رسانه‌ها همواره در شرایط بحرانی می‌توانند نقش موثری در تزریق امید به شریان‌های جامعه داشته باشند یا حتی باعث تشدید فشار روانی بر افراد شوند؛ طی چند سال اخیر با گسترش شبکه‌های اجتماعی و تعدد پیام رسان‌های داخلی و خارجی رویکرد رسانه‌ها هم برای ارتباط سهل با مخاطب تغییر کرده و رسانه‌های مجازی، مکتوب و تصویری گرایش بیشتری به فعالیت و بازنشر تولیدات‌شان در این فضا پیدا کردند.

اکنون در شرایطی که به دلیل حوادث تروریستی اینترنت بین‌الملل دچار اختلال شده دسترسی به پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی با چالش مواجه است، این امر بر روند کار رسانه‌های مکتوب بی تاثیر نبوده، رسانه‌های مکتوبی که طی سالهای اخیر به سبب گسترش فضای مجازی شاید بازارشان مثل گذشته پررونق نیست ولی چراغ تحریریه‌هایشان گرچه کم فروغ اما همچنان روشن است. در این گزارش به چالش‌هایی که این روزها رسانه‌های مکتوب و روزنامه‌ها علاوه بر هزینه‌های کاغذ و چاپ با آن مواجه هستند، پرداختیم.

کریم خورسندی، مدیر مسئول روزنامه سوال جواب در گفت‌وگو با ایسنا درباره فعالیت این روزنامه استانی در این روزها اظهار کرد: در پی حوادث اخیر و قطع اینترنت برای شناسایی عاملان خرابکاری، این موضوع برای رسانه‌ها و رسانه‌های مکتوب و پیام رسان‌ها تبعاتی داشته و آسیب‌هایی را به این کسب و کارها وارد کرده، ولی باید این شرایط را تحمل کرد تا فضای عمومی کشور به حالت عادی بازگردد.

وی افزود: با اینکه آرامش نسبی برقرار شده و به سبب اینترنت ملی سایت‌های رسمی را داریم و تا حدودی ارتباط فراهم است اما برای ارسال فایل صفحات چاپی و بارگذاری مطالب در سایت روزنامه همچنان با چالش مواجه هستیم و این موضوع دشواری‌هایی را هم برای مخاطبان به دنبال دارد.

این روزنامه نگار گیلانی اظهار کرد: امیدواریم هر چه سریع‌تر شرایط به حالت عادی بازگردد، تا فعالیت رسانه‌ای رسانه‌های مکتوب و پایگاه‌های خبری هم به صورت معمول جریان داشته باشند و بتوانند به آسانی آخرین اخبار را به اطلاع مردم برسانند تا جامعه از التهابی که در آن قرار گرفته، خارج شود.

خورسندی در پاسخ به این سوال که کم شدن تعداد صفحات روزنامه در پی شرایط اقتصادی است یا اختلال اینترنت؟ ادامه داد: شرایط اقتصادی که همیشگی بوده و موضوع جدیدی نیست و مدتهاست که با افزایش قیمت کاغذ در این حوزه مواجه هستیم و حتی از ابتدای امسال پلکانی زیاد شده و قیمت اقلام چاپی مثل زینک و دیگر ملزومات چاپ، جوهر، هزینه‌های چاپ و نشر به صورت پلکانی روند صعودی داشته و متاسفانه چاره‌ای هم در این رابطه اندیشیده نمی‌شود؛ ولی در این ایام و در پی حوادث اخیر موضوع اقتصادی مطرح نیست و در پی قطع اینترنت برای اینکه بتوانیم فایل روزنامه را سریع‌تر به چاپخانه برسانیم و با معذوریت‌هایی که چاپخانه داشت مثل کاهش ساعت کاری، این موارد باعث شده فعلا در هفته‌ای که گذشت تعداد صفحات روزنامه را از هشت صفحه به چهار صفحه کاهش دهیم و احتمالا در این هفته پیشرو هم این روند کاهش تعداد صفحات ادامه داشته باشد تا ان‌شاءالله شرایط به حالت عادی برگردد.

محمدکاظم شکوهی، مدیر مسئول روزنامه گیلان امروز در گفت‌وگو با ایسنا درباره چالش‌های این روزهای مطبوعات اظهار کرد: به طور طبیعی اگر ما در مقابل آگهی‌های ثبتی مسئولیتی نداشتیم باید روزنامه را تعطیل می‌کردیم برای اینکه علاوه بر مشکل هزینه‌ها، مهمترین مسئله قطع اینترنت است که ما را وادار می‌کند صرفا از طریق آرشیوها و تولیدات پراکنده خودمان روزنامه را منتشر کنیم.

این پیشکسوت مطبوعات افزود: صفحات روزنامه را از هشت صفحه به چهار صفحه کاهش دادیم، عمدتا هم آگهی است زیرا منابع خبری مشخصی هم، اخبار قابل اعتنایی ندادند، به عبارتی هم از نظر منبع خبر، اطلاعات و تحلیل‌ها دچار چالش عمده شدیم و هم قطع اینترنت ما را از شبکه خبررسانی داخلی و بین‌المللی که بطور طبیعی می‌تواند مرجع باشد محروم کرده، لذا باید با وجود چنین چالش‌هایی انتشار روزنامه را متوقف می‌کردیم ولی به دلیل ضرورتی که به جهت انجام تعهدات‌مان وجود دارد با حداقل امکانات منتشر می‌کنیم. برای آگهی‌های ثبتی که مردم مدت‌ها پیگیری کردند و به مرحله چاپ آگهی رسیده اگر به موقع منتشر نشود، کار مردم عقب می‌افتد.

وی ادامه داد: علاوه بر این، مسائل جدی و مهمی که مثل اعتراضات، تظاهرات و حتی اغتشاشات در جامعه جریان دارد، متاسفانه منابع رسمی و مسئول، تاکنون اطلاعات لازم را در اختیار رسانه‌ها و خصوصا روزنامه‌های مکتوب قرار ندادند، بنابراین در این خلاء خبری و اطلاع رسانی با وجود قطع اینترنت نمی‌توان روزنامه‌ چاپ کرد، این موارد چالش‌های عمده نشریات هستند.

شکوهی اظهار کرد: علاوه بر موارد مذکور چالش‌های هزینه‌ای هم وجود دارد که مشکل فرعی است و سال‌هاست درگیر این موضوع هستیم اما در سال جاری به دلیل تحولات نرخ ارز و تغییر نرخ زینک و چاپ کاغذ طبیعتا نمود بیشتری پیدا کرده است ولی بیشتر از جنبه نرم افرازی دچار مشکل هستیم و نمی‌توانیم آنطور که باید در این فضا حضور موثری داشته باشیم.

مدیر مسئول روزنامه گیلان تصریح کرد: قطعا اطلاع رسانی شفاف و تحلیل‌های دقیق در این فضا به آگاهی مخاطب کمک می‌کند، با وجود این چالش‌ها عملا رسانه خلع سلاح شده، زیرا سلاح یک رسانه گزارشات و اخبار است، وقتی ما خبرهای میدانی و گزارشات رسمی و غیررسمی نداشته باشیم، عملا دست ما خالی می‌ماند و مطالب منتشر شده هم آن چیزی نبوده که مورد انتظار ما باشد.

مهران بازرگانی، مشاور مدیر مسئول روزنامه سراسری معین در گیلان در گفت‌وگو با ایسنا درباره فعالیت رسانه‌های مکتوب در این ایام، اظهار کرد: مشکل عمده ما در این ایام تامین محتوا برای ارسال به چاپخانه است.

وی افزود: در دو روز اول که شدیدا در ارسال محتوا چالش داشتیم اما بعد از برقراری اینترنت ملی تا حدی مشکل برطرف شد ولی هنوز همه افراد امکان تبادل فایل را ندارند.

بازرگانی با اشاره به مشکلات چرخه چاپ گفت: تحت هر شرایطی ارسال فایل انجام می‌گیرد اما چالش بعدی در چرخه توزیع است، روزنامه ما در قم چاپ می‌شود سپس به تهران می‌رود و از تهران به استان‌ها ارسال می‌شود، در پی حوادث اخیر با وقفه‌هایی که وجود دارد، گاهی با تاخیر به ما در استان می‌رسد و در ادامه توزیع در سیستم شهرستانی‌ هم با تاخیر انجام می‌گیرد اما با وجود تمام چالش‌ها تلاش‌مان این است که کار بر زمین نماند.

میلاد ابراهیمی، مدیرعامل خانه مطبوعات گیلان هم در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به چالش‌های رسانه‌ها و مطبوعات در پی محدودیت فضای مجازی، اظهار کرد: طی چند سال اخیر با گسترش فضای مجازی مطبوعات هم به سمت فضای مجازی گرایش پیدا کردند و در بستر شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی فعالیت پررنگ‌تری یافتند.

وی افزود: در چنین شرایطی وقتی به دلیل حوادث امنیتی فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی دچار اختلال هستند، رسانه‌ها و مطبوعات هم با چالش‌هایی مواجه می‌شوند، با وجود محدودیت شبکه‌های اجتماعی عملا رسانه‌های فعال در بستر شبکه‌های اجتماعی کارکرد خود را از دست می‌دهند که می‌طلبد جایگزینی برای این مواقع وجود داشته باشد تا مخاطبین هم به اطلاعات و اخبار دسترسی داشته باشند.

ابراهیمی اظهار کرد: الان بهترین فرصت است که رسانه‌های مکتوب ما پای کار بیایند زیرا در حالت عادی رسانه‌ها در فضای مجازی فعال هستند اما در این شرایط روزنامه‌ها و نشریات مکتوب می‌توانند با تحلیل‌های دقیق به اطلاع رسانی مخاطبین کمک کنند. به نظرم این برگ برنده رسانه‌های مکتوب است تا قبل از این شرایط، باور عام این بود که رسانه‌های مکتوب با گسترش فضای مجازی کارکرد خود را از دست دادند اما در این فرصت می‌توانند با تقویت تحریریه‌ها و ارائه تحلیل و گزارش رسالت حرفه‌ای خود را به نمایش بگذارند.

مدیرعامل خانه مطبوعات گیلان تصریح کرد: البته ناگفته نماند نشریات مدتی است که با چالش گرانی کاغذ و ابزار چاپ درگیر هستند اما در این شرایط که محدودیت‌هایی هم ناخواسته فضای رسانه‌ای را تحت تاثیر قرار داده که می‌توان با حمایت‌هایی نظیر انتخاب چاپخانه معین برای نشریات استان، شرایط را برای این گروه از رسانه‌ها که می‌توانند در این شرایط تاثیرگذارتر باشند، تسهیل کرد.

وی افزود: باید برای چنین شرایطی برنامه داشته باشیم تا رسانه‌ها که مرجع اطلاع رسانی برای مردم هستند، به سهولت به کار خود بپردازند و به عبارتی باید آرایش رسانه‌ای مناسب برای مواقع بحرانی داشته باشیم.

قاسم مصفا، معاون امور فرهنگی و رسانه‌ای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به نقش موثر رسانه‌ها در شرایط بحرانی اظهار کرد: در شرایط بحرانی، رسانه‌ها به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین منابع اطلاع‌رسانی و شکل‌دهنده افکار عمومی، مسئولیت سنگینی بر عهده دارند.

وی ضمن تشکر از همراهی‌های رسانه‌های استان گفت: رسانه‌ها با رعایت اصول اخلاقی، صداقت خبری و در اولویت قرار دادن آرامش روانی جامعه نقش مهمی در تاب‌آوری اجتماعی دارند.

مصفا در پاسخ به این سوال که در این شرایط برای حمایت از رسانه‌های مکتوب چه اقداماتی انجام گرفته؟ افزود: در این شرایط با هماهنگی با چاپخانه‌ها سعی کردیم در حوزه چاپ نظم‌ بیشتری داشته باشند و صاحبان نشریات را تحت فشار مالی قرار ندهند. با توجه به ضرورت چاپ هشت صفحه برای نشریات، در این ایام هماهنگ شده که با حداقل چهار صفحه نشریه منتشر شود. همچنین برای حمایت بیشتر ابلاغ شده که آگهی‌های دولتی و ثبتی بیشتری به نشریات استان داده شود.

انتهای پیام