جواد قناعتی در گفتوگو با ایسنا به مناسبت سالگرد شهادت شهید جمهور، به بررسی ابعاد گفتمانی این رخداد پرداخت و اظهار کرد: مفهوم «شهادت رئیسجمهور» در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی ایران، صرفاً یک رخداد عاطفی یا تاریخی نیست، بلکه واجد دلالتهای عمیق هویتی، سیاسی و گفتمانی است.
وی افزود: در این چارچوب شهادت آیتالله سیدابراهیم رئیسی را باید فراتر از فقدان یک مقام اجرایی دید، این رویداد در حافظه سیاسی کشور بهعنوان پیوندی میان «مسئولیت حاکمیتی» و «فدا شدن در مسیر خدمت» معنا پیدا میکند. از همینرو، سالگرد شهادت ایشان تنها یادآور یک حادثه نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی نوعی از سیاستورزی است که خدمت، سادهزیستی، مردمیبودن و حضور میدانی را در مرکز خود قرار میدهد.
شهادت؛ زبان مشروعیتبخش به کنش سیاسی
این مدرس دانشگاه با تأکید بر اینکه در ادبیات سیاسی ایران پس از انقلاب، واژه «شهادت» بخشی از زبان مشروعیتبخش به کنش سیاسی است، گفت: هنگامی که این واژه در کنار عنوان «رئیسجمهور» قرار میگیرد، نشان میدهد که مسئولیت در نظام سیاسی جمهوری اسلامی نه صرفاً یک منصب اداری، بلکه نوعی تعهد ارزشی و مجاهدت در راه منافع عمومی است. از این منظر، شهادت رئیسجمهور، نماد پایان یک دوره مدیریتی نیست، بلکه آغاز نوعی بازخوانی اجتماعی از نسبت «قدرت» و «خدمت» است.
قناعتی ادامه داد: آیتالله رئیسی طی دوران مسئولیت خود، بیش از پیش بهعنوان نماد «مدیریت جهادی» و «حضور در میدان» در حافظه عمومی تثبیت شد. این تثبیت صرفاً ناشی از گفتمان رسمی نیست، بلکه به دلیل همپوشانی شخصیت ایشان با ارزشهایی است که برای جامعه ایرانی اهمیت دارد. تلاش بیوقفه، دوری از تشریفات، توجه به مناطق محروم و تأکید بر حل مسائل معیشتی. بنابراین شهادت ایشان نوعی سرمایه نمادین ایجاد کرده که میتواند در بازتعریف معیارهای ارزیابی مسئولان نیز مؤثر باشد.
همدلی ملی فراتر از جناحبندیها
وی با اشاره به سطح همدلی ایجاد شده در جامعه بیان کرد: مفهوم شهادت در مورد رئیسجمهور، سطحی از همدلی ملی ایجاد کرد که فراتر از جناحبندیهای سیاسی است. در چنین لحظاتی، جامعه بهجای تمرکز بر رقابتها، به ارزیابی اخلاقی و تاریخیِ یک شخصیت میپردازد. به همین دلیل، شهادت آیتالله رئیسی نهفقط در میان حامیان ایشان، بلکه در بخشهای وسیعی از افکار عمومی بهعنوان نمادی از «خدمتِ بیادعا» بازتاب یافت. این امر نشان میدهد که در سیاست ایرانی، مشروعیت با نوع مواجهه مسئولان با مردم و میزان همنشینی آنان با رنجهای اجتماعی گره خورده است.
بازاندیشی در ارزشهای بنیادین حکمرانی
قناعتی در پایان بیان کرد: شهادت آیتالله رئیسی یک «نشانه» است؛ نشانهای از آن که در فرهنگ سیاسی ایران، خدمت صادقانه میتواند به مرتبهای از ماندگاری برسد که در ذهن جامعه با واژهای چون شهادت ثبت شود. سالگرد ایشان نه فقط یادآور فقدان یک شخصیت، بلکه زمان بازاندیشی درباره ارزشهای بنیادین حکمرانی در جمهوری اسلامی یعنی مردممحوری، خلوص در خدمت و پیوند میان مسئولیت و ایثار است.
انتهای پیام
