وجیهه فخلعی با ۱۶ سال سابقه تدریس، معلم کلاس اول است که در پایههای مختلف مقطع ابتدایی، تدریس کرده اما عشق و علاقه به تدریس در پایه اول و از طرفی نیاز به معلم در این پایه باعث شده که تدریس در پایه اول را انتخاب کند.
وی که در حال حاضر معلم پایه اول یک مدرسه غیرانتفاعی است، در رابطه با نحوه آموزش مجازی در شرایط فعلی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: تدریس مجازی ابتدا از طریق اسکایروم انجام میشد اما بعد از مدتی، فونوتک جایگزین آن شد و در حال حاضر کلاسهای آنلاین دانشآموزان پایه اول، از ساعت ۱۲ تا ۱۵ که دانشآموزان پر انرژی هستند و والدین هم مشغله کمتری دارند، انجام میشود؛ علاوه بر آن، یک ساعت هم در شاد تدریس مجازی دارم و کلیپهایی برای تکمیل آموزش بارگذاری میکنم.
فخلعی با اشاره به نقش مهم همکاری والدین با معلم در کارایی آموزش مجازی، عدم همکاری والدین با معلم را مهمترین چالش در مسیر آموزش به دانشآموزان پایه اول دانست و خاطرنشان کرد: در آموزش مجازی بیشترین چالشی که داریم، عدم همکاری بعضی از اولیا است؛ چراکه اگر اولیا همگام و همفکر با معلم بوده و به توصیههای معلم عمل کنند، بسیاری از چالشها برطرف خواهد شد.
وی یادآور شد: وقتی دانشآموزان به صورت حضوری آموزش میبینند، آموزش بسیار تاثیرگذارتر است و معلم و اولیا راحتتر هستند، اما اگر اولیا با معلم همکاری کنند، فضای مجازی هم کارایی لازم را خواهد داشت و چون آموزشها به صورت تخصصی انجام میشود، دانشآموز از آموزش عقب نمانده و تناقضی با ارتباط بین معلم و دانشآموز نخواهیم داشت.
این معلم پایه اول تاکید کرد: برای کارایی بیشتر آموزش مجازی لازم است، والدین مثل مواقعی که آموزش حضوری بود، ساعت خواب دانشآموز را مدیریت کنند، صبحانه به صورت کامل میل شود تا دانشآموز با انرژی سر کلاس حاضر شود، از قبل مکان و سیستم مورد نیاز برای آموزش را آماده کرده و عوامل حواسپرتی را از محل آموزش دور کنند، حتی خود والدین هم کمتر حضور داشته باشند تا تمرکز دانشآموز به هم نخورد.
وی با بیان اینکه خوشبختانه ۹۰ درصد آموزشهای پایه اول، به صورت حضوری انجام شده و برای موارد باقیمانده از بسترهای موجود در فضای مجازی استفاده میشود، بر اهمیت پایه اول و نقش آن در سالهای آینده تحصیلی دانشآموز تاکید و تصریح کرد: پایه اول در آینده تحصیلی دانشآموز تاثیر زیادی داشته و خمیرمایه سایر سالهای تحصیلی است و هرطور که دانشآموز، کلاس اول را بگذراند در سالهای بعد تحصیلی هم تاثیر مستقیم خواهد داشت.
فخلعی اظهار کرد: لازم است والدین بر انجام به موقع تکالیف نظارت و تاکید کنند و با جدیت پیگیر انجام تکالیف فرزند خود باشند، همچنین لازم است در کلاس مجازی، دانشآموز خودش به سوالات معلم پاسخ دهد تا معلم ضعفهای دانشآموز را شناخته و برای رفع آن اقدام کند.
این معلم پایه اول افزود: قطعا در آموزش مجازی مسئولیت والدین بیشتر میشود، اما والدین با مدیریت شرایط و آموزش نکات لازم به دانشآموز، میتوانند آموزش مجازی را راحتتر کرده و بار مسئولیتشان را کمتر کنند.
وی در ادامه گفت: جدای از تمامی چالشهایی که آموزش مجازی دارد، حسن این فضا این است که اولیا در جریان نحوه آموزش معلم قرار میگیرند و کلاس درس مانند یک کارگاه آموزشی برای اولیا است و میتوانند به دانشآموز کمک کنند، علاوه بر آن چون والدین صدای معلم را دارند، از تکالیف و نحوه انجام آن به طور کامل با خبر میشوند.
فخلعی توجه به توصیههای معلم برای رفع چالشها را مهم دانست و گفت: من دانشآموزان زیادی داشتم که در مسیر آموزش مجازی چالشهایی داشتند، اما با مدیریت والدین و عمل به توصیههای معلم، بسیاری از چالشها از جمله انجام تکالیف برطرف و با استقلال در انجام تکالیف بار مسئولیت والدین هم کمتر شده و دانشآموز نتیجه خوبی از آموزشها گرفته است.

کاهش اعتماد به نفس و کاهش خودکارامدی، از پیامدهای آموزش مجازی
نسرین عجم از دیگر معلمان پایه اول است که پنج سال سابقه تدریس در کلاس اول را دارد و برای کلاسهای آنلاین از پیامرسان ایتا استفاده میکند.
وی در رابطه با آموزش مجازی در پایه اول اظهار کرد: آموزش مجازی برای پایه اول کارایی لازم را ندارد و در بهترین و خوشبینانهترین حالت ممکن، بازدهی آن ۴۰ تا ۵۰ درصد است.
عجم افزود: چالشهای آموزش مجازی در پایه اول، بیشتر از دیگر پایههای مقطع ابتدایی است چون در این پایه، دانشآموز هنوز سواد خواندن و نوشتن کافی ندارد و پیروی از دستورات معلم، انجام تکالیف و خواندن متن کتاب درسی برایش دشوار است، از طرفی والدین برای تدریس، آموزش کافی ندیدهاند و از لحاظ روانشناختی، با اصول اولیه آموزش و برخورد با بچهها آشنایی ندارند و همین امر باعث افت تحصیلی دانشآموز در آموزش مجازی میشود.
این معلم کلاس اول کاهش اعتماد به نفس و کاهش خودکارآمدی را از پیامدهای آموزش مجازی برشمرد و گفت: نقش مادر در پایه اول که دانشآموز هنوز به تنهایی نمیتواند تکالیفش را انجام دهد بسیار مهم است.
عجم با اشاره به پیشنهاداتی برای افزایش کارآمدی آموزش مجازی، خاطرنشان کرد: تهیه بستههای آموزشی مجازی در دسترس والدین که اگر زمانی با توجه به مشکلات اینترنت، نتوانستند فیلمها را دانلود کنند، بتوانند از این بستهها استفاده کنند از جمله راهکارهای موثر است.
وی ادامه داد: همچنین آموزش انتقال مفاهیم و شیوههای درست آموزش و آموزش اصول روانشناختی برخورد با بچهها به صورت ساده و ابتدایی به والدین لازم است، چراکه والدین حق دارند با چالشهایی در زمینه دانشآموز کلاس اول مواجه باشند، چون آنها آموزش لازم را ندیدهاند و گاهی اوقات همین آموزش مجازی باعث ضربههای جبرانناپذیری به آینده تحصیلی دانشآموز میشود.
این معلم کلاس اول تاکید کرد: یکی از درخواستهایی که مطالبه همه معلمان و دانشآموزان است، بهبود زیرساختهای مهمترین اپلیکیشن آموزشی کشور یعنی اپلیکیشن «شاد» است؛ این اپلیکیشن باید به نحوی طراحی شود که پاسخگوی جمعیت زیاد معلمان و دانشآموزان بوده و شاهد اختلالهای مکرر در این اپلیکیشن نباشیم.
افت تحصیلی برخی از دانشآموزان در آموزش مجازی
سارا میر از دیگر معلمان پایه ابتدایی نیز در ادامه با اشاره به اختلالات اپلیکیشن شاد در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: برای آموزش مجازی از بستر شاد استفاده میکنم که این بستر دچار اختلالاتی است و گاهی اوقات مطالبی که ارسال میشود برای بعضی از دانشآموزان باز نمیشود.
وی افزود: در پایه اول، دانشآموز چون هنوز سواد خواندن و نوشتن ندارد، همکاری والدین از شروط اصلی است و اگر همکاری والدین نباشد، عملا آموزش مجازی کاربردی ندارد.
این معلم کلاس اول با اشاره به چالشهای آموزش مجازی برای دانشآموزان کلاس اول، توضیح داد: اولین چالش این است که در آموزش مجازی من به صورت مستقیم با دانشآموز سروکار ندارم، بلکه با والدین آنها سروکار دارم، حتی پیامی که در گروههای مرتبط ارسال میکنم، خطاب به خانوادههای دانشآموزان است.
وی ادامه داد: از طرفی در آموزش حضوری، برای اینکه از یادگیری درس توسط دانشآموز مطمئن شوم، دائما از دانشآموز سوال میپرسم، اما در آموزش مجازی پرسش و پاسخ چندانی نداریم.
میر ادامه داد: امتحانات پایه اول توصیفی است، بنابراین ارزشیابی هم یکی دیگر از چالشهای آموزش مجازی است چون در آموزش مجازی، ۱۰۰ درصد مطمئن نیستم شاگردم تکلیف را خودش نوشته یا خانواده کمک کرده، دلسوزی بیش از حد خانوادهها متاسفانه حسابی کار را مشکل میکند.
وی افزود: از طرفی بچهها اکثرا به حرف والدین خود گوش نمیکنند و گاهی خانوادهها به من پیام میدهند که بچهها به حرف ما گوش نمیکنند؛ در حالت عادی من با بچهها رو در رو حرف میزدم اما در آموزش مجازی متاسفانه کاری از دست من ساخته نیست.
این معلم کلاس اول تصریح کرد: در آموزش مجازی، متاسفانه تقریبا تمام بار آموزش روی دوش والدین و به خصوص مادران است؛ بعضی از شاگردان که مادر بسیار فعال و پیگیر است، وضعیت درسی دانشآموز مثل کلاس حضوری، خیلی خوب است، اما بعضی از شاگردانم با اینکه قبل از آموزش مجازی، درسشان در حد خیلی خوب بود، متاسفانه چون در آموزش مجازی به طور منظم در کلاسها شرکت نمیکنند و یا تکالیف را ناقص ارسال میکنند، به شدت دچار افت تحصیلی شده و به وضعیت قابل قبول نرسیدند.
وی افزود: در آموزش مجازی حتی اگر والدین هم همکاری لازم را داشته باشند باز هم شرایط مثل شرایط آموزش حضوری و ارتباط رو در رو معلم و دانشآموز نخواهد شد، اما اگر در آموزش مجازی شرایطی فراهم شود که معلم بتواند به طور همزمان با همه دانشآموزان ارتباط تصویری داشته باشد، شاید اوضاع کمی بهتر شود.

اختلال در خواندن، مهمترین اختلال یادگیری
یک درمانگر اختلالات یادگیری و رفتاری کودک در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: در کلاس اول، دانشآموز برای اولین بار وارد یک سیستم منضبطتر نسبت به پیشدبستانی میشود که سیستمی قانونمند بوده و باید سر ساعت وارد مدرسه و کلاس درس شده و سر ساعت نیز خارج شود؛ در این سیستم، ارتباط عاطفی بین معلم و دانشآموز باعث دلگرمی دانشآموز میشود و این ارتباط عاطفی، اضطراب جدایی از والدین را کاهش داده و سازگاری با قوانین جدید برای دانشآموز راحتتر میشود.
مهدی افتخاری افزود: آموزشهای آنلاین برای دانشآموزانی که اضطراب جدایی دارند تا حدودی خوب است، اما برای اکثر دانشآموزان، به خصوص برای پایه اول، آموزش مجازی موثر نیست، چون نمیتواند ارتباط عاطفی موثر بین معلم و دانشآموز را برقرار کند.
وی با بیان اینکه در اختلالات یادگیری عوامل مختلفی دخیل است، اظهار کرد: در آموزش آنلاین بعضی از اختلالات رفتاری دانشآموز از جمله نحوه گرفتن مداد، نحوه نشستن دانشآموز، خوب نشنیدن حروف و ... وجود خواهد داشت؛ معلم طریقه مداد گرفتن، طریقه نشستن و ... را نمیبیند و والدین هم اطلاعی ندارند، بنابراین معلم در آموزش مجازی نمیتواند این موارد را بررسی کند.
این درمانگر اختلالات یادگیری و رفتاری کودک اختلال در خواندن را مهمترین اختلال یادگیری برای دانشآموزان پایه اول ذکر کرد و گفت: خواندن اثر بسیار زیادی روی درک و فهم و دیکته و ریاضیات دارد، در آموزش مجازی که اغلب در بستر شاد است و با توجه به مشکلات زیرساختی که وجود دارد، بعضی مدارس امکان آموزش در سایر بسترها مانند اسکایروم ندارند، در نتیجه احتمال اینکه آموزش در فضای مجازی به صورت مطلوب انجام نشود، وجود دارد.
افتخاری ادامه داد: وقتی آموزش خوبی انجام نشود، دانشآموز پایه اول در بحث حروفشناسی دچار مشکل شده و بالتبع در خواندن دچار مشکل میشود که اختلال در خواندن، روی سایر درسها مثل دیکته، ریاضی و ...اثرات منفی دارد.
وی با اشاره به مشکلات زیرساختی در فضاهای آموزشی آنلاین از جمله بستر شاد، خاطرنشان کرد : برای آموزش مجازی مطلوب، لازم است که نقصهای بستر شاد برطرف شده و سرعت اینترنت نیز برای آپلود ویدئوها مناسب باشد.
این درمانگر اختلالات یادگیری و رفتاری کودک در رابطه با راهکارهایی برای کاهش چالشهای آموزش مجازی برای دانشآموزان پایه اول، اظهار کرد: بهترین راهکار این است که در مناطق روستایی و شهرستانها، اختیاراتی داده شود که حداقل دانشآموز پایه اول به مدت محدود در مدرسه حضور داشته باشد.
وی یادآور شد: در مجموع آموزش آنلاین خوب است اگر بستر، بستر خوبی باشد، چون معلم میتواند روشهای متنوع تدریس را داشته باشد، از تجربه سایر همکاران استفاده کرده و محتواهای آنها را به اشتراک بگذارد، اما متاسفانه در حال حاضر بستر لازم برای آموزش مجازی مطلوب فراهم نیست.
این اولین بار نیست که کلاسهای درس به صورت آنلاین برگزار میشود و سیستم آموزشی کشور چندین بار است که بنا به شرایط، آموزش در این فضا را تجربه کرده و نواقص و کاستیهای آن تا حدودی مشخص است، اما با این وجود آموزش مجازی همچنان با چالشهایی مواجه است، چالشهایی که اکثر آن مربوط به زیرساختهای ضعیف و سرعت پایین اینترنت است.
بدون شک در عصر حاضر که آموزشها، دوره نوینی از روشهای آموزشی را تجربه میکند، پرداختن به ضعفها و کاستیهای آموزش مجازی از واجبات لازم است. ضعفهای ساختاری که اگر برطرف نشود، کارآمدی آموزش مجازی را همچنان زیر سوال خواهد برد.
انتهای پیام
