از وضعیت ترافیک و ایمنی معابر گرفته تا چالشهای امنیت در فضای مجازی، بخشی از دغدغههای روزمره جوانان به عملکرد و خدمات پلیس بازمیگردد؛ موضوعاتی که در نخستین نشست از سلسله جلسات «نگرگفت» در سالن شهید شهریاری جهاددانشگاهی استان زنجان، بهانهای برای طرح پرسشها و مطالبات جوانان و گفتوگوی مستقیم با مسئولان پلیس راهور و پلیس فتا شد.
نخستین نشست از سلسله جلسات «نگرگفت» به همت ادارهکل ورزش و جوانان استان و همکاری معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی استان زنجان و سازمان مردمنهاد «سفیران نسل فردا» در قالب دبیرخانه دائمی جوانان NEET برگزار شد و در آن، جمعی از دانشجویان و جوانان دغدغههای خود را در حوزه ترافیک، ایمنی راهها و امنیت فضای مجازی با نمایندگان پلیس در میان گذاشتند.

کاهش تصادفات بدون آموزش و فرهنگسازی امکانپذیر نیست
رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی استان زنجان، در ابتدای این نشست با قدردانی از برگزارکنندگان و تأکید بر اهمیت گفتوگو با نسل جوان، اظهار کرد: تعامل با جوانان و شنیدن دیدگاههای آنان میتواند به شناسایی بهتر مشکلات و اصلاح برخی رویهها در حوزه ترافیک کمک کند.
سرهنگ سیدرضا جعفری با اشاره به وضعیت تصادفات رانندگی در کشور، گفت: در اوایل دهه ۱۳۸۰ سالانه حدود ۳۰ هزار نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست میدادند و این آمار در مقطعی به حدود ۱۶ تا ۱۷ هزار نفر کاهش یافت، اما در سال گذشته دوباره به حدود ۲۰ هزار نفر رسید؛ به این معنا که روزانه حدود ۴۰ تا ۴۵ نفر در تصادفات جان خود را از دست میدهند.
او با بیان اینکه وضعیت تصادفات در استان زنجان نیز نگران کننده است، افزود: میانگین فوتیهای تصادفات در هفت ماهه سال گذشته حدود ۲۰ نفر در ماه بود، اما این رقم در مدت مشابه امسال به حدود ۳۰ نفر در ماه رسیده است. تعداد مجروحان تصادفات نیز افزایش یافته و این مسئله ضرورت توجه جدیتر به آموزش، پیشگیری و ایمنی راهها را نشان میدهد.
رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی استان زنجان با تأکید بر اینکه تصادفات رانندگی پدیدهای تکعاملی نیست، تصریح کرد: فرهنگ رانندگی، ضعف آموزش، ایمنی خودروها، وضعیت راهها، کیفیت تجهیزات نظارتی و میزان بازدارندگی جرائم، همگی در بروز تصادفات نقش دارند و نمیتوان همه مسئولیت حوادث را متوجه رانندگان دانست.
وی با اشاره به نقش آموزش در کاهش تخلفات و حوادث رانندگی، ادامه داد: پلیس در حوزه آموزش و فرهنگسازی با ضعفهایی مواجه است و سایر متولیان فرهنگی نیز آنطور که باید در این زمینه ایفای نقش نکردهاند؛ بنابراین لازم است دستگاههای مختلف با همکاری یکدیگر برای ارتقای فرهنگ ترافیک اقدام کنند.

ناآگاهی کاربران یکی از مهمترین عوامل وقوع جرائم سایبری است
مسئول اداره تشخیص و پیشگیری پلیس فتا استان زنجان، نیز در ابتدای این نشست با اشاره به گسترش استفاده از فضای مجازی و درهمتنیدگی زندگی واقعی و دیجیتال، اظهار کرد: پس از شیوع کرونا، بخش قابل توجهی از فعالیتهای روزمره مردم به فضای مجازی منتقل شد و امروزه فناوریهایی مانند اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و دادههای کلان، در کنار فرصتهایی که ایجاد کردهاند، تهدیدها و آسیبهایی نیز به همراه دارند.
سرگرد علی مقدم با تأکید بر ضرورت ارتقای سواد دیجیتال و رسانهای، افزود: کاربران باید علاوه بر آشنایی با ابزارهای دیجیتال، مهارت استفاده ایمن از آنها را نیز بیاموزند. سواد عاطفی، سواد مالی و سواد فرزندپروری در عصر دیجیتال نیز از جمله موضوعاتی است که خانوادهها و کاربران به آن نیاز دارند.
مقدم با بیان اینکه بخش زیادی از جرائم سایبری به دلیل ناآگاهی کاربران رخ میدهد، گفت: بر اساس بررسیهای میدانی و مطالعات موردی، حدود ۸۰ درصد علل وقوع جرائم سایبری به ناآگاهی کاربران مربوط است؛ بنابراین آموزش و آگاهسازی عمومی باید در کنار اقدامات پلیسی مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به سهم جرائم مالی در پروندههای سایبری، اظهار کرد: حدود ۷۵ درصد جرائم سایبری از نوع جرائم مالی است و کلاهبرداری رایانهای و برداشت غیرمجاز از حسابهای بانکی از جمله مصادیق این جرائم به شمار میروند.
مسئول اداره تشخیص و پیشگیری پلیس فتا استان زنجان با اشاره به آمار پروندههای قضایی استان، گفت: در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۶ درصد پروندههای تشکیلشده در دستگاه قضایی استان زنجان با جرائم سایبری مرتبط بوده است؛ آماری که ضرورت توجه بیشتر به پیشگیری و آموزش در این حوزه را نشان میدهد.

آموزش فرهنگ ترافیک باید از مدارس ابتدایی آغاز شود
دانشجوی دانشگاه فرهنگیان، با تأکید بر ضرورت توجه به آموزش فرهنگ ترافیک از سنین پایین، اظهار کرد: آموزش قوانین راهنمایی و رانندگی و فرهنگ استفاده از معابر باید از مدارس ابتدایی آغاز شود؛ چراکه بخش زیادی از آموزشهای مدارس در پایههای بالاتر به دروس اصلی مانند ریاضی، علوم و فارسی اختصاص پیدا میکند و مهارتهای اجتماعی و موضوعاتی مانند فرهنگ ترافیک کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
علیرضا طاهری با اشاره به نقش معلمان در تربیت نسل آینده، افزود: دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بهعنوان معلمان آینده میتوانند در فرهنگسازی و انتقال مفاهیم مرتبط با نظم اجتماعی و رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی نقش مؤثری داشته باشند.
این دانشجو همچنین با انتقاد از شیوه فعلی آزمونهای رانندگی، گفت: قبولی در آزمونهایی مانند پارک دوبل، دور دوفرمان و سهفرمان لزوماً به معنای برخورداری فرد از مهارت کافی برای رانندگی در شرایط واقعی نیست و لازم است توانایی راننده در کنترل خودرو و مواجهه با موقعیتهای مختلف ترافیکی نیز مورد ارزیابی قرار گیرد.
طاهری با اشاره به وضعیت برخی مسیرهای ارتباطی استان، از جاده ابهر با عنوان «جاده مرگ» یاد کرد و گفت: تکرار اخبار و تجربههای مربوط به حوادث این مسیر، ذهنیتی خطرناک از آن در میان رانندگان ایجاد کرده است؛ موضوعی که میتواند بر نحوه رانندگی و رفتار افراد در این مسیر نیز اثر بگذارد.

رانندگان از جریمههای ناگهانی دوربینهای کنترل سرعت گلایه دارند
دیگر دانشجوی دانشگاه فرهنگیان از شهرستان ابهر، با اشاره به تجربه رفتوآمد خود در مسیر ابهر به زنجان، اظهار کرد: در تابستان برای رفتوآمد میان ابهر، جهاددانشگاهی و دانشگاه فرهنگیان، به دلیل نداشتن خودروی شخصی از خودروهای مختلف استفاده میکردم و در این مسیر، بارها از سوی رانندگان درباره جریمههای ثبت شده توسط دوربینهای کنترل سرعت گلایههایی مطرح شد.
امیر تاریوردی افزود: برخی رانندگان عنوان میکردند که دوربینها و محدودیتهای سرعت در مسیرها اعمال شده، اما اطلاعرسانی و نصب تابلوهای مربوط به محدودیتها بهموقع و به شکل روشنی انجام نشده است؛ بهطوریکه بعضی از آنها در یک روز با چند جریمه مواجه شده و برای پیگیری موضوع به پلیس راهور مراجعه کردهاند.
این دانشجو با بیان اینکه اصل کنترل سرعت و استفاده از دوربین برای کاهش تخلفات و تصادفات قابل قبول است، تصریح کرد: مسئله اصلی، نحوه اطلاعرسانی درباره محدودههای جدید کنترل سرعت است. رانندگان باید پیش از آغاز ثبت تخلف، از طریق تابلوهای واضح و اطلاعرسانی مناسب در جریان محدودیتها قرار بگیرند.

آزمون رانندگی باید مهارت واقعی و آمادگی روانی راننده را بسنجد
جعفری در پاسخ به مطالبات مطرح شده درباره آموزش فرهنگ ترافیک در مدارس، اظهار کرد: دستورالعمل کمیته فرهنگی ذیل شورای ترافیک استان از سال ۱۳۹۹ ابلاغ شده و آموزش فرهنگ ترافیک در دوره ابتدایی را نیز در بر میگیرد. آموزشوپرورش یکی از اعضای اصلی این کمیته است و باید در اجرای برنامههای آموزشی نقش جدیتری داشته باشد.
وی با بیان اینکه آموزش در مدارس نباید صرفاً به انتقال مفاهیم درسی محدود شود، افزود: آموزش نظم، نظافت، مسئولیتپذیری و رفتار اجتماعی از جمله موضوعاتی است که باید از دوران ابتدایی مورد توجه قرار گیرد.
جعفری همچنین با پذیرش وجود برخی نواقص در آزمونهای رانندگی، گفت: مهارت فنی بهتنهایی برای رانندگی کافی نیست و آمادگی روانی راننده نیز اهمیت دارد؛ بنابراین باید در فرایند آموزش و ارزیابی رانندگان، ابعاد مختلف صلاحیت رانندگی مورد توجه قرار گیرد.
او در پاسخ به انتقادهای مطرح شده درباره دوربینهای کنترل سرعت و اطلاعرسانی محدودیتها، اظهار کرد: دوربینهای کنترل سرعت هر شش ماه یکبار از نظر صحت عملکرد بررسی میشوند و تأییدیه آنها باید تمدید شود.
رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی استان زنجان با اشاره به ضوابط تعیین سرعت در معابر شهری، افزود: بر اساس آییننامه طراحی معابر شهری مصوب سال ۱۳۹۷، سرعت مجاز در معابر فرعی ۵۰ کیلومتر و در معابر اصلی ۶۰ کیلومتر در ساعت در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: در کمربندی شمالی شهر زنجان نیز در حال حاضر ثبت تخلف برای سرعتهای کمتر از ۷۰ کیلومتر انجام نمیشود و امکان تغییر محدوده سرعت نیز بر اساس ضوابط و شرایط مسیر وجود دارد.
جعفری با تأکید بر اینکه احتمال بروز خطای انسانی در فرایند ثبت و بررسی تخلفات وجود دارد، گفت: شهروندانی که نسبت به جریمه ثبت شده اعتراض دارند، میتوانند مدارک و مستندات خود را ارائه کنند تا موضوع بررسی شود و در صورت احراز اشتباه، پیگیری لازم انجام خواهد شد.
وی درباره آمار نقش دستگاهها در تصادفات نیز اظهار کرد: بر اساس آمار و بررسیهای انجام شده، شهرداری در ۶۸ مورد از تصادفات هفتماهه امسال بهعنوان عامل مؤثر یا مقصر شناخته شده است؛ موضوعی که نشان میدهد وضعیت معابر و زیرساختهای شهری نیز در بروز حوادث نقش دارد.

بخشودگی جرائم رانندگی، بازدارندگی جریمهها را تضعیف میکند
امیرسینا جعفری، دانشجو دانشگاه فرهنگیان، با انتقاد از شیوه آموزش در برخی آموزشگاههای رانندگی، اظهار کرد: در برخی موارد، مدرسان آموزشگاهها از حوصله و پویایی لازم برای آموزش برخوردار نیستند و لازم است از نیروهای جوانتر و توانمندتر در این حوزه استفاده شود تا آموزش رانندگی با روشهای مؤثرتر و متناسب با نیازهای روز انجام گیرد.
وی همچنین با اشاره به محدودیت سرعت در مسیر میدان فلسطین تا میدان استقلال زنجان، نسبت به نحوه اطلاعرسانی درباره محدودیتهای سرعت و ثبت تخلفات انتقاد کرد و گفت: پیش از اعمال محدودیتها و ثبت جریمه، باید اطلاعرسانی شفاف و کافی درباره محدوده سرعت مجاز انجام شود تا رانندگان از مقررات مسیر آگاهی داشته باشند.
این دانشجو در بخش دیگری از سخنان خود، بخشودگی دورهای جرائم رانندگی را مورد انتقاد قرار داد و افزود: وقتی رانندگان به بخشودگی جرائم در دورههای مختلف امیدوار باشند، ممکن است جریمهها اثر بازدارنده خود را از دست بدهند و برخی افراد با این تصور که در آینده امکان بخشودگی وجود دارد، همچنان به تخلف ادامه دهند.
جعفری در حوزه امنیت فضای مجازی نیز بر ضرورت آموزش سواد رسانهای از دوران مدرسه تأکید کرد و گفت: نمیتوان کودکان و نوجوانان را بهطور کامل از اینترنت و فضای مجازی دور نگه داشت؛ بلکه باید شیوه استفاده صحیح و ایمن از این فضا به آنها آموزش داده شود.
وی با اشاره به تجربه دوران کرونا، یادآور شد: در آن دوره، ضعف زیرساختها، سرعت اینترنت و برخی پلتفرمها بیش از گذشته نمایان شد و همین موضوع نشان داد که توسعه آموزش مجازی و استفاده از فناوری، به زیرساختهای مناسب و آموزش کاربران نیاز دارد.

موتورسواری نوجوانان نیازمند برخورد بازدارنده و آموزش مستمر است
مائده صادقی، دانشجوی دانشگاه فرهنگیان زنجان، با اشاره به افزایش موتورسواری در میان نوجوانان، اظهار کرد: موتورسواری نوجوانان، بهویژه در مواردی که با رفتارهای پرخطر، مسابقه دادن در معابر و استفاده نکردن از کلاه ایمنی همراه است، میتواند پیامدهای جدی به دنبال داشته باشد.
وی با بیان اینکه برخوردهای مقطعی پلیس برای کنترل این وضعیت کافی نیست، افزود: لازم است نظارت بر رفتارهای پرخطر نوجوانان، بهویژه در اطراف مدارس و محیطهای پرتردد، جدیتر دنبال شود. در برخی مدارس پسرانه نیز نظارت کافی بر این موضوع وجود ندارد و این مسئله میتواند زمینه تکرار رفتارهای پرخطر را فراهم کند.
این دانشجو با طرح پرسشهایی درباره شرایط دریافت گواهینامه موتورسیکلت برای نوجوانان، مقررات مربوط به گواهینامه ۱۶ سالگی برای برخی انواع موتورسیکلت و وضعیت موتورسواری بانوان، خواستار تبیین روشن قوانین و مقررات در این زمینه شد.
صادقی با تأکید بر اینکه آموزش فرهنگ ترافیک نباید به حضور مقطعی پلیس در مدارس محدود شود، گفت: لازم است مفاهیم مرتبط با فرهنگ ترافیک در کتابهای درسی و برنامههای آموزشی مدارس جایگاه مشخصی داشته باشد و معلمان نیز برای انتقال این مفاهیم آموزش ببینند.
وی با بیان اینکه فرهنگسازی فرایندی زمانبر است، تصریح کرد: در کنار آموزش مستمر، باید برای کنترل رفتارهای پرخطر نیز اقدامات بازدارنده کوتاهمدت در نظر گرفته شود.
این دانشجو همچنین پیشنهاد کرد طرح «همیار پلیس» با همکاری پلیس، آموزشوپرورش و رسانه ملی مورد بررسی قرار گیرد و در صورت امکان، با سازوکارهای جدید احیا شود تا دانشآموزان نیز در انتقال پیامهای آموزشی و ترویج فرهنگ رعایت قوانین نقش داشته باشند.

مطالبات جوانان نباید به طرح پرسش در نشستها محدود بماند
معاون امور جوانان ادارهکل ورزش و جوانان استان زنجان نیز با اشاره به مطالب مطرح شده در این نشست، اظهار کرد: بخشی از نقدهای جوانان بیشتر به کنترل، جریمه و نحوه اعمال قانون مربوط بود، در حالی که لازم است عملکرد خود پلیس، رفتار مأموران با شهروندان و همچنین نقش سایر دستگاهها در ایجاد ایمنی معابر نیز مورد بررسی قرار گیرد.
علی ذوالقدر با تأکید بر ضرورت رعایت اصول حرفهای در برخورد مأموران با مردم، افزود: نحوه مواجهه پلیس با شهروندان و شیوه اطلاعرسانی درباره قوانین و محدودیتها، در شکلگیری اعتماد عمومی و همراهی مردم با اجرای مقررات تأثیرگذار است.
معاون امور جوانان ادارهکل ورزش و جوانان استان زنجان با بیان اینکه نمیتوان همه مسئولیت تصادفات را متوجه رانندگان دانست، تصریح کرد: کیفیت خودروها، وضعیت آسفالت، وجود چالهها، طراحی معابر و حتی نحوه جانمایی سرعتگیرها در بروز حوادث نقش دارند و باید در بررسی علل تصادفات، مجموعه این عوامل مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی تصادفات، ادامه داد: حوادث رانندگی تنها به خسارت مالی یا فوت افراد محدود نمیشود و مصدومیتها و معلولیتهای ناشی از تصادفات نیز میتواند زندگی فرد و خانواده او را برای سالها تحت تأثیر قرار دهد.
ذوالقدر با اعلام آمادگی معاونت امور جوانان برای حمایت از فعالیتهای فرهنگی در حوزه ترافیک، گفت: میتوان با همکاری جوانان و سازمانهای مردمنهاد، سمنهای تخصصی در حوزه فرهنگ ترافیک تشکیل داد و از ظرفیت آنها برای تولید پوستر، کاریکاتور، انیمیشن و محتوای آموزشی استفاده کرد.
او همچنین خواستار ارائه آمار دقیق تصادفات به تفکیک جنسیت شد و با انتقاد از شکلگیری برخی کلیشهها درباره رانندگی زنان و مردان، اظهار کرد: قضاوت درباره توانایی رانندگی افراد باید بر مبنای آمار و اطلاعات دقیق باشد، نه برداشتهای عمومی و کلیشهای.
ذوالقدر در بخش دیگری از سخنان خود، به موضوع جرائم سایبری پرداخت و با اشاره به تجربه شخصی خود از کلاهبرداری اینترنتی، گفت: در یک مورد، مبلغ ۱۲ میلیون تومان از طریق کلاهبرداری اینترنتی از حسابم برداشت شد، اما هنگام مراجعه برای پیگیری، به دلیل پایین بودن مبلغ، موضوع به شکل مورد انتظار دنبال نشد.
وی با تأکید بر ضرورت آموزش سواد مالی و سایبری، افزود: روشهای کلاهبرداری روزبهروز تغییر میکند و شهروندان باید درباره پیامکهای جعلی، لینکهای آلوده، استفاده از اپلیکیشنها و شیوههای ایمن کار با تلفن همراه آگاهی بیشتری داشته باشند.
معاون امور جوانان ادارهکل ورزش و جوانان استان زنجان با تأکید بر ضرورت تداوم نشستهای گفتوگومحور، خاطرنشان کرد: مطالبات جوانان نباید صرفاً در حد طرح پرسش در یک جلسه باقی بماند، بلکه باید برای پیگیری آنها سازوکاری مشخص وجود داشته باشد تا نتایج این گفتوگوها به اقدامات عملی منجر شود.

همکاری دستگاهها و سمنها برای ارتقای فرهنگ ترافیک ضروری است
جعفری در جمعبندی مباحث مطرح شده در حوزه ترافیک، با اشاره به دستورالعمل کمیته فرهنگی ذیل شورای ترافیک، اظهار کرد: بر اساس این دستورالعمل که در سال ۱۳۹۹ ابلاغ شده است، دستگاههای عضو از جمله شهرداریها باید در اجرای برنامههای فرهنگی و آموزشی مشارکت داشته باشند.
وی افزود: شهرداریها میتوانند بخشی از ظرفیت تبلیغاتی محیطی خود را به فرهنگسازی ترافیکی اختصاص دهند تا پیامهای آموزشی از طریق تابلوها و فضاهای تبلیغاتی در معرض دید شهروندان قرار گیرد.
رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی استان زنجان با بیان اینکه سازمانهای مردمنهاد نیز از اعضای اصلی این کمیته هستند، گفت: ظرفیت سمنها و گروههای مردمی در اجرای برنامههای فرهنگی هنوز به شکل مطلوب مورد استفاده قرار نگرفته است و لازم است این همکاریها تقویت شود.
وی در پاسخ به انتقاد مطرح شده درباره شیوه تدریس در آموزشگاههای رانندگی نیز اظهار کرد: خودم تا سال ۱۳۹۸ در کلاسهای آییننامه تدریس میکردم و معتقدم تجربه بهتنهایی برای تدریس کافی نیست؛ حوصله، شیوه انتقال مطالب و توانایی ارتباط با هنرجو نیز در کیفیت آموزش اهمیت دارد.
جعفری درباره موضوع رانندگی زنان و موتورسواری بانوان نیز گفت: از رانندگی زنان و جوانان رضایت دارم و معتقدم نباید درباره توانایی رانندگی افراد بر اساس جنسیت قضاوت کرد. فراهم شدن امکان قانونی استفاده از موتورسیکلت برای بانوان در چارچوب مقررات، موضوعی قابل بررسی است و آنچه در این زمینه اهمیت دارد، رعایت قوانین، داشتن گواهینامه و استفاده از تجهیزات ایمنی بهویژه کلاه ایمنی است.
وی با تأکید بر ضرورت رعایت مقررات از سوی موتورسواران، افزود: استفاده از کلاه ایمنی میتواند نقش مهمی در کاهش شدت آسیبهای ناشی از تصادفات داشته باشد و نباید این موضوع در رانندگیهای شهری نادیده گرفته شود.
رئیس اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی استان زنجان همچنین درباره اطلاعرسانی پلیس به شهروندان گفت: اگر در مواردی اطلاعرسانی پلیس به اندازه کافی انجام نشده باشد، این موضوع قابل پذیرش و بررسی است و باید برای رفع آن اقدام شود.
وی با اشاره به ضرورت ارتباط مستقیم پلیس با مردم، پیشنهاد کرد: نمایندگان پلیس راهور بهصورت هفتگی در برنامههای صداوسیما حضور پیدا کنند و به پرسشها و ابهامات شهروندان پاسخ دهند.

آموزش سایبری باید از مدارس آغاز شود
همچنین مقدم، مسئول اداره تشخیص و پیشگیری پلیس فتا استان زنجان در جمعبندی مباحث مطرح شده در حوزه فضای مجازی، با تأکید بر ضرورت آموزش سواد رسانهای و سایبری از دوران کودکی، اظهار کرد: نمیتوان انتظار داشت افراد بدون آموزش و آگاهی، در برابر تهدیدهای فضای مجازی از خود محافظت کنند. آموزش باید از مدارس آغاز شود و متناسب با سن و نیاز دانشآموزان ادامه پیدا کند.
وی با اشاره به اجرای پویش «کودکان سایبری» در ماههای آذر و دی، افزود: در قالب این پویش، برنامههای آموزشی حضوری و محتوای آموزشی از جمله انیمیشن و موشنگرافیک برای آگاهسازی کودکان، نوجوانان و خانوادهها تولید و ارائه میشود.
مقدم با بیان اینکه سن برخی مرتکبان جرائم سایبری نیز کاهش یافته است، گفت: در پروندههای تشکیل شده، با مجرمان ۱۳ و ۱۵ ساله نیز مواجه بودهایم و در برخی پروندههای مربوط به قمار و شرطبندی اینترنتی، میانگین سنی افراد کمتر از ۲۰ سال بوده است.
وی با اشاره به ظرفیت دانشجویان دانشگاه فرهنگیان در آموزش نسل آینده، خطاب به دانشجویان حاضر در نشست پیشنهاد کرد در قالب طرح «فرهنگیار سایبری» در زمینه انتقال آموزشهای مرتبط با امنیت فضای مجازی به دانشآموزان مشارکت کنند.
مسئول اداره تشخیص و پیشگیری پلیس فتا استان زنجان با تأکید بر نقش سازمانهای مردمنهاد در این حوزه، افزود: سمنها میتوانند با تولید محتوای جذاب و قابل فهم و برگزاری برنامههای آموزشی، در افزایش آگاهی عمومی و پیشگیری از جرائم سایبری نقش مؤثری داشته باشند.
مقدم با اشاره به شیوههای مختلف کلاهبرداری اینترنتی، بر ضرورت آگاهی کاربران هنگام دریافت پیامکها و لینکهای ناشناس تأکید کرد و گفت: مجرمان سایبری از روشهای متنوعی برای فریب افراد استفاده میکنند و گاهی تنها با یک کلیک روی لینک آلوده یا وارد کردن اطلاعات بانکی در یک صفحه جعلی، امکان دسترسی به حساب افراد فراهم میشود.
وی با اشاره به راهاندازی مرکز فوریتهای سایبری پلیس فتا در یکی دو سال اخیر، افزود: این مرکز با هدف دریافت گزارشهای فوری شهروندان و رسیدگی سریعتر به موارد مرتبط با جرائم سایبری فعالیت میکند.
مقدم با اشاره به اهمیت زمان در پیگیری برداشتهای غیرمجاز، تصریح کرد: اگر فرد مالباخته در «تایم طلایی» و حدود یک ساعت تا یک ساعت و اندی پس از وقوع برداشت یا کلاهبرداری با پلیس فتا تماس بگیرد، در برخی موارد امکان مسدودسازی وجه در حساب مقصد و بازگرداندن آن وجود دارد.
او ادامه داد: در حال حاضر پاسخگویی مرکز فوریتهای سایبری با استفاده از اپراتورها انجام میشود، اما برنامهریزی شده است تا پیش از پایان سال، امکان اتصال این مرکز به سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی و پاسخگویی خودکار فراهم شود.
مسئول اداره تشخیص و پیشگیری پلیس فتا استان زنجان با بیان اینکه پیشگیری از جرائم سایبری صرفاً با آموزش کاربران محقق نمیشود، اظهار کرد: بخشی از مشکلات موجود به زیرساختهای فنی و بانکی بازمیگردد و لازم است این زیرساختها متناسب با تهدیدهای جدید بهروزرسانی شوند.
وی با اشاره به قدیمی بودن بخشی از سامانههای بانکی و مشکلاتی که در گذشته در حوزه کارتهای بانکی و اجرای رمز پویا وجود داشت، افزود: اصلاح زیرساختها و افزایش امنیت سامانههای بانکی میتواند در کاهش برخی جرائم، از جمله کپیبرداری از کارتهای بانکی و برداشتهای غیرمجاز، مؤثر باشد.
مقدم همچنین درباره استفاده از فیلترشکنها، گفت: استفاده از فیلترشکن بهخودیخود جرم محسوب نمیشود، اما فروش یا استفاده از آن در راستای ارتکاب اعمال مجرمانه میتواند مشمول برخورد قانونی باشد.
او با تأکید بر ضرورت مدیریت دسترسی کودکان و نوجوانان به فضای مجازی، اظهار کرد: در شرایط فعلی، کودکان خردسال و بزرگسالان ممکن است به سطح مشابهی از محتوای اینترنتی دسترسی داشته باشند، در حالی که میزان دسترسی و نوع محتوای قابل استفاده باید متناسب با سن و مرحله رشد کودکان مدیریت شود.
مسئول اداره تشخیص و پیشگیری پلیس فتا استان زنجان با اشاره به تأثیر برخی بازیهای رایانهای بر رفتار و نگرش کودکان، افزود: برخی بازیها از جمله بازیهای دارای محتوای خشن، برای گروههای سنی بالاتر طراحی شدهاند، اما ممکن است کودکان هفت تا ۱۳ سال نیز از آنها استفاده کنند؛ در حالی که ردهبندی سنی برخی از این بازیها بالای ۱۸ سال است.
مقدم با بیان اینکه خانوادهها باید نسبت به محتوای مورد استفاده فرزندان خود آگاهی داشته باشند، گفت: نظارت بر نوع بازیها و برنامههایی که کودکان استفاده میکنند، در کنار آموزش مهارتهای لازم برای حضور ایمن در فضای مجازی، اهمیت زیادی دارد.
گفتوگو با جوانان؛ از طرح مطالبه تا ضرورت پاسخگویی
نخستین نشست «نگرگفت» در زنجان، فرصتی برای طرح مستقیم بخشی از دغدغههای جوانان درباره عملکرد پلیس راهور و پلیس فتا بود؛ دغدغههایی که از کیفیت آموزش فرهنگ ترافیک در مدارس، ایمنی معابر، نحوه اعمال قانون و اطلاعرسانی درباره دوربینهای کنترل سرعت تا امنیت فضای مجازی، کلاهبرداریهای اینترنتی و ضرورت ارتقای سواد رسانهای را در بر میگرفت.
طرح این مطالبات نشان داد که نگاه جوانان به مسائل اجتماعی، صرفاً محدود به درخواست برخورد با متخلفان نیست و آنها در کنار اجرای قانون، خواستار اصلاح شیوههای آموزش، شفافیت در عملکرد دستگاهها و توجه به نقش زیرساختها در بروز مشکلات هستند.
از سوی دیگر، توضیحات نمایندگان پلیس نیز بر ضرورت مشارکت دستگاههای مختلف، آموزشوپرورش، دانشگاهها، رسانهها و سازمانهای مردمنهاد در پیشگیری از تخلفات و جرائم تأکید داشت.
با این حال، آنچه میتواند به چنین نشستهایی معنا و اثرگذاری بیشتری ببخشد، پیگیری مطالبات مطرح شده و ارائه پاسخ روشن درباره اقدامات انجام شده است؛ چراکه گفتوگوی مستقیم با مسئولان زمانی به نتیجه مطلوب میرسد که از سطح بیان دغدغهها فراتر برود و به برنامههای عملی، زمانبندی شده و قابل ارزیابی منجر شود.
انتهای پیام