حجت‌الاسلام‌ روح‌الله قدسی در گفت‌وگو با ایسنا و به مناسبت چهارم ماه شعبان، سالروز ولادت حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) با اشاره به جایگاه والای اخلاقی و معرفتی قمر بنی‌هاشم(ع) اظهار کرد: در بررسی روابط اجتماعی حضرت عباس(ع) باید به این نکته اساسی توجه داشت که ادب ایشان همواره در پیوندی عمیق با عبودیت پروردگار قرار داشت. این ویژگی نه‌تنها در رفتار فردی، بلکه در مناسبات اجتماعی، گفتار و نوع مواجهه ایشان با دیگران به‌وضوح قابل مشاهده است.

وی افزود: در این زمینه، نقل‌ها و روایت‌های معتبر تاریخی وجود دارد که شخصیت متعالی حضرت عباس(ع) را ترسیم می‌کند، اما هر آنچه فراتر از این منابع معتبر مطرح می‌شود، عمدتاً برگرفته از خواب‌ها و مکاشفاتی است که از افراد مختلف نقل شده و نمی‌توان آن‌ها را مستند تاریخی دانست.

این پژوهشگر دینی در ادامه به نمونه‌ای از این نقل‌ها اشاره و بیان کرد: از جمله روایت شده است که فردی در خواب می‌بیند پیامبر اکرم(ص) خطاب به حضرت ابوالفضل(ع) می‌فرمایند: ای عباس، چشمت روشن باد که در قیامت، چشم گروهی را روشن خواهی کرد. این نقل، اگرچه جنبه مکاشفه دارد، اما بازتابی از جایگاه عظیم معنوی ایشان در فرهنگ دینی و اعتقادی شیعه است.

قدسی با اشاره به اخلاقیات برجسته حضرت عباس(ع) اضافه کرد: برای شناخت اخلاق و منش اجتماعی قمر بنی‌هاشم(ع)، باید به خطبه‌ای توجه کرد که ایشان در آن به تبیین جایگاه امام حسین(ع) پرداختند؛ خطبه‌ای روشنگر که نقش مهمی در آگاهی‌بخشی و هدایت افکار داشت و آثار مثبت فراوانی بر جای گذاشت. متن این خطبه در کتاب، خطیب کعبه نقل شده و مطالعه آن، دریچه‌ای روشن به فهم شخصیت اخلاقی و معرفتی حضرت عباس(ع) می‌گشاید.

وی با بیان اینکه امام صادق(ع) تعابیر و جملات فراوانی در شأن حضرت ابوالفضل(ع) بیان کرده‌اند، افزود: امام صادق(ع)، قمر بنی‌هاشم(ع) را با عنوان «عبد صالح» یاد می‌کنند؛ تعبیری که در قرآن کریم نیز درباره پیامبران الهی به‌کار رفته است. این امر نشان می‌دهد که عبودیت، بالاترین مرتبه کمال انسانی است و حضرت عباس(ع) به این قله رفیع دست یافته بودند.

این پژوهشگر دینی تأکید کرد: مدال افتخار حضرت ابوالفضل(ع) در سایه پیروی از ولایت به دست آمده است. اگر کسی بخواهد واقعاً به آن حضرت اقتدا کند، راهی جز تبعیت از ولایت ندارد. تحقق این تبعیت، انسان را در مسیر رستگاری قرار می‌دهد و او را به قرب الهی نزدیک می‌سازد. روابط اجتماعی حضرت عباس(ع) نیز همواره با ادب، معرفت و عبودیت پروردگار همراه بود تا آنجا که امام صادق(ع) ایشان را «اعبد عابدین» زمان خویش معرفی می‌کنند.

قدسی در ادامه به روایتی از امام سجاد(ع) اشاره کرد و گفت: بنا بر نقل احادیث دینی، امام سجاد(ع) هرگاه نگاهشان به فرزند بزرگ حضرت ابوالفضل(ع) می‌افتاد، می‌فرمودند: خدا رحمت کند عمویم عباس(ع) را که دارای بصیرتی نافذ بود.

وی تصریح کرد: امروزه گاه تعبیر «نافذالبصیره» بودن حضرت ابوالفضل(ع) به‌اشتباه صرفاً به معنای چشمی تیزبین در میدان نبرد تلقی می‌شود که موجب هراس دشمنان بوده است، در حالی که «نافذ بصیره» به معنای برخورداری از علم، آگاهی و بینش الهی است. حضرت عباس(ع) با این بصیرت عمیق، از نفوذ معنوی در عالم مُلک و ملکوت برخوردار بودند و تصمیم‌ها و کنش‌های ایشان ریشه در معرفتی الهی داشت.

این پژوهشگر دینی با بیان اینکه حضرت عباس(ع) الگوی همه ایثارگران و اهل تقواست، تأکید کرد: اطاعت‌پذیری کامل از امام و قدم گذاشتن بی‌تردید در مسیر ولایت، از برجسته‌ترین ویژگی‌های شخصیتی ایشان به شمار می‌آید؛ ویژگی‌ای که حضرت عباس(ع) در هیچ‌یک از لحظات زندگی نسبت به آن بی‌تفاوت نبودند.

قدسی با اشاره به شرایط تاریخی آن دوران خاطرنشان کرد: زندگی خاندان بنی‌هاشم(ع) پس از رویدادهای مهم تاریخی، به دلیل سانسور گسترده خبری و تاریخی از سوی حاکمان وقت، تا حد زیادی در تاریخ محو شده است. حتی بسیاری از مطالبی که درباره ائمه اطهار(ع) نقل شده، در سال‌ها و دوره‌های بعد از آن وقایع به ثبت رسیده‌اند و همین امر، ضرورت بازخوانی دقیق و عالمانه تاریخ را دوچندان می‌کند.

وی در ادامه با اشاره به جایگاه والای فداکاری، ایثار و جانبازی در دین اسلام و مکتب اهل‌بیت(ع) بیان کرد: همه این فضایل به‌صورت کامل در شخصیت حضرت ابوالفضل(ع) تجلی یافته است. ایشان با کمال معرفت، در راه دین خدا و امام خویش جانبازی کردند و مسیر کمال و تعالی انسانی را در همین راه پیمودند. با این حال، آنچه بیش از هر ویژگی دیگری از چهره حضرت عباس(ع) در ذهن‌ها نقش بسته و بر زبان‌ها جاری است، شجاعت مثال‌زدنی ایشان است.

این پژوهشگر دینی افزود: حضرت عباس(ع) از شهدای بزرگ واقعه عاشورا و دومین شخصیت برتر این حماسه عظیم پس از امام حسین(ع) به شمار می‌آیند. آنچه ایشان را از دیگر شهیدان متمایز می‌کند، معرفت والایی است که از سایر شهدا برتر و اطاعتشان از امام خویش کامل‌تر بود. اگر تاریخ بشریت را مرور کنیم، نمونه‌ای از مردانگی، وفاداری و اطاعت محض نسبت به امام، همانند حضرت ابوالفضل(ع) نخواهیم یافت. درسی که باید از زندگی آن حضرت آموخت، درس جانبازی، وفاداری و جان‌فشانی در راه حق است.

قدسی در پایان با اشاره به نام‌گذاری سالروز ولادت حضرت ابوالفضل(ع) به‌عنوان روز جانباز بیان کرد: جانبازان، پیروان راستین و مقتدای عملی اهل‌بیت(ع) هستند که همانند حضرت عباس(ع)، تمام سرمایه وجودی خود را در راه ولایت فدا کرده‌اند. جانبازان، یادگاران پرافتخار دفاع مقدس و نمادهای زنده صبر، ایثار و مقاومت‌اند و همواره باید مورد تکریم، تجلیل و توجه ویژه جامعه قرار گیرند.

انتهای پیام