دکتر مجید سلطانی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تفاوت اختلال گفتاری و اختلال زبانی اظهار کرد: گفتار برآمده از زبان است اما زبان، یک فرآیند ذهنی است. توانایی‌های ذهنی ما برای ساخت دستورها و جمله‌های درست و صحیح از نظر نحوی و معنایی، توانایی زبانی نام داد. ظهور این دستورهای نحوی و دستوری به صورت جمله‌ها و کلمه‌ها قابل شنیدن برای مخاطب، گفتار نام دارد. در اختلال‌های زبانی، فرد به دلیل آسیب‌های مغزی نمی‌تواند جمله‌های دیگران را متوجه شود یا خودش جمله‌هایی را درست برنامه‌ریزی کند تا دیگران متوجه شوند.

وی افزود: وجه بیرونی و تولیدی زبان، گفتار است. وقتی که نمی‌توان کلمه‌ها و صدای یک فرد را متوجه شد با اینکه این فرد از نظر درکی مشکلی ندارد؛ به این معنی است که ضربه‌ای به مغز وارد نشده که برنامه‌ریزی‌های ذهنی را دچار اشکال کند بلکه به دلیل آسیب به بخش‌هایی از بدن که در حیطه ساخت گفتار هستند، فرد دچار مشکلات گفتاری شده است.

این متخصص گفتار درمانی اضافه کرد: چهار زیر مجموعه گفتاری وجود دارد؛ تنفس، آواسازی، تشدید صدا و تلفظ. اگر به هر دلیلی این مجموعه دچار آسیب شود، فرد دچار «اختلال گفتاری» می‌شود. 

وی بیان کرد: با توجه به پیشرفت‌ها و تغییر جامعه و آگاهی نسل جدید و منابع اطلاعاتی بیشتری که در دسترس است، کودکان آگاه‌تر هستند و برای کودکان نسل جدید برقراری ارتباط و داد و ستد اطلاعات آسان‌تر شده است. برا مثال بچه‌هایی که در مهدکودک هستند با کودکانی که متوجه حرف آن‌ها نمی‌شوند، بازی نمی‌کنند و این کودکان را ترک می‌کنند.

سلطانی گفت: اگر کودکی فقط اختلال گفتاری داشته باشد، آن کودک از نظر اعتماد به نفس و ارتباطی دچار مشکل می‌شود و کودکان همسن او را نمی‌پذیرند و در نتیجه، این اختلال گفتاری روی روحیه آن کودک تاثیر می‌گذارد. 

وی ادامه داد: لازم است اختلال‌های کودک دقیق‌تر بررسی شود و معلوم شود که منشا آن اختلال‌های زبانی و دستوری است یا نه؛ زیرا در این صورت ممکن است در دوران مدرسه با اختلال‌های خواندن و نوشتن مواجه شوند.

عضو هیات علمی گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز گفت: در مورد دیگر، اگر عضله زبان آسیب ببیند هم گفتار فرد به هم می‌ریزد و این نیز یک اختلال گفتاری است. اگر به مغز هم آسیبی وارد شود مانند سکته مغزی یا ضربه، ممکن است اختلال زبانی یا گفتاری ایجاد شود. همچنین بیماری‌های پیش‌رونده عصبی می‌توانند در ابتدا خود را با بیماری‌های گفتاری نشان دهند؛ برای مثال فردی که دچار پاکینسون، MS یا ALS شده، ممکن است در گفتار او اختلال‌هایی ایجاد شود که می‌تواند باعث تشخیص زودهنگام بیماری‌های پیش‌رونده مغزی باشد.

درمان اختلال‌های گفتاری در کودکان

وی افزود: در مواجهه با اختلال گفتاری کودکان، یک گفتار درمانگر ابتدا با خانواده و کودک مصاحبه می‌کند و با توجه به آسیب‌هایی که شناسایی می‌کند، درمان‌های اختصاصی ارائه می‌دهد. برای مثال اگر متوجه شود که در نحوه ارتباط بین خانواده و کودک مشکلاتی وجود دارد، مشاوره‌هایی به خانواده می‌دهد.

سلطانی در ادامه با بیان اینکه در حوزه اختلال‌های زبانی یا گفتاری با توجه به سطح آسیب، تمرین‌ها و برنامه‌های درمانی را ارائه می‌شود، اضافه کرد: اگر درمانگر متوجه اختلال‌های زبانی در کودک شود، برای آن‌ها تکنیک‌های خاصی استفاده می‌کند و آموزش‌های خاصی به خانواده می‌دهد تا در منزل انجام دهند.  

انتهای پیام