دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ | ۱۱:۲۶
منبع: نمایندگی اصفهان
یک تکه‌ روزنامه تا آسمان جنگ، روایتی از خلبان کبری در جنگ ۸ ساله + فیلم

/۲۵ آبان روز حماسه و ایثار اصفهان/

یک تکه‌ روزنامه تا آسمان جنگ، روایتی از خلبان کبری در جنگ ۸ ساله + فیلم

اصفهان (ایسنا) - اگر اسیر نمی‌شدند، شاید سوسنگرد سقوط می‌کرد؛ روایتی که سرهنگ خلبان ابراهیم رحیم‌نواز، سال‌ها بعد از روزهایی نقل می‌کند که هر پرواز می‌توانست سرنوشت یک شهر را تغییر دهد.

سرهنگ خلبان ابراهیم رحیم‌نواز از خلبانان هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران است که مسیر ورودش به دنیای پرواز از تماشای هواپیماهای فرودگاه مهرآباد در دوران کودکی آغاز شد و به حضور در مأموریت‌های متعدد در کردستان و جبهه‌های جنوب در دوران دفاع مقدس رسید.

وی در روایت خود از نخستین روزهای ورود به هوانیروز، آموزش‌های پروازی، روزهای آغاز جنگ، مأموریت‌های شناسایی و رزمی، عملیات بیت‌المقدس، نقش هوانیروز در دفاع از آبادان و خرمشهر و همچنین خانواده‌هایی می‌گوید که در پشت جبهه، سال‌های جنگ را با نگرانی و انتظار سپری کردند.

تکه روزنامه سرنوشت‌ساز

رحیم‌نواز درباره کودکی و چگونگی ورودش به مسیر خلبانی به ایسنا می‌گوید: در دوران کودکی بیشتر افراد شیفته خلبانی بودند. از قضا منزل ما در نزدیکی فرودگاه مهرآباد قرار داشت و هر روز از تماشای پروازها لذت می‌بردیم.

به گفته وی، از دست دادن پدر در دوران کودکی موجب شد تحصیل خود را به شکل شبانه ادامه دهد و در طول روز کار کند. او در مقطعی از زمان، آپاراتچی سینما رنگین‌کمان بود؛ سینمایی که آن روزها فیلم «درختان ایستاده می‌میرند» در آن اکران می‌شد.

 «زمستان بود، یک شب لبو خریدم و روی روزنامه‌ای که زیر آن قرار داشت، نوشته بود «استخدام هوانیروز». در سال ۱۳۵۲ با گذر از مراحل سخت معاینه، گام به این مسیر نهادم. در آن شرایط، به‌طور مثال از هر صد نفر، ۲۰ نفر قبول می‌شدند.» پس از پذیرش، آموزش‌ها در اصفهان ادامه پیدا کرد و او ابتدا در کلاس زبان انگلیسی شرکت کرد و سپس وارد دوره آموزش زمینی پرواز شد.

رحیم‌نواز درباره مراحل آموزش پروازی خود توضیح می‌دهد «پس از ۲۸ هفته آموزش زبان انگلیسی، کلاس زمینی پرواز را قبول شدیم و به خط پرواز راه پیدا کردیم. ۱۰۰ ساعت پرواز با هلی‌کوپتر «بل ۲۰۶» یا همان جت‌رنجر و ۱۱۰ ساعت پرواز با «بل UH-۱» مجوز ما برای دریافت رینگ یا نشان پرواز بود.»

وی پس از دریافت رینگ پرواز، به دلیل شرایط جسمانی و آموزشی، در گروه خلبانان کبری قرار گرفت. «کابین کبری شرایط خاصی دارد؛ باید وزن کمی داشته باشی تا بتوانی با آن پرواز کنی. پس از ۷۵ ساعت پرواز با کبری، بلافاصله دوره آموزشی  ۲۵ ساعته شلیک موشک تاو را گذراندم و در نهایت به گروه رزمی مسجدسلیمان منتقل شدم.»

از یک تکه روزنامه تا آسمان جنگ؛ روایت یک خلبان از پرواز در جنگ

از آموزش با آمریکایی‌ها تا روزهای انقلاب

به گفته این خلبان قبل از انقلاب، تیمی از آمریکایی‌ها با عنوان MPT حضور داشتند که با خلبانان ایرانی پرواز می‌کردند تا به مرحله خلبان یک برسیم. رحیم‌نواز با اشاره به همزمانی این دوره با وقایع انقلاب اسلامی می‌گوید «در همان دوران به انقلاب رسیدیم. در آن زمان هیچ پروازی از سوی هوانیروز انجام نشد.»

مأموریت‌های کردستان

رحیم‌نواز بخش دیگری از خاطرات خود را به مأموریت‌های هوانیروز در کردستان اختصاص می‌دهد؛ مأموریت‌هایی که به گفته او با توجه به ناامن بودن برخی مسیرهای زمینی، اهمیت زیادی داشت. «در قضیه کردستان، به دلیل احتمال حمله و خطرات گروهک‌ها از راه زمینی، خلبانان هلی‌کوپتر ۲۱۴ آذوقه و نفر جابه‌جا می‌کردند و کار هوانیروز اسکورت آنها توسط هلیکوپتر کبری بود. بعضی از جاده‌ها ناامن بود و افرادی که، به‌طور مثال، افراد محلی قصد جابه‌جایی از سقز به بانه را داشتند، در ساعت مشخصی در جاده حرکت می‌کردند و ما آنها را نیز اسکورت و پشتیبانی می‌کردیم.» 

نخستین روزهای جنگ و اعزام به جنوب

رحیم‌نواز نخستین تجربه خود از جنگ هشت‌ساله مربوط به مأموریتی در لشکر ۶۴ ارومیه می‌داند؛ زمانی که صدای تعداد زیادی هواپیما توجه نیروها را جلب کرد. «ساعت ۹ صبح متوجه صدای بسیاری از هواپیماها شدیم. طبق همیشه یک افسر رابط نیروی هوایی همراه ما بود. ایشان با تبریز و همدان تماس گرفت و متوجه شدیم پایگاه ها را زدند و هواپیماها خودی نیستند. پس از آن، یک امریه از تهران دستور تخلیه خلبانان هلیکوپتر کبری و ۲۱۴ و اعزام آنان از گروه رزمی مسجدسلیمان به اصفهان صادر شد. پس از ۲۶ روز ماموریت در مسجد سلیمان، به اصفهان برگشتیم و فقط یک ساعت برای ملاقات خانواده‌هایمان فرصت داشتیم. همسرم به دلیل بیماری در بیمارستان حضور داشت. همان‌جا خداحافظی کردم و به اهواز رفتم.»

نیروها پس از رسیدن به منطقه، در پایگاه دزفول مستقر شدند. در آن زمان، ابوالحسن بنی‌صدر، رئیس‌جمهور و فرمانده کل قوا بود و شماری از سران نیز در منطقه حضور داشته‌اند و اعلام کردند «عراق تا رودخانه کرخه پیش آمده و پایگاه وحدتی اندیمشک ـ دزفول را شبانه با توپخانه و خمپاره مورد هجوم قرار داده است. چون یگان ویژه واکنش سریع هوایی بودیم توانستیم سریع جایگزین شویم. مسئولیت ما جلوگیری از پیشروی آنان بود.»

رحیم‌نواز با اشاره به شرایط ارتش در روزهای نخست جنگ، می‌گوید «یگان نیروی هوای و هوانیروز به دلیل جوان بودن و تجربه کم‌نظیر آن‌ها در پرواز، در آن دوره توانست انسجام عملیاتی خود را حفظ کند و به مناطق عملیاتی اعلام شده مراجعه کنند. از روز اول در دزفول مستقر شدیم و پروازها شروع شد.»

وی با اشاره به ساعت‌های طولانی پرواز در خوزستان می‌گوید «طبق استانداردها، پرواز ما در روز حدود هفت ساعت است، اما در روزهای طولانی خوزستان پرواز ما گاه تا ۱۲ ساعت نیز به درازا می‌کشید. در آن زمان رکن دومی وجود نداشت تا با نقشه محل استقرار دشمن و یگان خودی مشخص شود. به دلیل از بین رفتن انسجام ارتش و تشکیل نشدن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تا ۱۳۶۱، از یگان خودی برخوردار نبودیم. مردم بومی در این مقطع زمانی حضور داشتند اما اصلاً از موقعیت دشمن اطلاع نداشتیم. آن‌قدر به جلو پیشروی می‌کردیم تا آن را ببینیم و درگیر شویم. حدود ۴۵ روز فعال بودیم تا نیروی زمینی انسجام پیدا کند و خط دفاعی جلوی دشمن تشکیل داده شود. در این مدت فقط نیروی هوایی و هوانیروز کار جلوگیری از پیشروی از دشمن را برعهده داشتند.

سه تیم آتش پروازی در دزفول مستقر بود، ترکیب تیم پروازی شامل دو فروند کبری، یک بالگرد مجهز به موشک تاو و در اوایل بالگرد ۲۰۶ و در ادامه بالگرد ۲۱۴ برای مأموریت‌های پشتیبانی و امداد بود. «به دلیل تسلط بر خاک خودمان، همیشه از یک نقطه به دشمن حمله نمی‌کردیم و آنها گیج شده بودند. شب، زمان گزارش حملات بود و خواب در پایگاه جایی نداشت خمپاره به محل ما می زدند و با کیسه خواب جابجا می شدیم اما خلبان ها باید از نظر استراحت و خواب در شرایط مناسبی باشند، اما با وجود شرایط نامناسب تغذیه، خواب و بهداشت، هوانیروز در آن زمان شاهکار کرد و بهترین عملکرد خود را ارائه داد.»

از یک تکه روزنامه تا آسمان جنگ؛ روایت یک خلبان از پرواز در جنگ

تصویری که هیچ‌گاه از ذهنش پاک نشد

رحیم‌نواز یکی از تلخ‌ترین خاطرات خود از روزهای نخست جنگ را مربوط به حضور در بیمارستان افشار دزفول می‌داند «از بیمارستان زدم بیرون. پیرزن خمیده‌ای جلوی پایم خم شد. یک قرآن به همراه پارچه سبزی از امامزاده سبزه‌قبا در دزفول به من داد و گفت: این پشتیبان توست. انتقام ما را از دشمن بگیر. هیچ اتفاقی برای تو نخواهد افتاد. بعدها حرف او را درک کردم و هنوز آن قرآن و پارچه سبز را دارم.

وجود ایران، مدیون نیروی هوایی و هوانیروز است

به گفته این خلبان، «در ۴۵ روز ابتدایی تمام تیم‌ها مدام پرواز می‌کردند و نیروهای عراقی را پشت رودخانه کرخه زمین‌گیر کرده بودیم. پس از این مدت نیروی زمینی ارتش توپخانه نیز فعال شد و بالاخره رکن دومی به وجود آمد و ارتش زمینی، ساختارهای عملیاتی منسجم‌تری پیدا کرد، در آن زمان تعداد پروازهای ما کمتر شد و به درخواست نیروی زمینی پروازها انجام می شد. پس از آن عملیات‌ها یکی‌یکی نامگذاری شدند.»

صدام حسین در این ۴۵ روز فکر نمی‌کرد هوانیروزی وجود داشته باشد و در مصاحبه‌ای هم اعلام کرده بود که فکر نمی‌کردم هوانیروز وجود داشته باشد و به جرأت می‌توان گفت اگر هوانیروز و نیروی هوایی نبود، شاید الان ایرانی وجود نداشت.

زمانی که شاگرد آمریکایی‌ها بودیم، همیشه اذعان می‌کردند که باهوش‌تر از ایرانی‌ها مشاهده نکرده‌اند. در کردستان و منطقه کوهستانی، جنگ به صورت نامنظم بود، با شروع جنگ به منطقه خوزستان با گرما و کابل‌های فشار قوی و جنگ منظم مواجه بودیم وفق دادن بچه‌ها با آن شرایط بی‌نظیر بود. 

از یک تکه روزنامه تا آسمان جنگ؛ روایت یک خلبان از پرواز در جنگ

چهار خلبان که سال‌ها کنار یکدیگر بودند

سرهنگ خلبان از یک تیم چهار نفره یاد می‌کند که در بسیاری از مأموریت‌ها در کنار یکدیگر بودند؛ خودش و آقای تقوی‌زاده خلبان کبری بودند، آقای عبدالله نجفی موشک تاو زن و آقای حسین گدازه خلبان جت رنجر که نقش نجات داست.

«یک روز که لیدر پرواز بودم، آقای تقوی‌زاده یک کانکس مشکوک را دید. نزدیک شدیم و دیدیم پنج قبضه خمپاره در آن بود که شب‌ها پایگاه‌ها را بمباران می‌کردند، با تماسی که با پایگاه برقرار کردیم، قرار شد ما اقدامی انجام ندهیم، اما شب نیروی زمینی، دشمن را دستگیر کرد و از آن شب به بعد دیگر خبری از حمله با خمپاره به پایگاه‌های ما نبود.»

از یک تکه روزنامه تا آسمان جنگ؛ روایت یک خلبان از پرواز در جنگ

درگیری با بالگردهای عراقی بر فراز شوش

 یکی دیگر از مأموریت‌های ما در ۴۵ روز اول، مربوط به شناسایی و گشت‌های هوایی بود «هر روز عصر در پرواز آخر، رودخانه کرخه در دزفول تا شهر شوش را رصد می‌کردیم تا عراق نتواند شبانه روی آن پل بزند. در یکی از این پروازها، دو بالگرد ناشناس بر فراز شوش مشاهده کردیم. با پایگاه‌های دزفول و اهواز تماس گرفتیم و متوجه شدیم پرواز از سوی آنها نبود. جلوتر رفتیم متوجه شدیم دو هلیکوپتر غزال فرانسوی از عراق بودند که برای شناسایی آمده بودند. با آنها درگیر شدیم و دنبال آنها رفتیم، تمام تلاشمان سالم برگرداندن آنها بود تا اطلاعات به دست بیاوریم. به محض فرار آنها، تصمیم گرفتیم حمله کنیم. آقای تقوی‌زاده در یک لحظه تمام راکت‌هایش را شلیک کرد و  هلیکپوتر در عقبه آتش راکت‌ها محو شد، طوری که فکر کردیم آقای تقوی‌زاده را زدند. با کنار رفتن دودها تازه متوجه شدم هلیکوپتر جلویی دشمن از قسمت دُم قطع شده و در دامنه کوه‌های رقابیه میشداغ افتاده است. آقای نجفی و گدازه را به دنبال هلیکوپتر سقوط کرده فرستادیم و خودمان به دنبال هلیکوپتر دیگر رفتیم تا آن را سالم برگردانیم. کم‌کم هوا تاریک می‌شد و آقای تقوی‌زاده هم موشکی برای شلیک نداشت، او جلو رفت و من بالای سر هلیکوپتر دشمن رفتم و ثابت ایستادم و شیرجه و شلیک کردم و سقوط کرد. تا آن لحظه، متوجه حضور خود بر فراز نیروهای عراقی نبودیم. در جریان بازگشت، نیروهای عراقی از زمین به سمت ما خطی از آتش بنا کردند و  با تلاش روزنه‌ای پیدا کردیم و از سمت راست خارج شدیم و به ۶۰ کیلومتری شهر شوش رسیدیم. این اولین درگیری هوانیروز بود که طی آن یک خلبان سرگرد عراقی کشته شد و یک ستوان عراقی اسیر کردیم و تحویل پایگاه دزفول دادیم.

خطر بیشتر در کمین پشتیبان‌ها

سرهنگ خلبان در توضیح تفاوت مأموریت بالگردهای کبری و ۲۱۴ می‌گوید: کبری هلیکوپتری شکاری و مخصوص تیراندازی است. از ۲۱۴ می‌توان به‌عنوان نفربر، نجات یا حمل آذوقه استفاده کرد، اما کبری این‌گونه نیست. وقتی ما وارد منطقه می‌شدیم، ۲۱۴ سریع ما را پشتیبانی می‌کردند تا در صورت حمله به ما، تخلیه انجام دهند؛ زیرا تیم اول پزشکی با آنها بود. آنها بیشتر در خطر بودند، زیرا مسلح نبودند و امکان آسیب بیشتری برایشان وجود داشت.

از یک تکه روزنامه تا آسمان جنگ؛ روایت یک خلبان از پرواز در جنگ

یک اشتباه، کلید نجات سوسنگرد

باید یک هفته استراحت می‌کردیم، اما فرمانده افسر عملیات، قبل از اینکه یک هفته تمام شود اعلام کرد که زودتر برگردیم چون با منطقه آشناتر بودیم. قرار بود برای بررسی مناطق آب‌گرفته بازدید هوایی انجام شود، «یکی از روزهایی که قرار بود به فرمان آقای بنی‌صدر برای چک کردن برویم، مسیر را اشتباه رفتیم. آقای نجفی با دوربین چک کرد و تانک‌هایی از خودمان را دید و از علت حضور آن‌ها در سوسنگرد تعجب کرد. آن زمان نمی‌دانستیم که اعداد تانک‌های ایرانی و عراقی مشابه است و ما تصور کردیم آن تانک‌ها مربوط به خودمان است. جلوتر که رفتیم پرچم عراق را دیدیم و درگیر شدیم. به کل یادمان رفت برای چه کاری آمده بودیم! آقای نجفی شروع به شلیک کردن کرد.

در این حادثه، مهندس پرواز و افسر رابط نیروی هوایی که خلبان F-۵، بود و دوربین فیلمبرداری به همراه داشت بود، به همراه پزشکیار برای دستگیری دشمن پیاده شدند، در همان لحظه دشمن به دست خلبان ۲۱۴ شلیک کرد و درگیری شد، خلبان هلیکوپتر را بالا کشید اما آن سه نفر روی زمین باقی ماندند و اسیر شدند. بعد از اعلام گزارش این حادثه، به ما اعلام کردند، با وجود اینکه سه نفر اسیر دادیم، این کار ارزش بسیاری داشت چون مانع از سقوط سوسنگرد به دست دشمن شدید و دشمن عقب  نشینی کرد. 

از نخلستان تا سقوط در رودخانه بهمنشیر

همه عملیات به نوع خودش سخت بود، در منطقه چوئبده آبادان قرار شد مهمات برای نیروی زمینی خالی کنیم، در این مأموریت، خلبان شینوک آقای پرویز سبزواری اسیر شد. خلبان ۲۱۴ ما نیز آقای اشرفی بودند. درگیر شدیم «روی رودخانه بهمنشیر ثابت ایستادیم. بالای نخلستان به دشمن شلیک می‌کردیم، دوباره پایین می‌آمدیم و مقداری به چپ یا راست می‌رفتیم که دشمن آن نقطه را تشخیص ندهد، همان‌طور که آقای یدالله جوادپور آمد بالا، او را زدند. دیدم ملخش را زدند و هلیکوپتر رفت توی رودخانه بهمنشیر. راکت‌ها در آب عمل می‌کرد. سرنشینان هلیکوپتر به خاطر پوشیدن ضد گلوله، آب آنها را به داخل می‌کشید، شوکه شده بودند، بالاخره موفق شدند آرمور (ضدگلوله) را درآوردند. مهندس پرواز و پزشکیار را با قلاب کردن کمربندها بیرون آوردم و نجات دادم. نجات یافتن آن‌ها به دلیل وجود مهمات در بالگرد امداد و احتمال انفجار، با دشواری انجام شد.»

شکست محاصره آبادان با ملخ سوراخ‌شده

وی درباره وضعیت آبادان در آن دوران می‌گوید «آبادان از سه طرف محاصره بود. سمت کارخانه شیر پاستوریزه آزاد بود و ما از ماهشهر بلند می‌شدیم و می‌آمدیم اینجا درگیر می‌شدیم که اینجا بسته نشود و آبادان کاملاً به محاصره نرود.»

وی خاطره‌ای از حمله هواپیماهای عراقی در مسیر بازگشت از مأموریت روایت می‌کند؛ آموزش‌هایی که از خلبانان نیروی هوایی دریافت کرده بودند در آن شرایط به کمکشان آمد. یکی از روش‌های تاکتیکی که به خلبانان آموزش داده شده بود، تغییر مداوم موقعیت بالگرد هنگام حمله هواپیماهای دشمن بود تا هواپیمای مهاجم نتواند روی یک نقطه ثابت، حمله خود را تنظیم کند.

رحیم‌نواز از هدف قرار گرفتن یکی از بالگردها که «سیف‌الله عامری» سرنشین آن بود توسط هواپیمای عراقی می‌گوید: به دلیل لرزش بالگرد فرود آمدیم. ملخ همچنان روشن بود و بدنه نیز آسیبی ندیده بود. به پرواز ادامه دادیم. به‌محض عبور از یک کابل فشار قوی، ملخ روی هوا از بالگرد جدا شد و به اطراف پرتاب شد. به دلیل روشن بودن ملخ، متوجه سوراخ شدن آن نشده بودیم. اگر ملخ به سمت دیگری پرتاب شده بود امکان داشت به همه آسیب بزند. آن روز شانس با ما یار بود!

از یک تکه روزنامه تا آسمان جنگ؛ روایت یک خلبان از پرواز در جنگ

باران موشک در باران

یکی از مأموریت‌های دیگر وی پرواز شناسایی در شرایط بارندگی شدید است؛ «یک روز باران شدید می‌آمد. به ما گفتند در باران برویم پرواز شناسایی انجام دهیم. در باران خوزستان برف‌پاک‌کن هم جواب نمی‌دهد. با استفاده از تهویه هوای کابین با فشار آب را کنار می‌زدیم.» پس از شناسایی منطقه شوش، خلبانان تصمیم می‌گیرند منطقه‌ای در نزدیکی پاسگاه فکه را نیز بررسی کنند. در آنجا ستونی از خودروهای عراقی را مشاهده می‌کنند «یک ستون چراغ روشن از پاسگاه فکه داشت به سمت خاک ما می‌آمد. برد موشک تاو ۳۷۵۰ متر، یعنی سه کیلومتر و خرده‌ای بود. به دلیل بارندگی و کاهش دید، نیروهای عراقی متوجه حضور بالگردها نمی‌شدند و فقط صدا را می‌شنیدند. به خاطر شرایط جوی امکان عمل نکردن موشک‌ها وجود داشت. در نهایت آقای عبدالله نجفی با بالگرد کبری به ستون حمله کرد. یک خودرو را در آخر ستون زد. به او گفتم سر ستون را هم بزن. سر ستون را هم زد. پرسید بقیه را چه کنم؟ گفتم دیگه هر جا را دوست داری بزن!» پس از حمله موشکی، با راکت و توپ ۲۰ میلی‌متری نیز به ستون حمله شد. خون از ماشین‌ها سرازیر شده بود. در پایان این درگیری، یکی از نیروهای عراقی که زنده مانده بود، خود را تسلیم کرد. «گفتیم اگر این برود خبر می‌رساند که نیروهای ایرانی برخلاف مجوزهای بین‌المللی در شرایط بارانی پرواز می‌کنند. مهمات نداشتیم. حسین با سرعت به سمتش رفت و با نزدیک شدن به او، کلنگی هلی‌کوپتر را پایین آورد. و روی سرش زد که در جا کشته شد! این شد که اطلاعاتمان لو نرفت.»

کم‌لطفی به سهم عظیم شهیدان هوانیروز

رحیم‌نواز درباره سهم خلبانان هوانیروز در جنگ می‌گوید «حدود ۱۲۰۰ تا خلبان داشتیم که تعدادی در ستاد بودند و در تهران فعالیت می‌کردند و حدود ۷۰۰ نفر درگیر بودند و از این ۷۰۰ نفر، ۱۵۷ نفر شهید شدند.»

وی درباره تفاوت مأموریت هوانیروز با نیروی هوایی در عملیات‌ها نیز توضیح می‌دهد: «عملیات‌هایی که شرکت کردیم قبل از نامگذاری آن‌ها بود به همین خاطر نام مشخصی از آن‌ها نیست. ما از ۲۰ روز زودتر می‌رفتیم با کمترین امکانات در بیابان مستقر می‌شدیم، اما نیروی هوایی پس از عملیات و بمباران به پایگاه برمی‌گشت. نیروهای هوانیروز پس از آغاز عملیات نیز حدود ۱۵ روز در منطقه می‌ماندند تا در برابر پاتک احتمالی دشمن، مأموریت خود را ادامه دهند. شاید با هر عملیات، حدود ۳۵ تا ۴۵ روز در منطقه بودیم.»

خاطراتی از عملیات بیت‌المقدس

رحیم‌نواز به حضور خود در عملیات بیت‌المقدس و آزادسازی خرمشهر نیز اشاره می‌کند و از شیوه فریب نیروهای عراقی می‌گوید: موقع آزادی بیت‌المقدس ما حضور داشتیم، ولی عملیات اصلی را گروه پشتیبانی انجام داد. به صدام حسین رکب زدیم. هلیکوپترهای گروه مسجدسلیمان در مناطق مختلف مستقر شدند تا این تصور برای نیروهای عراقی ایجاد شود که حمله اصلی از یک محور خاص، یعنی پاسگاه طلاییه، انجام خواهد شد.»

وی همچنین از شهدای این عملیات یاد می‌کند و می‌گوید«شب عملیات قرار بود برای ملاقات آقای آهنگران به مسجد سوسنگرد برویم. خلبانان همیشه با منطقشان همراهند، اما پس از شنیدن نوای ایشان ۱۸۰ درجه تغییر کردیم، شهید حراف و شهید خدادادی نیز با ما در نیسان بودند. هر چه با آن‌ها صحبت می‌کردیم توجهی نداشتند و در عالم دیگری سیر می‌کردند.» در صبح روز بعد، پس از مکالمه کوتاهی که میان آقای رحیم‌نواز و شهید علیرضا حراف درباره سنگین بودن آتش دشمن برقرار شد، زمان زیادی طول نکشید که از شهادت شهید حراف و شهید خدادادی خبر ‌آوردند.

«از گروه مسجدسلیمان، آقای حراف در عملیات بیت‌المقدس شهید شد. آقای خدادادی هم بالای ۷۰ درصد سوخت و ۴۸ ساعت هم دوام آورد، اما بعد از آن متأسفانه شهید شد.» سرهنگ خلبان همچنین از شهید شدن آقایان رادفر و تفضلی، از گروه پشتیبانی یاد می‌کند، اما فردای آن روز خبری از عراقی‌ها نبود و همگی منطقه را تخلیه کرده بودند.

خانواده‌هایی که در پشت جبهه جنگیدند

رحیم‌نواز در بخش دیگری از خاطرات خود به شرایط خانواده‌های خلبانان در دوران جنگ اشاره می‌کند و می‌گوید: همسرم به دلیل بیماری، هفته‌ای دو بار در بیمارستان تحت درمان بود. کنار آن‌ها نبودم. آن زمان تلفن و گوشی همراه نبود و فقط وقتی خانه بود می‌توانستم تماس بگیرم و صحبت کنیم. بیشترین کار را همسران ما انجام دادند. وقتی ما می‌رفتیم، آنها نگران ما بودند. آن‌ها بیش از ما استرس داشتند. آن‌هایی هم که حضور داشتند، در خانه‌های سازمانی زندگی می‌کردند و امکانات به اندازه کافی نبود.»

از یک تکه روزنامه تا آسمان جنگ؛ روایت یک خلبان از پرواز در جنگ

این افتخار ماست

رحیم‌نواز در جمع‌بندی خاطرات خود، با وجود اشاره به مشکلات و کمبودهای دوران جنگ، حضور در دفاع از کشور را افتخار خود و همرزمانش می‌داند. «مشکلاتی داشتیم، ولی باعث افتخار ماست. شاید طول ۱۰۰ سال اصلاً جنگ اتفاق نیفتد. برای یک نظامی که ۳۰ سال خدمت می‌کند، این یک افتخار است که از کشورش دفاع کند. همیشه خداوند را شاکریم که این افتخار را به ما داد که در یک برهه از زمان به دنیا بیاییم که یک چنین اتفاقی بیفتد و ما بتوانیم از آب و خاک و مردم کشورمان دفاع کنم.»

این خلبان همچنین به سوگندی که هنگام ورود به ارتش یاد کرده اشاره می‌کند: «از زمانی که می‌آمدند و ما را با قرآن قسم می‌دادند و سردوشی می‌کردند، سوگند خوردیم. از افتخارات ماست که پای این سوگند مانده‌ایم.»

اعلام آمادگی برای کمک در جنگ اخیر

رحیم‌نواز از اعلام آمادگی انجمن خلبانان برای کمک در جریان جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر سخن می‌گوید: از نظر بین‌المللی ما نمی‌توانیم پرواز کنیم، چون تا سن ۶۵ سالگی اجازه پرواز داریم. البته اعضای این مجموعه برای انجام مأموریت‌های داخلی و در صورت فراهم شدن شرایط، برای کمک به جابه‌جایی و سایر امور اعلام آمادگی کرده‌اند.

«آن زمان جنگ سخت‌تر بود»

وی در مقایسه شرایط جنگ آن زمان با فناوری‌های امروزی می‌گوید: امکانات امروز در حوزه تجهیزات، دوربین، سامانه‌های الکترونیکی و تسلیحات، تفاوت زیادی با دوران جنگ ایران و عراق دارد. آن موقع جنگ خیلی سخت‌تر بود. در دوران جنگ ایران و عراق، خلبانان با تجهیزات و امکانات محدودتری مأموریت انجام می‌دادند و در هر لحظه امکان هدف قرار گرفتن بالگرد وجود داشت.»

رحیم‌نواز با بیان یک جمله گفت‌وگو را به پایان می‌برد:

جنگ در آن زمان مردانه‌تر، رو در رو و سخت‌تر بود.

انتهای پیام

آخرین اخبار استان‌ها