد: مهم‌ترین گرانیگاه و کانون فرهنگی در میان کرمانج‌های خراسان، به ویژه در شهرستان کلات نادری، پوشش محلی است و در کنار آن، گویش و زبان کرمانجی نیز اهمیت فراوانی دارد.
وی ادامه داد: کرمانج‌های کلات نادری علاوه بر حفظ پوشش سنتی خود، زبان و گویششان را نیز تا حدود زیادی نگه داشته‌اند. پس از آنان، ترک‌های منطقه نیز از جمله گروه‌هایی هستند که بخشی از ویژگی‌های زبانی و فرهنگی خود را حفظ کرده‌اند.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری تأکید کرد: وقتی درباره تنوع قومی و فرهنگی صحبت می‌کنیم، نباید صرفاً از زاویه تعلق قومی خودمان به موضوع نگاه کنیم. اینکه من به یک قوم تعلق دارم و گویش و پوشش آن را دارم، به این معنا نیست که تنها فرهنگ و زبان من اهمیت دارد. باید با نگاه پژوهشی و از منظر حفظ میراث فرهنگی همه اقوام به این موضوع نگاه کرد.
ضیایی با اشاره به اشتراکات فرهنگی میان مناطق مختلف شهرستان گفت: آنچه در جامعه مشاهده می‌کنیم، نشان دهنده پیوستگی‌های نسبی میان مناطق مختلف است. برای مثال، شهر لاین و بخش هزار مسجد و روستاهای اطراف آن تا حدود زیادی از یک زبان مشترک و پوشش مشابه برخوردارند و میان این مناطق پیوندهای فرهنگی وجود دارد.
وی افزود: البته در کنار این جمعیت‌ها، اقوام دیگری مانند ترک‌های آذری، بلوچ‌ها و برخی گروه‌های ترک دیگر نیز در شهرستان حضور دارند، اما این گروه‌ها در گذر زمان تا حدودی در بافت جمعیتی و فرهنگی منطقه ادغام شده‌اند و برخی ویژگی‌های مستقل فرهنگی و زبانی آنان کمرنگ یا محو شده است.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری در ادامه با اشاره به تفاوت‌های جزئی پوشش در میان کرمانج‌های مناطق مختلف شهرستان خاطرنشان کرد: برای نمونه، کرمانج‌های چرم کهنه و چرم نو یا کرمانج‌های شهر چنار در بخش زاوین، تفاوت‌های اندکی از نظر پوشش دارند. ممکن است از نظر نوع لباس و برخی جزئیات تفاوت‌هایی میان آنان وجود داشته باشد، اما از نظر گویش، تفاوت‌ها چندان زیاد نیست و اشتراکات زبانی قابل توجهی میان آنان دیده می‌شود.
وی با اشاره به اهمیت حفظ ارزش‌های فرهنگی و پوشش محلی تأکید کرد: از نظر حجاب و پوشیدگی، فرهنگ مردم این منطقه با برهنگی کاملاً مخالف است و پوشش سنتی و محلی نیز در چارچوب همین ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی حفظ شده است.
پیشینه تاریخی پوشش محلی کلات نادری
ضیایی، با اشاره به پیشینه تاریخی پوشش محلی در این شهرستان اظهار کرد: بخشی از لباس‌های سنتی منطقه از ابریشم تهیه می‌شود و به دلیل استفاده از این جنس، از گذشته پوشش‌هایی گران‌بها و ارزشمند به شمار می‌رفته است.
وی افزود: در شهرستان کلات نیز از گذشته این نوع پوشش رواج داشته، اما به دلیل گران‌بها بودن پارچه‌های ابریشمی و دشواری تهیه آن‌ها، استفاده روزمره از این لباس‌ها به تدریج کاهش یافته و بیشتر جنبه نمادین و نمایشی پیدا کرده است. با این وجود، در مراسم شادی و مناسبت‌های مختلف، بانوان منطقه همچنان از این پوشش استفاده می‌کنند و به ویژه در مجالس عروسی و جشن‌ها می‌توان حضور پررنگ این لباس‌های محلی را مشاهده کرد.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری ادامه داد: مردم این منطقه از گذشته پوشش و گویش خود را همراه داشته‌اند و میان این دو مؤلفه فرهنگی نوعی وابستگی و پیوستگی وجود دارد که خوشبختانه به حفظ هر دو کمک کرده است. زبان و پوشش نیز به یکدیگر وابسته‌اند و حفظ یکی می‌تواند در ماندگاری دیگری تأثیرگذار باشد.
ضیایی تصریح کرد: متأسفانه بخشی از مردم زبان و گویش بومی خود را از دست داده‌اند و این یکی از شوربختی‌ها و دریغ‌های فرهنگی منطقه ماست. ما به عنوان متولیان فرهنگ و هنر بارها تلاش کرده‌ایم زمینه ماندگاری این میراث زبانی و فرهنگی را فراهم کنیم، اما در این زمینه با چالش‌هایی روبه‌رو هستیم.
وی با اشاره به تأثیر زبان‌های دیگر بر گویش‌های محلی بیان کرد: امروزه حتی در عرصه بین‌المللی نیز زبان انگلیسی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد و بسیاری از واژگان آن از زبان لاتین ریشه گرفته‌اند. در میان گویش‌های محلی و خرده‌فرهنگ‌های ما نیز همین اتفاق در حال رخ دادن است و بخشی از واژگان و اصطلاحات بومی به تدریج کنار گذاشته می‌شوند. به همان اندازه که گویش‌های محلی در معرض فراموشی قرار گرفته‌اند، پوشش سنتی نیز رنگ باخته است.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری ادامه داد: امروز اگر پوشش یک بانوی منطقه را با پوشش بانوان در شهرهایی مانند مشهد، تهران یا حتی مناطق شمالی کشور مقایسه کنیم، تفاوت‌های گذشته بسیار کمتر شده است. ممکن است فردی همچنان با گویش محلی صحبت کند، اما این گویش نیز به شکل شکسته و ناقص باقی مانده باشد و از نظر پوشش، تفاوت چندانی با سایر مناطق نداشته باشد.
ضیایی افزود: برای مثال، در گذشته استفاده از لباس‌های رنگارنگ محلی در میان بانوان منطقه رواج بیشتری داشت و اجزایی مانند چهارقد یا همان روسری محلی، بخش مهمی از پوشش آنان بود، اما امروز این اجزا در بسیاری از موارد به تدریج کنار گذاشته شده و تقریباً در حال محو شدن هستند. در واقع، نوعی گرایش به فرهنگ پوشش ساده‌تر و راحت‌تر شکل گرفته که در آن برخی ویژگی‌های اصیل لباس‌های محلی دیگر دیده نمی‌شود.
مؤلفه‌هایی که همچنان هویت فرهنگی مردم کلات را حفظ کرده‌اند
وی با اشاره به مؤلفه‌هایی که همچنان هویت فرهنگی مردم کلات را حفظ کرده‌اند، اظهار کرد: آنچه امروز می‌توان به عنوان یکی از ویژگی‌های شاخص فرهنگی منطقه به آن تکیه کرد، علاوه بر مذهب، پوشش محلی است. مذهب رسمی مردم منطقه شیعه ۱۲ امامی است، اما در کنار آن، پوشش سنتی با محوریت فرهنگ کرمانجی و پس از آن فرهنگ ترکی، همچنان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری خاطرنشان کرد: این پوشش‌ها بیشتر در مناسبت‌های خاص، از جمله مراسم ختنه‌سوران، جشن‌ها و به ویژه مراسم عروسی نمود پیدا می‌کنند. در این مراسم، بانوان با لباس‌های سنتی و رنگارنگ حضور پیدا می‌کنند و همین موضوع جلوه‌ای از هویت و اصالت فرهنگی منطقه را به نمایش می‌گذارد.
ضیایی با اشاره به تفاوت رنگ‌بندی لباس‌های محلی در میان گروه‌های سنی مختلف گفت: در پوشش سنتی منطقه، رنگ‌بندی‌ها و سبک‌های متفاوتی برای نوجوانان، جوانان و افراد میان‌سال وجود دارد. این تفاوت‌ها کاملاً طبیعی است و ریشه در سن، سلیقه و فرهنگ جامعه دارد. همان‌طور که یک فرد بالای ۶۰ سال، هنگام انتخاب کت‌وشلوار رنگ و سبکی متفاوت از یک فرد جوان انتخاب می‌کند، در پوشش محلی نیز تفاوت‌های رنگ‌بندی متناسب با سن و سال افراد وجود دارد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به تغییرات فرهنگی و حفظ اصالت‌های بومی اظهار کرد: آنچه در این زمینه احساس می‌کنم باید مورد توجه قرار گیرد، این است که برخی از فرهنگ‌ها و مؤلفه‌های اصیل آن‌ها به تدریج در حال از بین رفتن هستند و دیگر مانند گذشته حضور و نمود ندارند. در شهرستان کلات نیز عوامل مختلفی در این روند تأثیرگذار بوده‌اند که باید شناسایی و بررسی شوند تا بتوان برای حفظ و ماندگاری گویش، پوشش و سایر جلوه‌های میراث فرهنگی منطقه اقدامات مؤثرتری انجام داد.
نقش عوامل اقتصادی، فرهنگی و سیاسی در کمرنگ شدن پوشش و گویش‌های بومی کلات
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری، با اشاره به عوامل مؤثر در کمرنگ شدن سبک زندگی سنتی و پوشش‌های محلی در این شهرستان اظهار کرد: تغییرات ناشی از زندگی مدرن تنها عامل از بین رفتن برخی جلوه‌های فرهنگی نیست، بلکه عوامل دیگری از جمله گسترش رسانه‌ها، تلویزیون، اینترنت، ماهواره و تغییرات اقتصادی و اجتماعی نیز در این روند نقش دارند.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در این زمینه، رسانه‌ها و ابزارهای ارتباطی هستند. امروز تلویزیون، اینترنت و ماهواره در شکل‌دهی به سلیقه و سبک زندگی مردم نقش دارند و بر نوع پوشش، زبان و رفتار اجتماعی تأثیر می‌گذارند. البته باید از خودمان نیز بپرسیم که تا چه اندازه در خدمت فرهنگ بومی خودمان هستیم؛ برای مثال، من کرمانج هستم و فرد دیگری ترک است، اما اگر عملکرد خودمان را بررسی کنیم، باید ببینیم تا چه اندازه برای حفظ فرهنگ و داشته‌های قومی خود تلاش کرده‌ایم.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری با اشاره به نقش عوامل سیاسی در یکسان‌سازی فرهنگی تصریح کرد: در کنار عوامل رسانه‌ای و اجتماعی، برخی عوامل سیاسی نیز در این موضوع دخیل هستند. گاهی موضوع یکجانشینی و یکسان‌سازی فرهنگی مطرح می‌شود و این تصور شکل می‌گیرد که فرهنگ‌ها و گویش‌های مختلف باید به سمت یکدستی حرکت کنند.
وی بیان کرد: معتقدم در پشت چنین رویکردهایی می‌تواند نگاه سیاسی نیز وجود داشته باشد؛ زیرا برخی تصور می‌کنند برای سامان دادن به شرایط سیاسی و اجتماعی کشور، دیگر در قرن ۲۱ نیازی نیست مردم به چندین گویش و زبان صحبت کنند. در حالی که از نگاه پژوهشگران، هر زبان، گویش و پوشش بخشی از تاریخ و هویت یک جامعه است.
ضیایی ادامه داد: وقتی گفته می‌شود لباس قرمزرنگ کرمانج‌های منطقه ریشه و تأثیراتی از فرهنگ ترکمن دارد، برای شناخت درست این موضوع باید واژگان و ریشه‌های ترکی، ترکمنی و حتی مغولی را شناخت. این یعنی باید به زبان و فرهنگ به عنوان یک میراث تاریخی نگاه کنیم، نه اینکه صرفاً از زاویه سیاسی به آن بپردازیم و بگوییم همه فرهنگ‌ها باید یک شکل باشند.
وی با تأکید بر ضرورت شناخت تأثیر متقابل فرهنگ‌ها بر یکدیگر اظهار کرد: علاوه بر این، باید به فرهنگ استان‌ها و مناطق دیگر نیز توجه کنیم. برای مثال، در بررسی فرهنگ لری یا دیگر گویش‌های محلی، باید واژگان دخیل و تغییراتی را که در طول زمان اتفاق افتاده است، مورد مطالعه قرار دهیم. بسیاری از واژه‌ها در گذر تاریخ جای خود را به واژه‌های دیگری داده‌اند.
ضیایی افزود: برای نمونه، واژه‌هایی مانند سپاس، تشکر و مرسی در دوره‌های مختلف در زبان روزمره مردم به کار رفته‌اند و هرکدام ریشه و پیشینه خاص خود را دارند. این تغییرات را باید در یک فرایند تاریخی بررسی کرد و برای آن‌ها دلیل و زمینه فرهنگی در نظر گرفت؛ بنابراین، درست نیست که یک‌باره همه داشته‌های زبانی و فرهنگی خود را کنار بگذاریم و تصور کنیم کنار گذاشتن گویش‌ها و پوشش‌های محلی به معنای پیشرفت است.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری با اشاره به نقش مشکلات اقتصادی در کمرنگ شدن پوشش‌های سنتی بیان کرد: در کنار عوامل سیاسی و رسانه‌ای، شرایط اقتصادی و گرانی‌ها نیز تأثیر زیادی بر این موضوع گذاشته است. بخشی از لباس‌های محلی به دلیل استفاده از پارچه‌های ارزشمند و گران‌بها، هزینه زیادی دارند و همین مسئله باعث شده مردم به تدریج از استفاده روزمره آن‌ها فاصله بگیرند.
ضیایی ادامه داد: از سوی دیگر، تغییر سلیقه و گرایش به جلوه‌های ظاهری زندگی مدرن نیز در این روند مؤثر بوده است. پوشش بانوی کرمانج، ترک، گیلکی یا بختیاری را در نظر بگیرید که در گذشته با رنگ‌های متنوع و جلوه‌ای مانند هزار رنگ پاییز، زیبایی خاصی داشته است. بانویی که لباس محلی می‌پوشید، با رنگ‌بندی متنوع و پوشش کامل، همچون طاووس جلوه می‌کرد و این لباس‌ها نشان دهنده ذوق، سلیقه و ارزش فرهنگی جامعه بودند.
وی افزود: طبیعی است که هر فردی دوست داشته باشد لباس مورد علاقه خود را بپوشد، اما این انتخاب تنها به علاقه شخصی محدود نمی‌شود و عوامل مختلفی در شکل‌گیری سلیقه و نوع پوشش افراد نقش دارند. بخشی از این تغییرات تحت تأثیر جریان‌هایی است که نوعی رهاشدگی فرهنگی را به جامعه تزریق می‌کنند و این تصور را به وجود می‌آورند که هرچه پوشش ساده‌تر و نمایان‌تر باشد، فرد بیشتر دیده می‌شود.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری تصریح کرد: گاهی نوعی نگاه ویترینی به پوشش و ظاهر افراد ترویج می‌شود؛ به گونه‌ای که بدن و ظاهر فرد، از مو تا قوزک پا، در معرض نمایش قرار می‌گیرد. معتقدم مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، رسانه‌ای و فرهنگی در شکل‌گیری این وضعیت دخیل هستند و نمی‌توان همه تغییرات را صرفاً به انتخاب و علاقه شخصی افراد نسبت داد.
ضیایی با تأکید بر اینکه عوامل اقتصادی و سیاسی نیز باید در بررسی این موضوع مورد توجه قرار گیرند، گفت: بخشی از مسئله به گران بودن پوشش‌های سنتی و کاهش توان اقتصادی مردم بازمی‌گردد و بخش دیگر به برخی نگاه‌های سیاسی مربوط می‌شود که ممکن است موجب کمرنگ دیده شدن خرده‌فرهنگ‌ها و هویت‌های قومی شود.
ضرورت ایجاد نمایشگاه‌های دائمی برای معرفی فرهنگ اقوام
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کلات نادری در پاسخ به پرسشی درباره راهکارهای جلوگیری از فراموشی فرهنگ و پوشش‌های بومی اظهار کرد: بهترین راهکار این است که دستگاه‌های اجرایی و نهادهای فرهنگی با استفاده از ظرفیت‌های حقوقی و اداری خود، زمینه معرفی و ماندگاری این میراث را فراهم کنند.
وی با تأکید بر ضرورت راه‌اندازی نمایشگاه‌های دائمی در حوزه فرهنگ اقوام بیان کرد: یکی از پیشنهادهای مهم، ایجاد نمایشگاه‌های دائمی در سطح شهرستان و استان با موضوع پوشش، لباس، فرهنگ، سنن، آداب و رسوم اقوام مختلف است تا مردم بتوانند از نزدیک با این داشته‌ها آشنا شوند. این اقدامات باید با نگاه فرهنگی و پژوهشی انجام شود و نباید صرفاً از زاویه سیاسی به آن‌ها نگاه کرد.
ضیایی ادامه داد: البته نمی‌توانیم تأثیر سیاست‌گذاری را در این حوزه نادیده بگیریم؛ زیرا در نهایت سیاست‌گذاری‌ها به فعالیت‌های فرهنگی جهت و اعتبار می‌دهند، اما باید تلاش کنیم نگاه فرهنگی و پژوهشی بر این برنامه‌ها حاکم باشد.
وی با اشاره به ضرورت همکاری دستگاه‌های مختلف برای حفظ میراث فرهنگی اقوام اظهار کرد: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، وزارت امور خارجه، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی می‌توانند در این زمینه نقش‌آفرینی کنند. باید از ظرفیت مناسبت‌های فرهنگی و ارتباطات بین‌المللی نیز برای معرفی فرهنگ اقوام ایرانی استفاده شود.
ضیایی بیان کرد: در شهرستان کلات می‌توان به ابریشم زاوین، محصولات و دست‌بافته‌های منطقه، گلیم و جاجیم آقداش و قله‌زو اشاره کرد. هرکدام از این محصولات بخشی از ذوق، هنر، تاریخ و سبک زندگی مردم منطقه را در خود جای داده‌اند و باید در کنار پوشش، زبان و آداب و رسوم به آن‌ها توجه شود.
وی تأکید کرد: مجموعه این داشته‌ها، از لباس و گویش گرفته تا صنایع دستی، هنرهای بومی و آداب و رسوم، در کنار یکدیگر فرهنگ یک منطقه را تشکیل می‌دهند؛ بنابراین، برگزاری نمایشگاه‌ها و معرفی منسجم این ظرفیت‌ها می‌تواند به شناخت بهتر نسل جدید از میراث گذشتگان و ماندگاری فرهنگ بومی شهرستان کلات کمک کند.
انتهای پیام
