حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی شریعتی‌تبار در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: حضرت عباس(ع) فرزند رشید امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب(ع) و بانویی بزرگوار به نام فاطمه کلابیه، معروف به ام‌البنین(س)، هستند، بانویی که از خانواده‌ای ریشه‌دار، شجاع و وفادار به ارزش‌های دینی برخاسته بود.
وی با اشاره به نحوه ازدواج امیرالمؤمنین(ع) با ام‌البنین(س)، افزود: بنابر نقل‌های تاریخی، امیرالمؤمنین(ع) از برادرشان عقیل که آگاه به نسب‌شناسی قبایل عرب بود، درخواست کردند، همسری از خاندانی شجاع و ریشه‌دار برای ایشان انتخاب کند. نتیجه این انتخاب، بانویی شد که نه‌تنها در شجاعت و ایمان شهره بود، بلکه در ولایت‌مداری و وفاداری به اهل‌بیت(ع) نیز نمونه‌ای کم‌نظیر به شمار می‌رفت.

این پژوهشگر دینی با اشاره به شرایط سیاسی دوران ولادت حضرت عباس(ع)، گفت: ولادت قمر بنی‌هاشم(ع) در دوران امامت امیرالمؤمنین(ع) و نه در دوران خلافت ظاهری ایشان رخ داد، دوره‌ای که جامعه اسلامی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) شرایط پیچیده و خاصی را از نظر سیاسی و اجتماعی تجربه می‌کرد و امیرالمؤمنین(ع) با وجود جایگاه حقیقی خود، از خلافت ظاهری کنار گذاشته شده بودند. آنچه اهمیت دارد، این است که حضرت عباس(ع) در خانه‌ای پرورش یافتند که کانون وحی، امامت و فضیلت بود. پدری چون علی بن ابی‌طالب(ع) که کامل‌ترین انسان پس از پیامبر(ص) است و مادری با ایمان، شجاع و ولایت‌مدار، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری شخصیت ایشان داشتند.

شریعتی‌تبار با تأکید بر عوامل تأثیرگذار در شکل‌گیری شخصیت انسان، افزود: از منظر علوم انسانی و معارف دینی، سه عامل اصلی در شکل‌گیری شخصیت انسان نقش دارد، ازجمله وراثت، تربیت خانوادگی و محیط اجتماعی، که حضرت عباس(ع) از هر سه جهت در بالاترین سطح برخوردار بودند، وراثتی ممتاز، تربیتی الهی در دامان اهل‌بیت(ع) و حضوری آگاهانه در جامعه‌ای که معیارهای آن بر اساس ایمان، شرافت و ارزش‌های الهی شکل گرفته بود.

وی بیان کرد: حضرت عباس(ع) نه‌تنها در محیط خانواده، بلکه در انتخاب دوستان و نوع معاشرت‌های اجتماعی نیز تحت تربیت مستقیم امیرالمؤمنین(ع) قرار داشتند و طبیعی است که چنین مجموعه‌ای از عوامل، شخصیتی بی‌نظیر همچون قمر بنی‌هاشم(ع) را به تاریخ معرفی کند.

این پژوهشگر دینی به نقش حضرت عباس(ع) در نهضت عاشورا اشاره و گفت: مسئولیت پرچمداری و سقایی حضرت عباس(ع) در واقعه کربلا، ادامه طبیعی سابقه جهادی و تربیت نظامی ایشان در دوران امیرالمؤمنین(ع) بود. ایشان از نوجوانی در میدان‌های نبردی چون صفین حضور داشتند و با اصول جهاد و دفاع آشنا بودند. پرچمداری در فرهنگ نظامی اسلام جایگاهی راهبردی دارد. در روز عاشورا، امام حسین(ع) با وجود کم‌تعداد بودن یاران، تمام اصول نظامی را رعایت کردند، سپاه را به میمنه، میسره و قلب لشکر تقسیم کرده و پرچم را به دست حضرت عباس(ع) سپردند. این نشان می‌دهد، که پرچم نماد هویت، استقامت و انسجام یک سپاه است.

شریعتی‌تبار ادامه داد: هنگامی که حضرت عباس(ع) از امام حسین(ع) اجازه میدان خواستند، امام فرمودند، «أنت صاحب لوائی»، تو پرچمدار من هستی. این بیان نشان می‌دهد که بقای سپاه و روحیه رزمندگان، به استواری پرچم وابسته است و حضرت عباس(ع) تا واپسین لحظات عمر خود، این مسئولیت را حفظ کردند.

وی با اشاره به پیام‌های عاشورایی این مسئولیت‌ها برای جامعه امروز، خاطرنشان کرد: پرچمداری و سقایی حضرت عباس(ع) به ما می‌آموزد که مسئولیت‌ها باید بر اساس شایستگی و لیاقت واگذار شود و کسی که مسئولیتی را می‌پذیرد، باید با تمام وجود پای آن بایستد. قمر بنی‌هاشم(ع) الگویی ماندگار از تعهد، ایثار، وفاداری و مسئولیت‌پذیری برای همه انسان‌ها، به‌ویژه جوامع امروز است.

این پژوهشگر دینی در تشریح ابعاد شخصیتی حضرت ابوالفضل(ع)، بیان کرد: یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های حضرت عباس(ع)، وفاداری و اطاعت‌پذیری کامل ایشان از امام و رهبر برحق زمان خود، یعنی امام حسین(ع)، است. این ویژگی به‌قدری در شخصیت ایشان ریشه‌دار بود که در زیارت آن حضرت نیز بر آن تصریح شده‌است و می‌خوانیم، «السلام علیک ایها المطیع لله و لرسوله و لأمیرالمؤمنین و لأخیک الحسین»، که نشان‌دهنده اطاعت همه‌جانبه حضرت عباس(ع) از خدا، پیامبر(ص)، امیرالمؤمنین(ع) و امام حسین(ع) است.

شریعتی‌تبار با بیان اینکه وفای به عهد، امری انسانی، عقلانی و قرآنی است، افزود: قرآن کریم به‌صراحت می‌فرماید، «یا ایها الذین آمنوا اوفوا بالعقود». حضرت ابوالفضل(ع) با خداوند، با امام و با رهبر خود پیمانی آگاهانه داشت و آن پیمان چیزی جز وفاداری، اطاعت و دفاع همه‌جانبه از ولیّ خدا نبود. قمر بنی‌هاشم(ع) این عهد را نه در کلام، بلکه در میدان عمل و تا پای جان به زیباترین شکل ممکن به نمایش گذاشت.

وی با اشاره به واقعه عصر تاسوعا و ماجرای امان‌نامه شمر، افزود: شمر بن ذی‌الجوشن به‌دلیل نسبت قبیله‌ای با مادر حضرت عباس(ع)، تلاش کرد با آوردن امان‌نامه‌ای از سوی عبیدالله بن زیاد، حضرت ابوالفضل(ع) و برادرانش را از امام حسین(ع) جدا کند. اما پاسخ قاطع و تاریخی حضرت عباس(ع) که فرمود «لعنت خدا بر تو و بر امان‌نامه‌ات»، جلوه‌ای بی‌نظیر از وفاداری به امام و بیزاری از هرگونه جدایی از ولیّ خداست. عشق حضرت ابوالفضل(ع) به امام حسین(ع) صرفاً یک محبت برادرانه نبود، بلکه عشقی عمیق و ایمانی نسبت به امام، رهبر و حجت الهی زمان خود بود. همین نکته، پیام روشن ولایت‌مداری حضرت عباس(ع) را برای همه نسل‌ها ماندگار کرده است.

این پژوهشگر دینی با اشاره به نقش الگویی حضرت ابوالفضل(ع) برای جوانان امروز، بیان کرد: انسان برای پیمودن صحیح مسیر ارزش‌های انسانی، علاوه بر برنامه فکری و سبک زندگی، نیازمند الگو است. زندگی حضرت عباس(ع) از جهات اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، سرشار از درس و الهام است و می‌تواند پاسخگوی نیاز الگوخواهی نسل جوان باشد.

شریعتی‌تبار با تأکید بر ضرورت شناخت عمیق‌تر شخصیت قمر بنی‌هاشم(ع)، گفت: نباید شناخت ما از حضرت عباس(ع) صرفاً به ظاهر رشید، قامت استوار و زیبایی چهره ایشان محدود شود. امام صادق(ع) می‌فرمایند، عموی ما عباس دارای بصیرتی نافذ و ایمانی محکم بود و در آزمون‌های سخت الهی، سرافراز و موفق بیرون آمد. این بصیرت، ایمان، وفاداری و مسئولیت‌پذیری، شاخص‌هایی است که حضرت عباس(ع) را به الگویی ممتاز برای همه انسان‌ها تبدیل کرده است.

وی تصریح کرد: اگر جامعه، به‌ویژه نسل جوان، این شاخص‌های شخصیتی حضرت ابوالفضل(ع) را به‌درستی بشناسد و در زندگی فردی و اجتماعی خود به کار بگیرد، بدون تردید شاهد رشد معنوی، اخلاقی و مسئولانه‌تری در مسیر ولایت‌مداری و حق‌طلبی خواهد بود.

انتهای پیام