آزاده نظربلند در آیین بازگشایی کتابخانه عمومی دکتر شریعتی مشهد که ظهر پنجشنبه، ۳ اردیبهشت در محل این کتابخانه و در جمع مسئولین و علاقهمندان برگزار شد، اظهار کرد: ما در نهاد کتابخانههای عمومی کشور، متولی مدیریت کتابخانههای عمومی هستیم. در همین راستا تاکنون ۳ کتابخانه با قدمت بیش از ۱۰۰ سال را شناسایی کردهایم که هماکنون در مجموعه نهاد قرار گرفتهاند؛ یکی از آنها همین کتابخانه شریعتی مشهد است، دیگری کتابخانه شیخ اهری در شهر اهر و سومی کتابخانهای در آستارا. ویژگی مشترک همه این کتابخانهها این است که از ابتدای تأسیس، ماهیت عمومی داشتهاند.
وی با اشاره به اینکه ساختمان این کتابخانه مربوط به سال ۱۳۰۳ است و اکنون ۱۰۳ سال قدمت دارد، خاطرنشان کرد: بازطراحی این مکان با استفاده از تجهیزات جدید و ایجاد فضاهای جذابتر در آن حتما موجب افزایش مراجعهکنندگان میشود؛ بهویژه دانشآموزان که بخش مهمی از مخاطبان ما هستند. امیدوارم بتوانیم با مدارس ارتباط نزدیکتری برقرار کنیم تا دانشآموزان بخشی از زنگ کتابخانه خود را در کتابخانههای عمومی بگذرانند. پیشنهاد ما این است که در هر استان چند کتابخانه معین برای همکاری با آموزش و پرورش مشخص شود تا دانشآموزان در این کتابخانهها حضور یابند و با محیط و منابع کتابخانه بیشتر آشنا شوند.
آسیب به ۶۴ کتابخانه در جنگ اخیر و خدماترسانی ۷۲ کتابخانه سیار در مناطق محروم
او با اشاره به موضوع خسارت به کتابخانهها در جنگ رمضان خاطرنشان کرد: تا امروز حدود ۶۴ کتابخانه در تهاجمات اخیر علیه کشور آسیب دیدهاند؛ از آسیبهای جزئی و متوسط تا تخریب کامل. برآورد خسارتها در حال انجام است، زیرا علاوه بر ساختمان، منابع کتابخانهای نیز آسیب میبینند؛ منابعی که برخی از آنها قابل جبران یا حتی قابل برآورد نیستند و جایگزین آنها کار آسانی نیست.
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور با اشاره به محدودیت ساخت کتابخانههای جدید، گفت: در حال حاضر با توجه به اینکه امکان ساخت کتابخانه در همه مناطق وجود ندارد و ساخت و بهرهبرداری زمانبر است، از کتابخانههای سیار استفاده میکنیم. هماکنون ۷۲ کتابخانه سیار در اختیار داریم که در نقاط فاقد کتابخانه یا مناطق محروم مشغول خدماترسانی هستند.
نظربلند افزود: هر یک از این کتابخانهها بین ۸ تا ۱۴ نقطه جغرافیایی را پوشش میدهند و در زمانبندی مشخص خدماتی مانند ثبتنام، امانت کتاب، برنامههای فرهنگی و آموزشی ارائه میدهند. این کتابخانهها به مدارس و مراکز فرهنگی مراجعه میکنند و خوشبختانه مخاطبان اصلی آنها، کودکان و نوجوانان هستند.
کتابخانه دکتر شریعتی بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی مشهد
در ادامه آیین بازگشایی کتابخانه، سید حسن حسینی، فرماندار مشهد با تأکید بر ضرورت حفظ و نگهداری این مجموعه، اظهار کرد: کتابخانه دکتر شریعتی را باید به شکل مناسبی نگهداری و بازسازی کرد و آن را فعال نگه داشت تا در خدمت مردم عزیز باشد. خوشبختانه با همت انجمن کتابخانههای شهرستان و مدیریت محترم کتابخانههای استان، شاهد بازسازی این کتابخانه هستیم. قفسهها و میزهای مطالعه تعویض شده و فضا رنگآمیزی شده است، آن هم با حفظ قدمت و اصالتی که باید حتماً در این مکان رعایت میشد. از اینکه در این بازسازی، هویت و اصالت بنا حفظ شده و تغییرات اساسی در ساختار ساختمان داده نشده است، تشکر میکنم. این اقدام میتواند در حفظ و ارتقای فرهنگ شهر و استان و همچنین تقویت هویت فرهنگی آن بسیار مؤثر باشد.
فرماندار مشهد ادامه داد: خوشبختانه با اقداماتی که انجام شده، قطعاً هم اعضای جدید جذب کتابخانه خواهند شد و هم بهرهبرداری از آن به شکل بهتری صورت خواهد گرفت. امیدواریم امید و زندگی در این کتابخانه که جزو هویت مشهد است، جاری شود.
حسینی با اشاره به اینکه مشهد مقدس شهری کاملاً فرهنگی است و باید از هر فرصتی برای بهرهگیری از فضاهای فرهنگی آن استفاده کرد، یادآور شد: با توجه به شرایط جنگی و هجومی که به کتابخانههای کشور صورت گرفته است، بهرهبرداری از این فضاهای فرهنگی اهمیت بیشتری پیدا میکند و با رعایت ملاحظات لازم، باید استفاده از کتابخانهها استمرار داشته باشد. این کتابخانه ۱۰۳ ساله با صرف سه میلیارد تومان و با هدف افزایش مخاطبان، بهبود فضاهای فیزیکی و تقویت کارکرد پژوهشی بازطراحی شده است.
بازنگری و بازطراحی فضاهای کتابخانهای، بهترین مسیر برای افزایش مخاطب
در ادامه، حسین نوربخش، سرپرست اداره کل کتابخانههای عمومی خراسان رضوی در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: یکی از اهداف نهاد کتابخانههای عمومی کشور، افزایش مخاطبانی است که به کتابخانههای عمومی مراجعه میکنند و یکی از بهترین مسیرها برای این افزایش مخاطب، بازنگری و بازطراحی فضاهای فیزیکی کتابخانههاست که هماکنون در حال انجام است.
وی افزود: کتابخانه عمومی شریعتی با این قدمت، محدودیتهایی برای جابهجایی، بهسازی و بازسازی دارد. برخی از بخشهای کتابخانه، مانند سالنهای مطالعه و بهویژه مخزن، در طراحی اولیه کوچکتر در نظر گرفته شده بود و ما تلاش کردیم مخزن را بزرگتر کرده و برای جلب و جذب مخاطبانی که به کتابخانه شریعتی مراجعه میکنند، فضایی مناسبتر فراهم سازیم.
سرپرست اداره کل کتابخانههای عمومی خراسان رضوی با اشاره به کارکرد پژوهشی این کتابخانه، توضیح داد: کتابخانه شریعتی در میان کتابخانههای استان، کتابخانهای است که بیشتر مخزن آن مورد استفاده قرار میگیرد و سالنهای مطالعه آن نسبت به سایر کتابخانهها کمتر استفاده میشود؛ به این معنا که این کتابخانه بیشتر پژوهشمحور است و مخاطبانی که به آن مراجعه میکنند، عمدتاً برای مطالعه آزاد و فعالیتهای پژوهشی به اینجا میآیند.
نوربخش با توضیح اینکه به همین منظور، مخزن این کتابخانه بزرگتر طراحی شده است، خاطرنشان کرد: اکنون ۴۲ هزار نسخه کتاب در مجموعه مخزن، مجموعه مرجع و مجموعه کودک موجود است و خدمات در این بخشها ارائه میشود. امیدواریم این بازطراحیها و بازنگریهایی که در فضاهای کتابخانهای استان صورت میگیرد، نقش مؤثری در افزایش و ارتقای میزان مخاطبان کتابخانههای عمومی داشته باشد.
سابقه عضویت رهبر شهید انقلاب در کتابخانه ۱۰۳ ساله مشهد
سرپرست اداره کل کتابخانههای عمومی خراسان رضوی، تصریح کرد: برای بازسازی این کتابخانه ۳ میلیارد تومان هزینه شده است و به دلیل نبود امکان جابهجایی و انتقال این بنای قدیمی، بازسازی در محل انجام شده است. همچنین از جمله اشخاص برجستهای که در این کتابخانه عضویت داشتهاند، میتوان به رهبر شهید انقلاب آیتالله خامنهای، مرحوم محمدرضا حکیمی و آیتالله علمالهدی اشاره کرد.
وی با اشاره به اینکه برخی مکانها و ساختارهای موجود در سازمانها، بخشی از هویت آن سازمان هستند، تاکید کرد: کتابخانه عمومی دکتر شریعتی نیز بخشی از هویت نهاد کتابخانههای عمومی کشور به شمار میآید. به منظور ارتقای سطح مراجعهکنندگان و افزایش مخاطبان نیز، موضوع بازطراحی کتابخانههای عمومی، یکی از برنامههای اصلی نهاد و ادارهکلهای تابعه در استانهاست که در حال پیگیری است.
برگزاری آیین رونمایی از تمبر «یک قرن دانایی» به مناسبت بازطراحی کتابخانه
نوربخش با اشاره به رونمایی یک تمبر ویژه در این کتابخانه تصریح کرد: امروز همچنین از تمبری با عنوان «یک قرن دانایی» به مناسبت بازطراحی این کتابخانه رونمایی شد. این تمبر به نام و یاد این سند فرهنگی که در مجموعه نهاد کتابخانههای عمومی کشور فعال است، در مشهدِ خراسان رضوی به ثبت رسید و امید داریم که برگ زرین دیگری بر افتخارات این کتابخانه بیفزاید.
وی درباره بخشهای مختلف این کتابخانه توضیح داد: کتابخانه شامل بخش مرجع، سالن مطالعه، مخزن، بخش نابینایان و بخش کودک است. یکی از بخشهای مهمی که در مجموعه کتابخانههای عمومی برای توجه به اقشار خاص ایجاد شده، بخش نابینایان است. خدماتی که قرار است در مرکز شهر مشهد برای نابینایان ارائه شود، از سوی کتابخانه شریعتی هدایت و راهبری خواهد شد.
ارائه کتابهای گویا و بریل برای ۸۴۰ عضو نابینا و کمبینای کتابخانه شریعتی
در حاشیه این مراسم، ابوالفضل مهرزاد، کتابدار بخش نابینایان کتابخانه شریعتی در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، اظهار کرد: بخش نابینایان به چند زیرمجموعه تقسیم میشود؛ از جمله کتابهای گویا، کتابهای بریل و سیستمهای آموزشی کامپیوتر که اعضا میتوانند از آنها استفاده کنند.
وی افزود: کتابهای بریل همانند سایر کتابها به اعضا امانت داده میشود. اعضا کتابها را دریافت کرده، به مدت چهارده یا بیستوهشت روز نزد خود نگه میدارند و سپس بازمیگردانند. روند امانتدهی کتابهای بریل نیز دقیقاً به همین صورت است. عضویت در این بخش نیز همانند سایر بخشهای کتابخانه انجام میشود و افراد نابینا مانند سایر مراجعان ثبتنام میشوند و هیچ تفاوتی در روند عضویت وجود ندارد. در حال حاضر ۸۴۰ نفر عضو نابینا و کمبینا در این بخش ثبتنام شدهاند.
کتابدار بخش نابینایان کتابخانه شریعتی با اشاره به نحوه ارائه کتابهای گویا بیان کرد: کتابهای گویا را بهصورت آنلاین در شبکههای اجتماعی داخلی مانند روبیکا و سروش بارگذاری میکنیم و همچنین بهصورت حضوری نیز برای اعضا کپی تهیه میکنیم. با توجه به مسئله حق کپیرایت، اعضا موظفاند این کتابها را به هیچ فرد دیگری ارائه نکنند و ما نیز نسخهها را بهصورت محدود در اختیارشان قرار میدهیم.
مهرزاد درباره فعالیتهای آموزشی این بخش توضیح داد: در اینجا کلاسهای آموزشی مختلفی از جمله آموزش کامپیوتر، جهتیابی و آموزش خط بریل برگزار میشود. خط بریل صرفاً ویژه نابینایان نیست؛ من به افراد بینا نیز آموزش میدهم، زیرا بسیاری از آنها علاقهمند هستند بدانند خط بریل چیست. در زمینه فرهنگسازی جامعه نابینایان نیز فعالیتهایی نظیر شاهنامهخوانی و حافظخوانی نیز در این بخش برگزار میشود.
انتهای پیام
