ولی الله صمدی به مناسبت روز اهدای عضو، اهدای زندگی در گفت‌وگو با ایسنا بیان کرد: در تبیین شاخص‌های تخصصی باید اشاره کرد که میزان PMP، که نشان‌دهنده تعداد اهدای عضو به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت است، در سطح کشور عدد ۱۳ ثبت شده و این رقم در استان قم در حال حاضر حدوداً ۷/۵ است که وضعیت این استان را در کنار میانگین‌های کشوری قرار می‌دهد.

وضعیت لیست انتظار پیوند عضو در کشور

 کارشناس مسئول واحد پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی قم بیان کرد: در حال حاضر حدود ۵۰ هزار نفر در لیست انتظار دریافت عضو قرار دارند که از این میان، حدود ۲۷ هزار نفر را بیماران دیالیزی تشکیل می‌دهند که نیازمند پیوند کلیه هستند؛ همچنین آمارهای موجود نشان می‌دهد که حدود ۵ هزار نفر نیز در لیست انتظار برای پیوند کبد و قلب قرار دارند. 

وی افزود: با این حال، به نظر می‌رسد تعداد واقعی بیمارانی که نیازمند ارگان و عضو هستند بسیار فراتر از این آمار باشد، چرا که برخی از بیماران هنوز موفق نشده‌اند این مراحل را طی کرده و به صورت رسمی در لیست انتظار  وزارتخانه ثبت‌نام کنند. 

صمدی در ادامه تصریح کرد: بنابراین، اگرچه تصور می‌شود تعداد بیمارانی که هنوز فرآیند ثبت‌نام را به اتمام نرسانده‌اند بسیار زیاد باشد، اما در حال حاضر عدد رسمی لیست انتظار وزارت بهداشت برای دریافت ارگان حدود ۵۰ هزار نفر است که در این میان، بیشترین تعداد متعلق به بیماران کلیوی بوده و پس از آن، گیرندگان کبد، قلب و ریه در رده‌های بعدی قرار دارند.

 آمار اهدای عضو در قم

کارشناس مسئول واحد پیونداعضای دانشگاه علوم پزشکی قم گفت: در سال گذشته، مجموعاً ۸ مورد بیمار مرگ مغزی جهت فرآیند اهدای عضو به تهران اعزام شد که با توجه به اینکه هر بیمار اهدای عضو می‌تواند بین ۵ تا ۶ ارگان را اهدای کند، این روند منجر به اهدای حدود ۵۵ مورد نسج شد. 

وی در ادامه اضافه کرد: اما در بررسی آمارهای سال جاری، گزارش می‌شود که از ابتدای سال تا به امروز، تاکنون تنها یک بیمار جهت اهدای عضو به تهران اعزام شده است.

صمدی با اشاره به آمار وضعیت بیماران مرگ مغزی بیان کرد: در سال گذشته، استان قم شاهد حدود ۵۰ مورد بیمار مرگ مغزی بوده است که از میان این ۵۰ مورد، موفق شدیم ۸ نفر از آن‌ها را جهت فرآیند اهدای عضو به تهران اعزام کنیم. 

وضعیت اهدای عضو و آمار حیاتی بیماران لیست انتظار

وی با بیان اینکه بر اساس داده‌های پزشکی، هر بیمار مرگ مغزی این پتانسیل را دارد که به ۵ الی ۶ بیمار بدحال عضو اهدا کرده، همچنین به حدود ۵۵ نفر نسج اهدا کند، اظهار کرد: اما با کمال تأسف، سالانه تعداد زیادی از خانواده‌ها به علت عدم رضایت، ارگان‌های حیاتی بیماران مرگ مغزی خود را زیر خاک می‌برند. 

صمدی در ادامه گفت: این در حالی است که آمارهای رسمی نشان می‌دهد روزانه حدود ۱۰ الی ۱۲ نفر از بیماران بدحالی که در لیست انتظار وزارت بهداشت قرار دارند، متأسفانه جان خود را از دست می‌دهند.

چالش‌های فرهنگ‌سازی و ضرورت آموزش در حوزه اهدای عضو

کارشناس مسئول واحد پیونداعضای دانشگاه علوم پزشکی قم با تأکید بر لزوم فرهنگ سازی در حوزه اهدای عضو بیان کرد: به منظور افزایش میزان اهدای عضو، انجام فرآیند فرهنگ‌سازی در درجه اول در سطح جامعه امری ضروری است که از طریق هر فرد و با هر وسیله‌ای می‌تواند به اطلاع‌رسانی و ترویج این موضوع بپردازد. 

وی در ادامه با اشاره به چالش‌های فرهنگ سازی اهدای عضو گفت: متأسفانه بسیاری از خانواده‌ها نسبت به ماهیت این وضعیت بی‌اطلاعی دارند و این موضوع را با کما اشتباه می‌گیرند و با این باور و امید که بیمار پس از مرگ مغزی دوباره بازخواهد گشت، مواجه می‌شوند. 

صمدی اضافه کرد: در حالی که در سطح جهان تاکنون هیچ گزارشی مبنی بر بازگشت بیمار مرگ مغزی ثبت نشده است و اگر خانواده‌ها از این حقیقت آگاه بودند که مرگ مغزی مساوی با مرگ است، رضایت خود را برای اهدای عضو اعلام می‌کردند. 

کارشناس مسئول واحد پیونداعضای دانشگاه علوم پزشکی قم در ادامه با تأکید بر لزوم آموزش کادر بهداشت و درمان تصریح کرد: با توجه به اینکه تاکنون نتوانسته‌ایم آموزش‌های خاصی را به سطح جامعه ارائه دهیم تا مردم آگاه‌تر شده و حقیقت مرگ مغزی را درک کنند، در برنامه‌های خود بر آموزش کادر بهداشت و درمان نیز تمرکز کرده‌ایم تا از بیماران مرگ مغزی مراقبت‌های لازم صورت گیرد. 

وی افزود: در همین راستا، چندین دوره کلاس آموزشی برای پرسنل بخش‌های ویژه و پزشکان برگزار کرده‌ایم، اما همچنان لازم است که اکثر کارکنان حوزه بهداشت آموزش‌های لازم را ببینند و فرآیند فرهنگ‌سازی به‌طور گسترده‌ای دنبال شود.

تفاوت مرگ مغزی با کما

صمدی با بیان اینکه مرگ مغزی با کما و اغما تفاوت‌های بنیادینی دارد، بیان کرد: به‌طوری که در وضعیت کما، مغز همچنان زنده است و مانند آتشی زیر خاکستر عمل می‌کند که با وجود اختلال در هوشیاری، کنترل ارگان‌های حیاتی بدن را در اختیار دارد و ارتباط مغز با سایر اعضای بدن برقرار است. 

کارشناس مسئول واحد پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی قم در ادامه افزود: در مقابل، در شرایط مرگ مغزی، به دلیل عدم خون‌رسانی و نرسیدن اکسیژن و مواد غذایی، سلول‌های مغزی به‌طور کامل از بین رفته و دچار مرگ قطعی شده‌اند. 

وی افزود: در این وضعیت امکان بازگشت به زندگی به‌هیچ‌عنوان وجود ندارد و ارتباط مغز با بدن کاملاً قطع شده است، به‌گونه‌ای که ارگان‌های بدن هرکدام به‌صورت مستقل فعالیت می‌کنند و پس از گذشت مدتی، از بین می‌روند. 

صمدی با اشاره به سطح جهانی اظهار کرد: در سطح جهانی، تاکنون هیچ گزارشی مبنی بر بازگشت فردی که دچار مرگ مغزی شده است به ثبت نرسیده و چنانچه این وضعیت توسط تیم پزشکی تأییدکننده تشخیص داده شود، احتمال بازگشت به زندگی تقریباً صفر درصد بوده و تاکنون مورد مستندی از بهبودی فرد دچار مرگ مغزی وجود نداشته است.

کارت اهدای عضو 

کارشناس مسئول واحد پیونداعضای دانشگاه علوم پزشکی قم با اشاره به دریافت کارت اهدای عضو گفت: علاقه‌مندان به اهدای عضو، لازم است تصمیم خود را با خانواده‌هایشان در میان بگذارند و وصیت کنند که پس از بروز مرگ مغزی یا فوت، ارگان‌های حیاتی و نسوج بدنشان برای اهدای عضو مورد استفاده قرار گیرد.

وی ادامه داد: این افراد باید به سایت «انجمن اهدای عضو ایرانیان» مراجعه کرده و در قسمت مربوطه، اقدام به دریافت کارت اهدای عضو نمایند. همچنین ضروری است به خانواده خود اطلاع دهند که با میل و اراده شخصی، نسبت به ثبت‌نام و دریافت این کارت اقدام کرده‌اند. زمانی که خانواده از این تصمیم آگاه باشند، قطعاً در صورت وقوع چنین حادثه تلخی، با رضایت کامل نسبت به انجام اهدای عضو اقدام خواهند کرد.

چالش‌های اصلی در مسیر اهدای عضو 

کارشناس مسئول واحد پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی قم با بیان اینکه یکی از چالش‌های اصلی در مسیر اهدای عضو، وجود برخی باورهای غلط است که مانع از تصمیم‌گیری درست خانواده‌ها می‌شود، تصریح کرد: از جمله اینکه شایع شده است خانواده‌ها در قبال اهدای اعضای عزیزشان مبلغی دریافت می‌کنند، در حالی که در تمام دنیا اهدای عضو کاملاً رایگان است و هیچ‌گونه داد و ستد مالی در این زمینه وجود ندارد. 

وی در ادامه اضافه کرد: ما به‌طور مرتب به خانواده‌ها و جامعه اطلاع‌رسانی می‌کنیم تا خیالشان راحت باشد که این اقدام، معامله‌ای با خدا و تلاشی برای نجات جان یک بیمار از مرگ حتمی است. 

صمدی گفت: بسیاری از خانواده‌ها از ترس قضاوت‌ها و سرزنش‌های اطرافیان و همسایگان که تصور می‌کنند این کار با انگیزه‌های مالی انجام شده است، دچار تردید می‌شوند، اما باید توجه داشت که با اهدای اعضای یک نفر، می‌توان جان پنج انسان دیگر را نجات داد. 

کارشناس مسئول واحد پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی قم بیان کرد: بر اساس آموزه‌های قرآنی، زنده کردن یک نفر به منزله زنده کردن کل بشریت است و قطعاً نباید چنین ثواب بزرگ و کار ارزشمندی را به خاطر حرف‌های نادرست مردم نادیده گرفت. 

وی افزود: بحث دیگر این است که برخی تصور می‌کنند با اهدای عضو، پیکر عزیزشان آسیب دیده و اصطلاحاً تکه‌پاره می‌شود، در حالی که این تصور به‌هیچ‌عنوان صحت ندارد. 

صمدی در ادامه گفت: عمل برداشتن ارگان‌ها تنها با یک برش ظریف جراحی انجام می‌شود و پس از آن، متخصصان با ظرافت کامل به ترمیم و بازسازی پیکر می‌پردازند؛ به‌گونه‌ای که تحت هیچ شرایطی، حتی با مشاهده ظاهری نیز نمی‌توان متوجه شد که فرد اهدای عضو داشته است.

کارشناس مسئول واحد پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی قم با اشاره به تصور نادرست در میان برخی از خانواده‌ها بیان کرد: یکی دیگر از موانع اصلی در مسیر اهدای عضو، این تصور نادرست در میان برخی خانواده‌هاست که گمان می‌کنند بیمار دچار مرگ مغزی، در وضعیت کما به سر می‌برد و ممکن است دوباره به زندگی بازگردد. 

وی ادامه داد: اگرچه موارد بسیاری وجود داشته است که بیماران در کما پس از مدتی، حتی پس از گذشت یک یا دو سال، به هوش آمده و به زندگی بازگشته‌اند، اما باید دانست که مرگ مغزی تفاوتی بنیادین با کما دارد. 

صمدی با بیان اینکه در وضعیت مرگ مغزی، مغز به دلیل نرسیدن خون کاملاً از بین رفته و متلاشی می‌شود و هیچ شرایطی برای بازگشت آن وجود ندارد، گفت: به طوری که پس از چند روز، بافت مغز دچار عفونت شده، این عفونت وارد جریان خون می‌شود و در نهایت منجر به مرگ قطعی بیمار می‌گردد. 

کارشناس مسئول واحد پیونداعضای دانشگاه علوم پزشکی قم در ادامه افزود: تحت هیچ شرایطی بیمار مرگ مغزی دوباره زنده نمی‌شود و متأسفانه این بیماران معمولاً پس از گذشت ۱۰ تا ۱۲ روز فوت می‌کنند.

وی در پایان با اشاره به آمار اهدای عضو و نقش رسانه‌ها در اطلاع رسانی و فرهنگ سازی اهدای عضو بیان کرد: آمار اهدای عضو که در حدود سال ۷۹ با نرخ ۲/۱۰ درصد آغاز شده بود، هم‌اکنون به ۱۴ پی‌ام‌پی (PMP) رسیده است که نشان‌دهنده رشدی ۷۰ برابری در این زمینه بوده و این موفقیت از طریق اطلاع‌رسانی گسترده در رسانه‌ها میسر شده است.

انتهای پیام