سعید الیاسی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد:مساحت اراضی ملی استان همدان سطحی بالغ بر ۸۲۲ هزار هکتار بوده که در این سطح بیش از ۶۵۰ هزار هکتار آن دارای پوشش گیاهی مرتعی است و این مسئله باعث شده که استان به لحاظ ویژگیهای طبیعی جزو اکوسیستمهای مرتعی شناخته شود.
شناسایی ۳۱۵ گونه گیاهی دارویی صنعتی و خوراکی در مراتع استان همدان
وی افزود: بیش از ۱۶۵۰ گونه گیاهی در این سطح ۶۵۰ هزار هکتاری پراکنده بوده و از این تعداد با توجه به مطالعات انجام شده تاکنون بیش از ۳۱۵ گونه به عنوان گیاهان دارویی صنعتی و خوراکی شناخته شده است که این میزان از تنوع گونههای گیاهان دارویی در این سطح از مراتع باعث شده که استان همدان به عنوان یکی از ذخیرهگاههای ژنتیکی برای کشت انواع گیاهان دارویی محسوب شود.
گون سفید ،موسیر و شیرین بیان شاخص ترین گونههای گیاهی استان همدان
الیاسی همچنین با بیان اینکه شاخص ترین گونههای گیاهی استان همدان گون سفید بوده که از آن کتیرا به دست می آید و موسیر و شیرین بیان نیز از جمله سایر گونههای شاخص همدان هستند، اضافه کرد: در برخی از مناطق استان مانند شهرستان بهار و اسدآباد موسیر به صورت زراعی در اراضی کشاورزی توسط اهالی کاشته میشود که این امر از یک طرف موجب اشتغالزایی، تولید و درآمدزایی بیشتر در واحد سطح شده و از طرفی فشار برداشت بی رویه از سطح مراتع را میکاهد.
وی خاطرنشان کرد:از سایر گونه های دارویی که در سطح وسیع و انبوه در بخش کشاورزی استان تولید میشود گیاهانی مانند سیر رازیانه کلزا و گشنیز سیاه دانه را می توان نام برد.
رئیس اداره امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان در ادامه با بیان اینکه هر ساله فصل بهار بسیاری از شهروندان برای چیدن گیاهان دارویی راهی کوه و صحرا و دشت میشوند و از این موهبت الهی به صورت رایگان سالم و عاری از هرگونه مواد شیمیایی و صنعتی برای برداشت استفاده می کنند،تصریح کرد: متاسفانه در این میان برخی از افراد به جای برداشت در حد نیاز و مصرف اقدام به برداشت بی رویه و غیر اصولی و بیش از حد عرف کرده و به صورت خواسته و ناخواسته موجب از بین رفتن بسیاری از گونههای گیاهان دارویی خودرو میشوند.
وی خاطر نشانکرد: به همین منظور سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور همه ساله برای جلوگیری از برداشت بی رویه و نیز ایجاد زمینه نظارت بر تولید و برداشت اصولی از این منابع خدادادی و تداوم بهره برداری از آن اقدام به ابلاغ سیاستها و ضوابط مرتبط با حفظ ،احیا ،اصلاح، توسعه و بهرهبرداری محصولات فرعی جنگلی و مرتعی میکند.
الیاسی بیان کرد:هدف از ابلاغ این سیاستها آن است که برداشت اینگونه محصولات در مقیاس و مقدار و روشی انجام گیرد که استمرار تولید گونهها تضمین شده و علاوه بر آن تهیه نقشه های بزرگ مقیاس در خصوص پراکنش رویشگاه های گیاهان دارویی خوراکی و صنعتی انجام شود.
وی یاد آور شد: تحقق شناسایی گونههای منحصر به فرد و یا در خطر انقراض با همکاری بخشهای تحقیقاتی، آموزش و توانمندسازی جوامع محلی و استفاده از دانش بومی در بسترسازی فرآیند بهره برداری و فرآوری گیاهان دارویی صنعتی ،ایجاد زنجیرههای تولید از طریق ارتباط برداشت کنندگان با مجریان طرح با واحدهای صنعتی از دیگر اهداف این سیاستها به شمار میرود.
الیاسی با بیان اینکه با توجه به سیاستهای ابلاغی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری اقلام گیاهان دارویی و خوراکی و صنعتی به سه دسته اقلام غیر مجاز یا ممنوعه، اقلام مجاز مشروط و اقلام مشترک (بین منابع طبیعی، زراعی و گلخانهای) تقسیم می شود، اظهار کرد: اقلام غیر مجاز در واقع گونههایی هستند که در حال انقراض بوده و جزو ذخایر ژنتیکی تمدید شونده بوده و بهرهبرداری از آنها در عرصههای منابع طبیعی مطلقا ممنوع است و اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان موظف هستند ضمن اطلاع رسانی عمومی از صدور مجوز بهره برداری و گواهی حمل این محصولات خودداری کنند.
الیاسی گفت: گونههایی نظیر شقاقل، پر سیاوشان، زیره سیاه، کرفس وحشی ،گل بنفشه، سنبلالطیب، قرهقات شمشاد، شقایق ایرانی و انواع لاله ها، سوسن چلچراغ، انواع قارچ خوراکی، سیر کوهی و گز علفی از جمله اقلام غیر مجاز به شمار میرود.
رئیس اداره امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان در ادامه با اشاره به اینکه دسته دوم اقلامی هستند که بهرهبرداری از آنها الزاماً در قالب کتابچه طرح مصوب در کمیته فنی منابع طبیعی و از طریق انعقاد با بهره برداران و مجریان طرحهای منابع طبیعی امکانپذیر است،بیان کرد: گونههایی نظیر گلپر، اسفند، خارشتر، شیرخشت ،مریم نخودی، علف گاوزبان ،گل گاوزبان، گل نرگس، آویشن، کاکوتی، بارهنگ، بابونه ،موسیر ،شاتره، ریواس، زرشک وحشی، نسترن وحشی، بنه ،بلوط، سماق ،زالزالک ،اسفناج وحشی، بذر باریجه، بذر آنغوزه از اقلام مجاز بوده و بهره برداری از گیاهان دارویی و خوراکی مجاز مشروط ،در حد عرف مصارف خانواده روستایی ساکن محل بلامانع است اما حمل و خارج نمودن این محصولات از محل بدون صدور مجوز و گواهی مشخصات و حمل ادارات کل منابع طبیعی ممنوع است.
الیاسی ادامه داد: دسته سوم اقلام مشترک بین منابع طبیعی زراعت و گلخانهای بوده که در مورد این نوع از گیاهان دارویی خوراکی و صنعتی نظیر گلرنگ، پنیرک ، موسیر، کنگر،گاوزبان،شیرین بیان لازم است اشخاص حقیقی و حقوقی قبل از برداشت و یا خرید محصول از اداره منابع طبیعی یا جهادکشاورزی شهرستان مربوطه استعلام و پس از بازدید کارشناسان ناظر شهرستان و تایید زراعی یا گلخانهای و باغی بودن محصول ،اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان میتواند بدون اخذ بهره بالکانه نسبت به صدور گواهی حمل محصول اقدام کند.
وی افزود: در صورتی که محصول از عرصههای منابع طبیعی برداشت شده و فاقد مجوز باشد به عنوان کالاهای قاچاق محسوب و به نفع دولت ضبط میشود.
نبود صنایع فرآوریف چالشهای رشد و توسعه گیاهان دارویی
رئیس اداره امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان در ادامه با اشاره به چالشهای اساسی در رشد و توسعه گیاهان دارویی گفت: نبود صنایع تبدیلی، بستهبندی و فرآوری گیاهان دارویی، فقدان نظارت بر افراد شاغل در بخش گیاهان دارویی به ویژه در بحث کیفیت، عدم ساماندهی مناسب عطاریها و تولیدکنندگان عرقیجات ازچالشهای اساسی در رشد و توسعه گیاهان دارویی است.
الیاسی اظهار کرد: عدم آشنایی کشاورزان با نحوه کاشت داشت و برداشت برخی از گونههای با ارزش اقتصادی بالا ،عدم آشنایی سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی با گیاهان دارویی، وجود خشکسالی و مشکلات توسعه کشت گیاهان دارویی به صورت دیم، عدم حمایت بیمه محصولات کشاورزی از این بخش، فقدان مکانیزاسیون پیشرفته ، بومی و سنتی بودن تجهیزات از دیگر موانع و چالشهای اساسی در بحث رشد و توسعه گیاهان دارویی به شمار میرود.
انتهای پیام
