شنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۵ | ۰۲:۱۳
تهدیدی که زبان فارسی را می‌تواند تغییر دهد

صدری افشاری عنوان کرد

تهدیدی که زبان فارسی را می‌تواند تغییر دهد

غلامحسین صدری افشار رعایت نکردن درست‌نویسی را تهدیدی برای زبان فارسی می‌داند و می‌گوید: اگر به خیلی چیزها دقت نکنیم ممکن است زبان فارسی تغییر کند.

این فرهنگ‌نویس در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به گفت‌وگوی حسن انوشه با ایسنا اظهار کرد: گفتن «درست ننوشتن در گذر زمان آسیبی ندارد»، اشتباه است. این‌که زبان فارسی سابقه زیادی دارد مسئله درستی است ولی در عین حال اگر ما به خیلی چیزها دقت نکنیم ممکن است زبان فارسی تغییر کند و چیز دیگری به وجود ‌بیاید. به طور مثال در اینستاگرام و دیگر شبکه‌های مجازی  به جای «فکر کنم» می‌نویسند « فک کنم» و «ر» در نوشتار حذف می‌شود. یعنی مردم همان‌گونه که حرف می‌زنند، می‌نویسند و این کار فهم نوشتار را مشکل می‌کند.

او در ادامه متذکر شد: در همه دنیا شکل گفتاری واژه‌ها با نوشتار آن‌ها فرق دارد؛ مثلا در انگلیسی. فارسی هم همین‌طور است. ما در زمان نوشتن سعی می‌کنیم که مطلب برای همه گویش‌وران یک زبان از تهرانی و اصفهانی تا زنجانی قابل فهم باشد، در حالی‌که زمان حرف‌ زدن، هر کدام گویش شهر خودمان را به کار می‌بریم که با فارسی معیار تفاوت دارد و این لازم است که رعایت شود. اگر رعایت نشود ما حرف‌های یکدیگر  را اغلب نخواهیم فهمید. یعنی آن‌چه گیلک می‌گوید یک تهرانی نخواهد فهمید یا وقتی یک بلوچ صحبت می‌کند یک گیلک نخواهد فهمید. زبان معیار برای این است.

صدری افشار افزود: زبان معیار برای خود قواعدی دارد و فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای این است که معیارهای زبان فارسی را به صورت مدون دربیاورد و در اختیار مردم بگذارد.

این پژوهشگر زبان فارسی با اشاره به صحبت‌های حسن انوشه که گفته بود «زبان فارسی کمترین  تحول را نسبت به زبان‌های دیگر داشته است و ما شعر رودکی را  در حال حاضر می‌فهمیم» اظهار کرد:  این مسئله  کمی مبالغه‌آمیز  است و  این‌طور نیست که ما شعر رودکی و فردوسی را بفهمیم. یک دانش‌آموز دیپلمه هم خیلی از شعرهای فردوسی و حافظ را نمی‌فهمد و مجبور است به لغت‌نامه مراجعه کند.

او در ادامه با بیان این‌که زبان ما نیز مانند زبان‌های دیگر دنیا شروع به رشد کرده است گفت:  من می‌توانم به شما اطمینان بدهم که در طول صد سال گذشته واژگان فارسی بیش از دوبرابر  شده است؛ یعنی تعداد واژگان فارسی که ما در صد یا ۵۰ سال گذشته داشته‌ایم شاید دوبرابر شده باشد. واژگان جدیدی که بر اساس نیاز زبان به وجود آمده نشان‌دهنده تغییرات زبان است.

صدری افشار افزود: زبان‌ها به مرور زمان تغییر می‌کنند اما این تغییر باید سامان‌مند و حساب‌شده باشد و طبق قاعده زبانی پیش برود و تغییرات از سوی اهل فن باشد.

این پژوهشگر با اشاره به کتاب «غلط ننویسیم» ابوالحسن نجفی گفت: نجفی کتابی برای درست‌نویسی تهیه می‌کند و یا دیگران؛ این‌ها کارهای بی‌ربطی نیستند اما باید ضرورت‌های زمان در آن‌ها رعایت شود، این‌گونه نیست که ما همان قواعدی را که سعدی و حافظ به کار برده‌اند استفاده کنیم، اما لازم است حداقل قواعدی را که امروز نویسندگان معروف، تلویزیون و رادیو به کار می‌برند به کار ببریم. در غیر این صورت زبان ما آشفته می‌شود.

او همچنین درباره وضعیت درست‌نویسی در رسانه‌ها  گفت: درست‌نویسی در بخش اخبار رادیو و تلویزیون تا حد زیادی رعایت می‌شود اما در بقیه برنامه‌ها تا حدی شلختگی وجود دارد.

صدری افشاری افزود: در روزنامه‌ها شلختگی زیادی در نوشتن دیده می‌شود. گاهی نزدیک به زبان گفتار می‌نویسند که درست نیست. به نظر من هیئت تحریریه روزنامه‌ها باید ویراستارانی داشته باشند و کتاب‌های اصلی زبان فارسی، لغت‌نامه‌ها و کتاب‌های راهنمای درست‌نویسی در دسترس‌شان باشد و آن را در اختیار نویسندگان و کارکنان‌شان بگذارند تا رعایت کنند. خیلی اهمیت دارد که  مطبوعات و رسانه‌ها درست‌نویس