تحولات پرشتاب دنیای کسبوکار، تعریف تازهای از آمادگی شغلی پیش روی دانشجویان قرار داده است؛ بهگونهای که مسیر فعالیت اقتصادی دیگر صرفاً به انتخاب یک شغل پس از فارغالتحصیلی ختم نمیشود، بلکه شناخت فرصتها، توانایی خلق ارزش و سازگاری با شرایط متغیر بازار را نیز میطلبد.
در این میان، نمایشگاه دانشجویی «چرتکه ۱۰» با رویکرد «نوآوران خلاق»، روز پنجشنبه ۲۸ آبانماه، سومین روز فعالیت خود را با ارائه کسبوکارهای متنوع دانشجویی و استقبال چشمگیر دانشجویان در دانشگاه تبریز پشت سر گذاشت.

پیوند آموزش دانشگاهی با نیازهای بازار کار از ضرورتهای نظام آموزش عالی است
محمد عباسزاده، معاون دانشجویی دانشگاه تبریز در حاشیه سومین روز این نمایشگاه با اشاره به ضرورت ارتباط میان آموزش دانشگاهی و بازار کار اظهار کرد: یکی از حلقههای مفقوده در نظام آموزش عالی، نبود پیوند کافی میان محتوای نظری و عملی دروس دانشگاهی با نیازهای واقعی بازار کار است. در شرایط امروز، آموزش عالی باید متناسب با اقتضائات زمانی و مکانی حرکت کند و دانشجویان نیز باید بدانند آموختههای دانشگاهی چگونه میتواند در مسیر اشتغال و راهاندازی کسبوکار مورد استفاده قرار گیرد.
وی با بیان اینکه بسیاری از دانشجویان شناخت کافی از ظرفیت کسبوکارهای خرد و کوچک ندارند، افزود: نمایشگاههایی مانند «چرتکه ۱۰» میتوانند با معرفی نمونههای متنوع فعالیتهای اقتصادی و مشاغل، نگاه دانشجویان را نسبت به فرصتهای شغلی گسترش دهند و به آنها نشان دهند که مسیر دستیابی به اشتغال و رفاه اقتصادی تنها به استخدام در سازمانها و نهادها محدود نیست. آشنایی با ظرفیتهایی همچون تولید و عرضه صنایعدستی نیز بیانگر تنوع فرصتهای کسبوکار در صورت شناخت مسیر فعالیت و ورود به بازار است.
وی با تأکید بر نقش تشکلها و انجمنهای علمی دانشجویی در شناسایی استعدادها و انتقال مطالبات دانشجویان خاطرنشان کرد: تصمیمگیریهای از بالا به پایین و بدون شنیدن دیدگاه و نیازهای افراد، نمیتواند پاسخگوی مسائل جامعه باشد. تشکلهای دانشجویی میتوانند بهعنوان واسطهای میان ساختارهای دانشگاهی و بدنه دانشجویی، صدای دانشجویان و گروههای کمتر برخوردار از فرصت بیان را منتقل کنند و زمینه انعکاس نیازهای واقعی آنان را فراهم آورند؛ در مقابل، وظیفه ساختارهای دانشگاهی نیز توانمندسازی این گروهها و فراهم کردن زمینه فعالیت آنهاست.

همراستایی اهداف و فرهنگ کار تیمی، از عوامل موفقیت کسبوکارهاست
سیامک دشتی، مدیرعامل صنایع غذایی صبحینک دانشگاه تبریز و یک کارآفرین با اشاره به مسیر فعالیت حرفهای خود در حوزه صنایع غذایی مطرح کرد: فعالیت خود را از سال ۱۳۹۳ در زمینه تولید محصولات صنایع غذایی و همکاری با مجموعههای بزرگ صنعتی آغاز کردم و از همان ابتدا دغدغه ایجاد مجموعهای با رویکرد «از مزرعه تا سفره» را داشتم تا بتوانیم در کنار تولید محصولات، زمینه اشتغال و کارآفرینی را نیز برای جوانان فراهم کنیم. در همین راستا، فعالیت خود را از بخش لبنیات آغاز کرده و با همکاری دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، برای توسعه تولید محصولات لبنی و صنایع تبدیلی وارد مرحله اجرایی شدهایم.
وی با تأکید بر اهمیت فرهنگ کار تیمی در موفقیت کسبوکارها افزود: یکی از چالشهای موجود در جامعه ما، ضعف فرهنگ همکاری و کار گروهی است که ریشههای آن را میتوان از دوران کودکی و نظام تربیتی بررسی کرد. در حالی که موفقیت یک مجموعه اقتصادی تنها به تخصص افراد وابسته نیست، بلکه همراستایی اعضای تیم در اهداف، هماندیشی درباره مسیر فعالیت و برخورداری از یک راهبر آگاه و توانمند نیز نقش تعیینکنندهای دارد.
وی با اشاره به اهمیت انتخاب اعضای تیم و شیوه مدیریت مجموعههای تولیدی بیان کرد: پیش از توجه صرف به تخصص افراد، باید اطمینان حاصل کرد که اعضای تیم درک مشترکی از اهداف و مقصد فعالیت دارند. همچنین وجود یک رهبر توانمند که بتواند مسیر حرکت مجموعه را هدایت و هماهنگی میان بخشهای مختلف را حفظ کند، ضروری است. در مجموعههای تولیدی و بازرگانی، هماهنگی میان بخشهای مختلف از تولید تا فروش و قرار گرفتن همه اعضا در یک مسیر مشترک، از عوامل مهم پیشبرد فعالیتهاست.
این کارآفرین تبریزی در ادامه با اشاره به دشواریهای تأمین سرمایه و مدیریت جریان نقدینگی در کسبوکارها خاطرنشان کرد: بیثباتی شرایط اقتصادی، برنامهریزی و آغاز فعالیتهای تولیدی را با دشواریهایی همراه میکند و تأمین سرمایه اولیه نیز از چالشهای مهم کارآفرینان است. با این حال، تجربه ورود تدریجی به بازار کار از دوران دانشجویی، فعالیت در دورههای کارآموزی و کسب تجربه در مجموعههای صنعتی میتواند مسیر ورود به عرصه تولید و کارآفرینی را هموارتر کند.

کسبوکارهای دانشجویی به پیوست رسانهای و تبلیغاتی نیاز دارند
سید حسن آذری، عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز با تأکید بر اهمیت رسانه در توسعه کسبوکارها، گفت: رسانهها به یکی از مؤلفههای جداییناپذیر فعالیتهای اقتصادی تبدیل شدهاند و کسبوکارها برای معرفی محصولات و خدمات، تقویت برند و جذب مخاطب، باید از ظرفیتهای رسانهای بهدرستی استفاده کنند.
وی با اشاره به گستردگی فرصتهای شغلی در حوزه رسانه، بیان کرد: مطبوعات، تبلیغات، رادیو و تلویزیون، روابط عمومی، رسانههای اجتماعی و تولید محتوا در قالبهایی مانند اینفوگرافیک و موشنگرافیک، از جمله زمینههایی هستند که علاقهمندان میتوانند در آنها فعالیت حرفهای و اقتصادی داشته باشند. رسانهها علاوه بر معرفی کسبوکارها، در شکلگیری شناخت، نگرش و رفتار مخاطبان نسبت به کالاها و خدمات نیز نقش مؤثری ایفا میکنند.
وی با تأکید بر ضرورت تدوین راهبرد رسانهای متناسب با نوع فعالیت هر کسبوکار، خاطرنشان کرد: شناخت مخاطب هدف، بررسی ویژگیهای جمعیتشناختی و اجتماعی مشتریان، انتخاب رسانه متناسب با گروههای مخاطب، تولید محتوای متمایز و انتخاب قالب و زمان مناسب برای انتشار پیام، از مهمترین بخشهای یک برنامه تبلیغاتی مؤثر است. همچنین کسبوکارها نباید تبلیغات را صرفاً به زمان کاهش فروش یا کمبود مشتری محدود کنند؛ چراکه هم کسبوکارهای شناختهشده و هم فعالیتهای نوپا برای معرفی و تثبیت جایگاه خود به تبلیغات نیاز دارند.
عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز با اشاره به ضرورت ارزیابی مستمر فعالیتهای رسانهای و تبلیغاتی، افزود: کسبوکارها باید علاوه بر برنامهریزی و تولید محتوا، نحوه توزیع پیام در رسانههای مختلف و میزان تأثیر آن بر آگاهی، نگرش و رفتار مصرفی مخاطبان را نیز بررسی کنند. تدوین یک پیوست رسانهای و تبلیغاتی متناسب با اهداف و توان مالی هر کسبوکار عاملی مؤثر در افزایش دیدهشدن محصولات، تقویت برند و رقابتپذیری است.


انتهای پیام