عید سعید قربان از مهمترین اعیاد اسلامی است که در فرهنگ دینی مسلمانان جایگاه ویژهای دارد. این عید، یادآور بندگی، تسلیم در برابر خداوند و توجه به ارزشهای معنوی است؛ روزی که در آن، معنای قربانی فقط به ذبح یک حیوان محدود نمیشود و بیشتر به مفهوم گذشت، ایثار و نزدیک شدن به خداوند معنا پیدا میکند.
در کنار بعد عبادی و معنوی، عید قربان یک بعد اجتماعی مهم هم دارد. در این روز، کمک به نیازمندان، رسیدگی به فقرا و توجه به خانوادههای کمبرخوردار بیش از هر زمان دیگری مورد تأکید قرار میگیرد. به همین دلیل، عید قربان فقط یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه فرصتی برای تقویت همدلی، مهربانی و مسئولیتپذیری اجتماعی نیز به شمار میرود.
عید قربان؛ قربانگاهِ نفس و اوج پروازِ انسان به سوی کمال
حجتالاسلام ناصر فروهی، یک استاد دانشگاه در گفتوگو با ایسنا عید قربان را یکی از اعیاد بزرگ و برجسته در جهان اسلام خواند و با اشاره به منشاء نامگذاری آن اظهار کرد: این روز که به «عید اضحی» نیز شهرت دارد، به دلیل انجام عمل ذبح قربانی پس از نماز عید به این نام خوانده شده است؛ واژه «ضحی» به معنای زمان بالا آمدن خورشید و نور روز است.
وی با تأکید بر اینکه قربانی کردن سنتی دیرینه در تاریخ بشر و ادیان الهی بوده است، افزود: در دین مبین اسلام نیز این سنت مورد تأکید پیامبر اکرم(ص) قرار داشته و اگرچه برای حجاج حج تمتع واجب است، اما برای سایر مسلمانان نیز بهشدت توصیه شده است.
فلسفه وجودی قربانی، دستگیری از نیازمندان است؛ نه یک عمل نمادین
وی فلسفه وجودی قربانی را فراتر از یک عمل نمادین دانست و تشریح کرد: این آیین، بستری برای یاری رساندن به نیازمندان جامعه است؛ به طوری که گوشت قربانی باید میان فقرا، همسایگان و اهل خانه تقسیم شود. اصل این عمل، انسانی و دینی بوده و با هدف رسیدگی به معیشت اقشار کمبرخوردار بنا شده است تا در کنار جنبههای معنوی، بخشی از نیازهای اقتصادی جامعه نیز مرتفع شود.
این استاد دانشگاه در تبیین ابعاد عرفانی این روز بزرگ خاطرنشان کرد: عید قربان نمادی برای رسیدن انسان به قله کمال و قرب الهی است؛ همانگونه که حجاج پس از گذر از مراحل خودشناسی در عرفه و رسیدن به مقام شعور در مشعر، نفس خود را به قربانگاه میبرند.
وی در پایان ضمن اشاره به اهمیت احیای سنتهای نیکو در این روز، خاطرنشان کرد: علاوه بر انجام قربانی، تأکیدات فراوانی بر صلهرحم، پوشیدن لباس آراسته، اقامه نماز عید و خواندن ادعیه مخصوص شده است تا زمینهساز رشد و تعالی روحی مسلمانان فراهم شود.
امتحان الهی در داستان ابراهیم و اسماعیل(ع)؛ هر سختی، گشایشی در پی دارد
حجتالاسلام محمود هادی، کارشناس مسائل مذهبی در گفتوگو با ایسنا، عید قربان را از بزرگترین اعیاد اسلامی و یکی از ارکان مهم مناسک حج برشمرد و اظهار کرد: این روز در فرهنگ دینی مسلمانان و بهویژه مکتب تشیع، جایگاه ویژهای دارد و بر انجام آداب و فضایل آن تأکیدات بسیاری شده است.
بافضیلتترین عمل در عید قربان، رسیدگی به فقرا است
وی با اشاره به اعمال سفارششده در متون ادعیه و مفاتیحالجنان، تشریح کرد: در کنار اعمالی نظیر نماز، روزه و غسل، «رسیدگی به نیازمندان» بهعنوان بافضیلتترین عمل در این روز معرفی شده است که ضرورت آن در شرایط فعلی جامعه بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
وی با تبیین ریشههای تاریخی این عید، ماجرای حضرت ابراهیم(ع) و فرزندش اسماعیل(ع) را جلوهای از نهایت تسلیم در برابر فرامین الهی دانست. بزرگترین حکمت این امتحان، رسیدن به قرب الهی از مسیر تسلیم و بندگی خالصانه است.
حضرت اسماعیل(ع) نماد افتخار در قربانی شدن برای ارزشهای الهی
این کارشناس مسائل مذهبی ضمن اشاره به واکنش حضرت اسماعیل(ع) در آن لحظات تاریخی، افزود: این روحیه فداکاری و سرافرازی در برابر آزمونهای خداوند، الگویی برای تمامی مدافعان ارزشهای دینی در ادوار مختلف تاریخ است.
انتهای پیام
