به گزارش ایسنا، بخش قابل توجهی از این برق از طریق سوزاندن گاز طبیعی و زغالسنگ تامین شده است. این موضوع هزینه زیست محیطی فناوری را که پیش از آمادگی ما از راه رسیده، به شکلی نگرانکننده نشان میدهد.
به نقل از نیواطلس، اگرچه نتایج این پژوهش مشخص نمیکند چه میزان از این انرژی صرف استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، مانند گفتوگوها با چتباتها، شده و چه میزان برای ذخیرهسازی تصاویر تعطیلات کاربران مصرف شده، اما یک نکته روشن است: وابستگی روزافزون ما به فناوریهای پیشرفته هوشمند، تقریبا تمام دستاوردهایی را که در زمینه کاهش مصرف انرژی به دست آوردهایم، تحتالشعاع قرار داده است.
یک گروه پژوهشی به سرپرستی دانشگاه هاروارد، با استفاده از تصاویر ماهوارهای برای تایید موقعیت مکانی ۴۰۳ مرکز داده بسیار بزرگ (Hyperscale) و بررسی سوابق نیروگاهها برای برآورد میزان انتشار آلایندهها، دریافتند که مصرف برق این تاسیسات در سال منتهی به آوریل ۲۰۲۵ بین ۶۸ تا ۹۹ تراواتساعت بوده است.
بر اساس این برآورد، همین تعداد مرکز داده به تنهایی حدود ۱.۸ درصد از کل برق مصرفی آمریکا در آن سال را به خود اختصاص دادهاند. در بالاترین برآورد، میزان مصرف برق این مراکز به مصرف سالانه ایالتهایی مانند میشیگان یا تنسی نزدیک میشود.
نگرانکنندهتر اینکه تولید این میزان برق، حدود ۲۵.۷ میلیون تن دیاکسیدکربن وارد جو کرده است؛ رقمی که از کل میزان انتشار گازهای گلخانهای دانمارک در همان دوره بیشتر است.
مراکز داده مقیاسبزرگ (Hyperscale) بزرگترین نوع مراکز داده هستند که برای پاسخگویی به نیازهای ذخیرهسازی ابری، خدمات آنلاین و به طور فزاینده، اجرای مدلهای زبانی بزرگ طراحی شدهاند؛ همان برنامههایی که امروزه آنها را با عنوان هوش مصنوعی میشناسیم.
چالش برآورد مصرف انرژی مراکز داده
ارائه آمار دقیق درباره میزان مصرف انرژی هر مرکز داده به ندرت در دسترس عموم قرار میگیرد و همین مسئله محاسبه میزان واقعی مصرف برق آنها را دشوار میکند.
برای عبور از این محدودیت، پژوهشگران اطلاعات مراکز داده موجود در پایگاههای تجاری را بررسی کردند و موقعیت مکانی آنها را با استفاده از ابعاد ساختمانها و تصاویر ماهوارهای مورد تایید قرار دادند. سپس با در نظر گرفتن چند فرض درباره ظرفیت هر مرکز، میزان مصرف برق آنها را تخمین زدند. این برآورد علاوه بر انرژی موردنیاز تجهیزات، برق مصرفی برای خنکسازی و فعالیت شبانهروزی این تاسیسات را نیز شامل میشد. پژوهشگران هر مرکز داده را به منطقهای از شبکه برق متصل کردند که مسئول متعادل نگه داشتن عرضه و تقاضای برق در آن بخش است. آنها با استفاده از اطلاعات آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا (EPA) مربوط به سال ۲۰۲۳، سهم هر مرکز داده از انتشار آلایندهها را بر اساس ترکیب منابع تولید برق در منطقه مربوطه محاسبه کردند. نتیجه این بررسی، برآوردی جغرافیایی از میزان انتشار آلایندههای ناشی از فعالیت این مراکز داده بود.
سهم بالای سوختهای فسیلی در تامین برق مراکز داده
حدود ۵۴ درصد از برق مصرفی منتسب به این مراکز داده از سوختهای فسیلی تامین شده است. گاز طبیعی با سهمی حدود ۳۸ درصد، بزرگترین منبع تامین برق این تاسیسات بوده و زغالسنگ نیز حدود ۱۵ درصد از آن را به خود اختصاص داده است.
ایالت ویرجینیا به تنهایی حدود یکچهارم برق مصرفی مراکز داده بررسی شده در این پژوهش را به خود اختصاص داده است. با اضافه کردن ایالتهای اورگن، اوهایو و آیووا، سهم این چهار ایالت از مجموع مصرف برق مراکز داده به بیش از نیمی از کل میرسد.
البته میزان آلودگی کربنی ناشی از مصرف یکسان برق، بسته به منطقهای که انرژی در آن تولید میشود، میتواند تفاوت زیادی داشته باشد. در مجموع مراکز بررسیشده، هر کیلوواتساعت برق با انتشار حدود ۳۱۴ گرم دیاکسیدکربن همراه بوده است؛ رقمی که از میانگین مشابه در کل آمریکا، یعنی ۳۴۸ گرم کمتر است. با این حال، نزدیک به یکچهارم تقاضای برق این مراکز در مناطقی از شبکه برق ثبت شده که شدت انتشار کربن در آنها بالاتر از میانگین ملی است. این ارقام نشان میدهند تصمیمگیری درباره محل احداث مراکز داده جدید در آمریکا میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای جغرافیایی محل ساخت آنها داشته باشد.
رشد سریع مصرف برق مراکز داده
در یک پژوهش قدیمیتر، میزان مصرف برق مراکز داده مقیاسبزرگ در سال ۲۰۱۸ حدود ۲۳ تراواتساعت برآورد شده بود؛ رقمی که کمتر از یکسوم برآورد میانی پژوهش جدید است. روشن است که مصرف انرژی این مراکز با سرعت زیادی در حال افزایش است.
پیامدهای زیستمحیطی و تهدید سلامت انسان
افزایش دمای جهانی در اثر انتشار دیاکسیدکربن تنها خطری نیست که باید در نظر گرفته شود. کاهش کیفیت هوا در نتیجه سوزاندن سوختهای فسیلی نیز پیامدهای مختلفی برای سلامت انسان دارد و حتی افرادی را تحت تاثیر قرار میدهد که کیلومترها با یک مرکز داده فاصله دارند.
در پژوهشی جداگانه، محققان دانشگاه کالیفرنیا، ریورساید، پیامدهای آلودگی هوای ناشی از فعالیت مراکز داده بر سلامت انسان را در ایالت کالیفرنیا بررسی کردند.
بر اساس مدلسازی آنها، بار بیماریهای مرتبط با آلودگی هوای این مراکز بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ تقریبا سه برابر شده است. این در حالی است که مصرف برق مراکز داده در این ایالت طی همین دوره تقریبا دو برابر شده بود.
تا زمانی که مراکز داده جدید وارد مدار شوند، ممکن است فرصت بررسی پیامدهای آنها برای سلامت انسان و میزان تقاضای انرژی از دست رفته باشد. برای مراکز داده مقیاسبزرگی که هنوز ساخته نشدهاند، زمان مناسب برای طرح پرسشهای جدی درباره هزینههای گسترده زیستمحیطی و اجتماعی آنها، همین حالا است.
انتهای پیام