• پنجشنبه / ۶ فروردین ۱۴۰۵ / ۱۶:۲۷
  • دسته‌بندی: صنفی،فرهنگی‌ودانشجویی
  • کد مطلب: 1405010602521

هرمز؛ راز ماندگار هویت ایران در دل منازعات تاریخی و مدرن

هرمز؛ راز ماندگار هویت ایران در دل منازعات تاریخی و مدرن

عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس معتقد است از تجاوز پرتغالی‌ها تا تحولات امروز، تنگه هرمز همواره به‌عنوان نمادی از هویت و اقتدار ایران در کانون توجه قدرت‌های جهانی بوده است.

به گزارش ایسنا، حسینعلی قبادی، استاد دانشگاه تربیت مدرس در یادداشتی با عنوان «واگویه‌ای در رثای شهید علی لاریجانی و اشارتی به توانش تمدنی ایران» ضمن روایت‌هایی از منش خاکی و بی‌پیرایه این شهید بزرگوار، به تحلیل جایگاه راهبردی او در جنگ تمدنی اخیر و نقش تنگه هرمز به عنوان «راز بزرگ بود ایران» پرداخته است.

در این یادداشت آمده است:

"بسم الله الرحمن الرحیم

واگویه‌ای در رثای شهید علی لاریجانی و اشارتی به توانش تمدنی ایران

أعَلمتَ مَن حَملوا عَلَی الأَعوادِ؟
أرأیتَ کَیفَ خَبا ضِیاءُ النّادی؟

آیا می‌شناسی کسی را که بر چوب‌ها حمل می‌کنند؟ آیا می‌بینی آن‌که روشنی و زینت محفل بود، چگونه فروغش خاموش شد؟

حالیا، اکنون که جسورانه، به‌رغم انبوه اندوه، کلمات رقم می‌خورند، نه‌تنها «خواب در چشم ترم می‌شکند»، بلکه بنان و بیان نیز از گفتن بازمی‌ماند که چگونه این شقاوت‌پیشگان، به فرزند رشید و همراهان وفادارش نیز رحم نکردند؛ چنان‌که گویی عیوق نیز از این مظلومیت به زمین آمده است:
آسمان را حق بُوَد گر خود بگرید بر زمین...

۱. از آنجا که همگان از فضایل علمی، مدیریتی، راهبردی و سوابق ملی و جهانی شهید دکتر علی لاریجانی گفته‌اند، نگارنده به دلیل توفیق مراوداتی که با ایشان داشته‌ام، در اوصاف آن بزرگ‌مرد از زاویه‌ای دیگر و در مقام یک هم‌محلی (هم‌روستایی) سخن خواهم گفت. علی‌آقا مردی خاکی، بی‌حاشیه، اهل توکل و بی‌غل‌وغش بود. برخی از اقوام نزدیک و رفقای صمیمی، ایشان را «اهل فتوت و مروت، لوطی‌منش، بی‌تکلف، بی‌تعلق، بی‌ریا، باصفا و عمیقاً متدین» توصیف می‌کنند.
شاید همین جوهره وجودی بود که هرگاه برای مراسم ادواری مذهبی به منزل شهید مطهری می‌رفتم، او را در پذیرایی از مهمانان، چون خدمتکاری مصمم و حریص در مهمان‌نوازی می‌یافتم؛ چنان‌که چه‌بسا مهمانان را مسحور و شرمسار رفتار و مرام خود می‌کرد.

۲. اگرچه شهادت، فوز عظیم و مزد مجاهدت‌های مستمر ایشان بود، اما فقدان چنین گوهری، همراه با فرزند اندیشمند و دلبندش، خسران این مصیبت را دوچندان کرده است؛ زیرا در رثای بزرگان چنین گفته‌اند:
از شمار دو چشم، یک تن کم
وز شمار خرد، هزاران بیش

۳. با تعزیت این مصیبت جانکاه به خاندان مکرم لاریجانی، مطهری و دیگر بستگان گران‌ارج و همه ایران‌دوستان، برای آن عزیز سفرکرده، علو درجات و پاداشی عظیم از دادار متعال خواهانم. شایسته است تسلیت ویژه‌ای به محضر همسر صبور ایشان عرض کنم؛ همسری که افزون بر فضایل شخصی، اکنون در قامت شیرزن کربلا ظهور کرده‌اند: فرزند شهید، مادر شهید و همسر شهید. خدای مُجیر، به فضل و اکرامش، با اعطای آرامشی درخور عظمت خود، غم این داغ‌های عمیق را التیام بخشد.

۴. او در مسیر ناب عمل به وظیفه، به مقتضای «وَ لا یَخافونَ لَومَةَ لائِم»، هیچ‌گاه از سرزنش کم‌فهمان و نابخردان نهراسید و هر روز به آستانه خورشید نزدیک‌تر شد، تا آن‌که سرانجام، مشتاقانه به سرچشمه نور واصل گردید:
کمتر از ذره نه‌ای، پست مشو، مهر بورز
تا به سرچشمه خورشید رسی، چرخ‌زنان

۵. او شخصیتی جامع‌الاطراف بود که در خانه، روحی بسیار لطیف و اعتلادهنده داشت. مصاحبه اخیر همسر بزرگوار ایشان و یادداشت استاد دکتر محمد مطهری درباره عشق پسر بزرگ علی‌آقا به پدر و فداشدنش همراه با این شهید والامقام، گواهی کافی بر این مدعا و توفیق کامل او در تربیت عالی و الهی فرزندان است. گویی پسر و پدر، یک روح در دو جسم بودند که فراق هر یک، فراق دیگری و وصال هر دو، انفکاک‌ناپذیر بود:
رَقَّ الزُّجاجُ وَ رَقَّتِ الخَمرُ
فَتَشاکَلا وَ تَشابَهَ الأَمرُ
کَأَنَّها خَمرٌ وَ لا قَدَحٌ
وَ کَأَنَّما قَدَحٌ وَ لا خَمرُ

۶. وی توانست از فطرت روستایی، به اوج قله علم برسد؛ از رشته ریاضی دانشگاه شریف در پیش از انقلاب، تا کرسی استادی فلسفه در دانشگاه تهران و انواع مراتب علمی، معرفتی، مدیریتی، سیاسی، نظامی و کارآمدی در عرصه اتخاذ و اعمال تدبیرهای کلان ملی و جهانی؛ و هم‌زمان در مدارج عالی سلوک الی‌الله، شتابان ره بپیماید.

۷. نکته بسیار حائز اهمیت، زمان و موقعیت تاریخی و جایگاه و ساحت ایفای نقش او در این مقطع زمانی و سهم وی در دست‌یافتن ایران به برتری راهبردی در این جنگ تمدنی است. این موقعیت، دفاع ما را از تاریخ به فراتاریخ، اسطوره و لحظه‌های تعیین‌کننده تبدیل ساخته است. از این‌رو، شهادت در چنین زمانی، لحظه‌ای ماندگار، اتصال به اسطوره و فراتر از زمان تلقی می‌شود و در این جایگاه، فراز و فرود ایفای نقش دکتر علی لاریجانی از منظر نقش‌مایگی خود، بسیار معنادارتر است.
گویی خداوند، زمانی او را برای شهادت فراخوانده است که هم بتواند عالی‌ترین، راهبردی‌ترین و هوشمندانه‌ترین نقش را برای ایران از خود بروز و ظهور دهد و هم عاشقانه، به همراه پسر عزیزش و دیگر یاران گران‌ارج خود، به دیار معشوق پرواز کند. این مقطع را به‌جرأت می‌توان ظهور توانش‌ها و به‌فعلیت رسیدن قدرت بنیادین تمدنی ایرانی نامید؛ چراکه دشمنان اصلی، از پشت پرده مزدوران اجاره‌ای چون صدام و برخی گروهک‌ها بیرون آمدند و چشم در چشم ایرانیان، خود رسماً به تجاوز دست زدند و شهید دکتر علی لاریجانی در اوج این رویارویی و نبرد، نقشی درخشان ایفا کرده است.

۸. نکته مهم اینجاست که ایشان مدتی بود فرصت فراغت یافته و از مناصب اداری و مدیریتی فاصله گرفته بود؛ اما این‌بار، مناصب و سمت‌ها به سراغ او آمدند؛ مناصبی که وی را به عرصه جهادی مقدس و فوز عظیم شهادت نائل ساخت. گویی خداوند این‌گونه پسندید که در بستر راحت رحلت نکند، بلکه در میانه و هنگامه کارزار، دوشادوش رزمندگان جان‌برکف و افتخارآفرینی که صهیونیسم و آمریکا را به ستوه درآورده‌اند، به لقاءالله بپیوندد:
بار دیگر هم بمیرم از بشر
تا برآرم از ملائک بال و پر

۹. جنگ تحمیلی اخیر ایران که در پی تجاوز گسترده، همه‌جانبه و بی‌رحمانه رژیم صهیونیستی و آمریکای سلطه‌گر به ایران بزرگ شکل گرفته است، از زوایای گوناگون درخور بررسی است.
از دیدگاه نگارنده، این مهم‌ترین جنگ دفاعی ایران در سراسر تاریخ این سرزمین در برابر دو قدرت استکباری اتمی و کشورهای عضو ناتو و کشورهای حاشیه خلیج فارس است و عملاً مرکز ثقل این جنگ، تنگه هرمز است.

«هرمز» راز است؛ راز بزرگ «بود» ایران؛
آغازین نقطه مرزی و هویت سرزمینی ایران؛
و خود، تجلی «فارس» بودن «خلیج»،
که نمادی تمام‌عیار از ایرانیتِ وطن عزیزمان به‌شمار می‌آید.

هم در مخاصمات تاریخی و هم در جهان مدرن امروز، از زمان تصرفات و تجاوزات پرتغالی‌ها، تعدی‌های پیاپی انگلیسی‌ها، تجزیه حکومت عثمانی و به بردگی کشاندن کشورهای جنوب ایران از سوی آنان، تا سوءنظر آمریکاییان از یک‌سو و کاشتن درخت تلخ و شجره خبیثه رژیم صهیونیستی به نمایندگی از برخی دولت‌های غربی در خاورمیانه از سوی دیگر، تنگه هرمز اهمیتی روزافزون یافته و در دفاع اخیر، عظمت آن روشن‌تر شده است.

اکنون این وجه نمادین و رازناک هرمز در عالم واقع ظهور و بروز یافته است و سرنوشت ایران را در برابر دشمنان رقم می‌زند؛ و امید می‌رود که با لطف الهی، توان و انرژی تمدنی ایرانی، هرمز را در کنار دیگر مزیت‌های ژئوپلیتیک این سرزمین، به دریچه‌ای روشن و سرآفرای فزاینده برای ایران بدل سازد.

اینجاست که بازخوانی و کاربست اندیشه، درایت و کارآمدی راهبردی شهید علی لاریجانی، برای آینده نیز بسیار مؤثر به نظر می‌رسد:
وز مُلک هم بایدم جستن ز جو
کُلُّ شَیءٍ هالِکٌ إِلّا وَجهَهُ

حسینعلی قبادی
دانشگاه تربیت مدرس
فروردین ۱۴۰۵"

انتهای پیام