محمد رحیمی خوش در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: کمبود زیرساختهای اقامتی مناسب در اطراف آرامگاه فردوسی، تأثیر منفی و قابل توجهی بر ماندگاری گردشگران در این منطقه دارد. این مسئله از جنبههای مختلف قابل بررسی است. در وهله نخست، نبود امکانات رفاهی و اقامتی کافی موجب میشود گردشگرانی که به این مجموعه تاریخی و فرهنگی علاقهمند هستند، ناچار به اقامتهای کوتاهمدت و عمدتاً سفرهای یکروزه از مشهد شوند؛ امری که فرصت تجربه عمیقتر فرهنگی و تاریخی را از آنان سلب میکند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، این کمبود زیرساختی، جذب گردشگران خارجی و تورهای گروهی را نیز با محدودیت مواجه میسازد. گردشگران خارجی و گروههای سازمانیافته معمولاً به دنبال خدمات استاندارد و زیرساختهای کامل هستند و نبود هتلها، اقامتگاههای بومگردی، رستورانهای متنوع و مراکز خدماتی، جذابیت منطقه را برای این گروه کاهش میدهد.
این کارشناس مدیریت گردشگری و هتلداری با بیان اینکه کاهش مدت ماندگاری گردشگران بهطور مستقیم بر میزان هزینهکرد آنان در منطقه اثر میگذارد، گفت: در شرایطی که افزایش اقامت میتواند به رشد هزینه در بخشهایی مانند اقامت، خوراک، خرید سوغات و خدمات گردشگری منجر شود، کمبود زیرساختها این ظرفیت اقتصادی را محدود میکند و مانع از بهرهمندی کامل جامعه محلی از منافع گردشگری میشود.
رحیمی خوش افزود: در کنار این موارد، تجربه کلی گردشگر نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. بازدید از یک اثر تاریخی مهم زمانی کامل خواهد بود که گردشگر امکان اقامت آرام، بازدید از جاذبههای پیرامونی و تعامل با فرهنگ محلی را داشته باشد؛ در حالی که نبود امکانات اولیه اقامتی، این تجربه را ناقص کرده و احتمال کاهش رضایت و عدم تمایل به بازگشت را افزایش میدهد.
وی بیان کرد: بنابراین، نباید از فرصتهای از دسترفته اقتصادی و اشتغالزایی غافل شد. توسعه زیرساختهای اقامتی میتواند بهطور مستقیم و غیرمستقیم موجب ایجاد اشتغال در حوزههای مختلف از جمله هتلداری، رستورانداری، حملونقل و صنایعدستی شود؛ ظرفیتی که در شرایط فعلی بالفعل نشده است.
این کارشناس مدیریت گردشگری و هتلداری با تاکید بر اینکه، توس با پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی خود، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یک مقصد گردشگری فعال از طریق توسعه رویدادها و برنامههای فرهنگی دارد، ادامه داد: برگزاری جشنوارههای ادبی و فرهنگی با محوریت فردوسی، از جمله جشنواره شعر و داستان فردوسی با حضور شاعران و پژوهشگران برجسته، میتواند این منطقه را به کانون توجه علاقهمندان ادبیات تبدیل کند.
رحیمی خوش اضافه کرد: همچنین برگزاری فستیوالهای شاهنامهخوانی و نقالی در فضاهای باز یا سالنهای فرهنگی، تجربهای منحصربهفرد برای گردشگران ایجاد خواهد کرد. در کنار آن، کارگاههای آموزشی شاهنامهپژوهی، خوشنویسی، نگارگری و هنرهای مرتبط نیز میتواند برای گروههای علمی و هنری بسیار جذاب باشد.
وی درباره توسعه قابلیتهای گردشگری تجربی و آموزشی توس خاطرنشان کرد: ازجمله این قابلیتها، بازآفرینی سبک زندگی ایرانی در دوران فردوسی و ایجاد فضاهای تعاملی مرتبط با فرهنگ و تاریخ ایران است که تجربهای متفاوت برای گردشگران رقم خواهد زد. برگزاری کارگاههای صنایعدستی، نمایشگاههای هنری و تاریخی، اجرای موسیقی سنتی و نواحی خراسان، و برگزاری نمایشهای حماسی برگرفته از شاهنامه نیز از دیگر ظرفیتهای قابل توجه این منطقه است.
این کارشناس مدیریت گردشگری و هتلداری در ادامه گفت: در این میان، تقویت زیرساختهای فرهنگی همچون ایجاد مرکز جامع فرهنگی و گردشگری، کتابخانه تخصصی شاهنامه، موزه، سالن نمایش و بهسازی فضاهای پیرامونی آرامگاه فردوسی، میتواند نقش مهمی در ارتقاء جایگاه توس ایفا کند. همچنین بهرهگیری از فناوریهای نوین مانند تورهای مجازی، اپلیکیشنهای راهنما و واقعیت افزوده، تجربه گردشگری را غنیتر خواهد ساخت.
رحیمی خوش، نزدیکی توس به شهر مشهد را، فرصت ارزشمندی برای توسعه گردشگری ترکیبی دانست و گفت: این همجواری میتواند موجب افزایش مدت اقامت زائران مشهد شود، چراکه بسیاری از آنان تمایل دارند در کنار زیارت، از جاذبههای تاریخی و فرهنگی نیز بازدید کنند.
وی اضافه کرد: از این منظر، امکان طراحی بستههای سفر ترکیبی شامل زیارت حرم امام رضا (ع) و بازدید از آرامگاه فردوسی، موزه توس و سایر جاذبههای فرهنگی و تاریخی فراهم است. این امر نه تنها تجربهای چندوجهی برای گردشگران ایجاد میکند، بلکه به تنوعبخشی به سفر آنان نیز کمک خواهد کرد. توس در این چارچوب میتواند بهعنوان مقصدی مکمل در کنار مشهد عمل کرده و از جریان عظیم گردشگران این شهر بهرهمند شود. این موضوع در نهایت به توسعه اقتصادی پایدار، ایجاد اشتغال و رونق کسبوکارهای محلی منجر خواهد شد.
این کارشناس مدیریت گردشگری و هتلداری تصریح کرد: با این حال، بهرهبرداری کامل از این فرصت تاکنون با موانعی همراه بوده است؛ ازجمله ضعف در زیرساختهای گردشگری، نبود برندینگ و بازاریابی یکپارچه برای توس در کنار مشهد، فقدان برنامهریزی و مدیریت هماهنگ میان نهادهای مسئول، ضعف در معرفی جاذبهها به گردشگران، مشکلات دسترسی و حملونقل، تمرکز غالب بر گردشگری مذهبی در مشهد و همچنین نبود بستههای گردشگری ترکیبی جذاب و حرفهای؛ در مجموع، استفاده بهینه از ظرفیتهای توس نیازمند تقویت زیرساختها، تدوین برنامهریزی جامع و یکپارچه و همکاری مؤثر میان تمامی ذینفعان است تا این منطقه بتواند جایگاه شایسته خود را در گردشگری فرهنگی کشور به دست آورد.
انتهای پیام
ظرفیتهای فرهنگی توس در سایه ضعف زیرساختهای گردشگری
ایسنا/خراسان رضوی یک کارشناس مدیریت گردشگری و هتلداری گفت: نبود زیرساختهای اقامتی در توس باعث شده این منطقه با وجود ظرفیتهای فرهنگی غنی، نتواند گردشگران را برای اقامت طولانی جذب کند.
