سید محمدحسین ابوترابی، از شاعران قزوینی، حدود ۳۰ سال است که در حوزه شعر و ادبیات فعالیت دارد و دارای چندین مجموعه شعر با عناوین «اینجا کلمات سبز و سرخاند»، مجموعه شعر «از آسمان برای زمین» در حوزه شعر آئینی و مجموعه شعر «قطار در پیادهرو» است که در سیزدهمین جشنواره تألیف کتاب دفاع مقدس برگزیده شد. همچنین وی مجموعه شعری تحت عنوان «کهکشان بینشان» در ستایش مجاهد نستوه شهید سید علیاکبر ابوترابی به چاپ رسانده و مجموعههای دیگری را نیز از شاعران قزوینی گردآوری و چاپ کرده است که از آن جمله میتوان به مجموعه شعر جوان استان قزوین اشاره کرد که در دهه هشتاد تحت عنوان «سرخ سربلند» به چاپ رسیده و شامل اشعار عاشورایی شاعران قزوین است. مجموعه شعر «سرود سرخ سپیدار» مجموعهای از اشعار پایداری شاعران قزوین و مجموعه شعر فاطمی شاعران قزوین تحت عنوان «عقیق نیلی» نیز به همت این شاعر قزوینی به چاپ رسیده است. ابوترابی در سالهای اخیر در چندین جشنواره کشوری دارای رتبههای برتر بوده و در حاضر در کنار اسماعیل سکاک مسئولیت محفل ادبی نسیم را در حوزه هنری قزوین بر عهده دارد.
سید محمدحسین ابوترابی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: وقتی به پیشینه شعر و ادبیات قزوین مینگریم، میبینیم شاعران و ادیبان فراوانی در قرون گذشته داشتهایم که در روزگار خود و پس از آن زبانزد و سرآمد بوده و مشهور و ماندگار شدهاند، چهرههایی مانند عبید زاکانی، حمدالله مستوفی، واعظ قزوینی، عارف قزوینی، علامه دهخدا و علامه قزوینی بهعنوان چهرههای متقدم و استاد بهاءالدین خرمشاهی، استاد سیدعلی موسوی گرمارودی و استاد محمدعلی حضرتی بهعنوان چهرههای متأخر شعر و ادب قزوین هستند.
وی ادامه داد: بنابراین قزوین در ادبیات پیشینه بسیار قوی داشته است، کتابی تحت عنوان تذکره شعرای قزوین در سال ۱۳۷۰ تألیف سید محمود خیری و به کوشش نقی افشاری چاپ شد، این کتاب مربوط به شعرای قزوین تا قرن ۱۳ بوده است، در این کتاب از ۱۹۲ شاعر مطرح قزوین نام برده شده و این نشان میدهد شاعران قزوین هم از نظر تعداد و کمیت قابل توجه بودهاند و هم از نظر کیفیت تعداد قابل شماری جز سرآمد بودهاند.
این شاعر قزوینی عنوان کرد: ما مثلثی از شاعران طنز را در قزوین داشتهایم، عبید زاکانی از سرآمدان طنز ادبیات ماست، اگر در هر محفلی بحث شعر و ادبیات طنز پیش بیاید، بیگمان یکی از چهرههای ملی که هر ایرانی به او افتخار میکند، عبید زاکانی است.
وی بیان کرد: همچنین سید اشرفالدین حسینی قزوینی متخلص به نسیم شمال، که روزگاری در شمال میزیسته اما یکی از سرآمدان طنز در دوران مشروطه در قزوین است، چهره دیگر طنز در قزوین علامه دهخدا متخلص به «دخو» است، ایشان در روزگاری که روزنامه در اختیار داشته مطالب و انتقادات اجتماعی را به زبان طنز مینوشته و کتاب چرند و پرند را در عرصه ادبیات طنز دارد، البته علامه دهخدا چهرهای چند وجهی است و در حوزههای طنز، لغتنامه و روزنامهنگاری سرآمد است.
ابوترابی اضافه کرد: این سه چهره طنز از چهرههایی هستند که ادبیات کشور و ادبیات طنز میتواند به آنها تکیه کند، این باعث افتخار ماست، اما ما در استان قزوین چقدر به این موضوع توجه کردهایم؟ اداره ارشاد چند سال جشنوارهای با نام جشنواره طنز مثلث به صورت منطقهای برگزار کرد، اما این کافی نیست.
وی تأکید کرد: در سبک هندی که یکی از سبکهای ادبیات است، شهر قزوین دارای افتخاراتی است مانند واعظ قزوینی، وحید قزوینی و سالک قزوینی است، این بزرگان نیز از چهرههایی هستند که ادبیات کشور میتواند به آنها تکیه کند، اینها فقط بخشی از جایگاه قزوین در ادبیات کهن سرزمین ماست.
قزوین یکی از مراکز مهم ادبی کشور است
این شاعر قزوینی تصریح کرد: رهبر شهید سال ۷۹ را به نام سال امام علی(ع) نامگذاری کردند، محمدعلی حضرتی از شاعران و پژوهشگران معاصر در این سال کتابی با عنوان «ستایش امیرالمؤمنین(ع) در سرودههای سخنوران قزوین» تألیف کردند، در این کتاب قطور حدود ۷۰۰ صفحه است که شاعران قزوینی در مدح و ستایش امیرالمؤمنین(ع) شعر سرودهاند، اما ما نتوانستهایم این چهرههای شاخص را آنطور که باید در سطح ملی معرفی کرده و نشان بدهیم؛ قزوین یکی از مراکز مهم ادبی کشور است.
وی افزود: برای مثال همگان شیراز را بهعنوان شهر سرآمدان ادبی کشور میشناسند، اما قزوین با این عنوان شناخته شده نیست، مسئولین فرهنگی ما باید در این زمینه اهتمام جدیتری داشته باشند تا همگان مشاهیر ادبی قزوین را بشناسند.
تصنیف «از خون جوانان وطن لاله دمیده» اثر شاعر قزوینی است
مسئول محفل ادبی نسیم عنوان کرد: در حوزه تبلیغات شهری چقدر توانستهایم شعرای قزوینی را به توریستها معرفی کنیم؟ برای مثال عارف قزوینی یکی از چهرهای تأثیرگذار در شعر مشروطه و در حوزه تصنیف است، تصنیف «از خون جوانان وطن لاله دمیده» متعلق به عارف قزوینی است، ما چقدر به این شخصیت بزرگ پرداختهایم؟ این بزرگان جزو افتخارات قزوین هستند، لازم است در حوزه تبلیغات شهری نمادهایی طراحی شود تا وقتی گردشگران و توریستها وارد شهر میشوند، بدانند که ما چه بزرگانی را در این شهر داشتهایم.
وی بیان کرد: لازم است سلسلهنشستها و برنامههای ملی با موضوع همین چهرههای برجسته را در استان داشته باشیم، دانشکده زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) چند دهه سابقه دارد، جا دارد این دانشگاه به این مسئله ورود کرده و سمینارها و همایشهای ملی را به چهرههای ادبی قزوین اختصاص دهد.
ابوترابی خاطرنشان کرد: ما چقدر در فضای شهر قزوین و تبلیغات بصری از منظر نصب بنر و تندیس به این چهرههای ملی و فراملی پرداختهایم؟ البته کارهایی در این حوزه صورت گرفته است، اما میطلبد که بیشتر روی این چهرهها مانور دهیم و به مناسبتهای مختلف مثلاً یادبود شهدا و سرداران شهید در استان قزوین در بنرها و تبلیغات شهری شعر «از خون جوانان وطن لاله دمیده» که جزو سرودههای عارف قزوینی است را داشته باشیم.
در معرفی چهرههای ادبی قزوین کوتاهی کردهایم
وی تأکید کرد: البته صداوسیمای ملی بارها این ترانه را پخش کرده، اما ما قزوینیها که به این شاعر ملی افتخار میکنیم، این شعر را در تبلیغات شهری استفاده نکردهایم، تاکنون چند نماهنگ در خصوص مشاهیر قزوین ساخته شده است؟ متأسفانه باید گفت که ما در معرفی و شناساندن چهرههای ادبی قزوین کوتاهی کردهایم.
این شاعر قزوینی تصریح کرد: در تبریز فضایی بهنام مقبرهالشعراء وجود دارد که آرامگاه شاعران، ادیبان دورههای مختلف تبریز است، ما میتوانیم نمادهایی را بهصورت متمرکز در مکانی مانند موزه تجمیع کنیم و تصویر و تندیسی از شعرا و ادبای قزوین را در آن داشته باشیم.
وی اظهار کرد: در شیراز یک موزه مردمشناسی در خانه تاریخی زینتالملوک قرار دارد، در این موزه فضایی تعبیه شده که تندیس مشاهیر شیراز را ساختهاند و پلاکی در کنار هر تندیس قرار داده شده که وی را معرفی کرده است.
مسئول محفل ادبی نسیم عنوان کرد: ما در قزوین از منظر محتوایی و مشاهیر ادبی کمبودی نداریم، فقط باید مسئولین ما تمرکزی روی این موضوعات داشته باشند تا این مشاهیر را به دیگران معرفی کنیم، در قزوین فضاهای تاریخی بسیاری داریم، میتوانیم در یکی از این فضاها چنین موزهای را راهاندازی کنیم تا وقتی گردشگری وارد شهر میشود بتوانیم بزرگان شهر خود را به او معرفی کنیم.
وی بیان کرد: ما موزه مردمشناسی مانند حمام قجر را داریم، این خوب است، اما کافی نیست، میتوانیم موزهای مخصوص مشاهیر، علما، ادبا، متخصصین و مؤلفین سرآمد قزوین راهاندازی کنیم.
ابوترابی خاطرنشان کرد: بنده از نیمه دهه ۷۰ وارد عرصه شعر شدم، روزگاری انجمنهای ادبی ما فراوان بودند و از سوی نهادهای فرهنگی حمایت میشدند، اما امروز هر چقدر از نظر زمان به جلو حرکت میکنیم گویا به قهقرا میرویم، یک علت افول انجمنهای ادبی عدم حمایت جدی نهادهای فرهنگی مانند اداره ارشاد است، امروز این انجمنها و محافل ادبی مانند انجمن ادبی عبید که در اوایل دهه ۷۰ با مدیریت امیرعاملی و محمدعلی حضرتی تأسیس شد و تا اواسط دهه ۹۰ حیات داشت و شاعران بزرگی در آن رشد و نمو کردهاند، تعطیل شده و تنها چند محفل خودجوش در شهر محمدیه و در حوزه هنری قزوین فعالیت دارند.
وی تأکید کرد: یکی دیگر از مسائل مهم، استعدادشناسی در حوزه شعر و ادبیات است، آموزشوپرورش باید مرکزی برای شناسایی دانشآموزان مستعد در حوزه ادبی داشته باشد تا این عزیزان در این مراکز رشد داده شوند، در دهه ۷۰ کانون شاعران و نویسندگان در آموزش و پرورش دایر بود ولی الان نیست.
این شاعر قزوینی تصریح کرد: شاید مسئولین فرهنگی برای توجیه این مسائل صحبت از کاهش بودجههای فرهنگی کنند، اما این کمکاریها باعث میشود ریزش استعدادها را داشته باشیم.
وی ادامه داد: عدم حمایت مسئولین و نهادهای فرهنگی باعث میشود این عزیزان از حوزه شعر و ادبیات فاصله گرفته و صرفاً بهدنبال امرار معاش و اشتغال خود باشند و بهراحتی استعدادهای درخشان ادبی ضایع شوند.
جای خالی جشنوارههای ادبی در قزوین احساس میشود
ابوترابی بیان کرد: همچنین قزوین یکی از سرآمدان شعر سبک هندی بوده است، باید با برنامههای ملی و فراملی این مسئله را در سطح کلان به همگان معرفی کنیم، حتی رهبر شهید از واعظ قزوینی به نام شاعر سبک هندی نام بردهاند، ما باید بیشتر روی این مسئله کار کنیم و شعرا و بزرگان خود را به دیگران بشناسانیم.
این شاعر قزوینی خاطرنشان کرد: جشنوارهای مانند دو سالانه خوشنویسی به میزبانی قزوین ثبت شده و چندین دوره است که این برنامه برگزار میشود، باید سلسله جشنوارههایی نیز در حوزه شعر و ادبیات با پیگیری اداره ارشاد و حوزه هنری داشته باشیم و بهصورت ثابت این جشنوارهها را برگزار کنیم، البته پیش از این برخی جشنوارهها برگزار شده است، اما با جابجایی مدیران به فراموشی سپرده شدهاند.
ابوترابی یادآور شد: میطلبد جشنوارههای ادبی را جزو برنامههای کلان استان ببینیم تا با تغییر و جابجایی مدیران، این برنامهها ثابت باقی مانده و مورد غفلت واقع نشوند، چرا ما نباید میزبان جشنوارههای ملی شعر و ادبیات باشیم؟ این یکی از فرصتهایی است که میتوانیم در آن ادبیات قزوین را به کشور معرفی کنیم، اما تاکنون جشنوارهای در حوزه شعر و ادبیات که با نام قزوین مداومت و استمرار داشته باشد، نداشتهایم.
انتهای پیام
