نسرین شیبانی در گفتوگو با ایسنا درباره مشاهده ملخها در برخی مناطق استان و حاشیه شهر مشهد، اظهار کرد: ملخهایی که این روزها در سطح شهر دیده میشوند، عمدتاً منشأ دروناستانی دارند و در حاشیه شهر، پارکها و فضاهای سبزِ نزدیک شهر تخمریزی کردهاند.
وی افزود: با گرم شدن هوا و فراهم شدن شرایط اقلیمی مناسب برای تفریح تخمها، پس از رشد و بهویژه با جذب نور، به سمت محدودههای شهری حرکت میکنند. این وضعیت میتواند در فضاهای سبز نزدیک شهر یا حتی خارج از محدوده شهری رخ دهد، اما آنچه اکنون در شهر مشاهده میشود، عمدتاً نتیجه همین چرخه زیستی و جابهجایی محدود بهدنبال جذب نور است.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به اقدامات پایش و شناسایی کانونهای ملخ در سطح استان گفت: از سال گذشته شناسایی کانونهای ملخ با تمرکز بر نقاط دارای جمعیت بالا آغاز شد. این شناساییها توسط کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی و از طریق الککردن خاک و شمارش تعداد تخمهای ملخ در واحد سطح (متر مربع) انجام میشود.
شناسایی ۲۴۰ کانون ملخ در خراسان رضوی
شیبانی ادامه داد: در همین چارچوب، سطحی حدود ۵۵۰ هزار هکتار مورد پایش و بررسی قرار گرفت و ۲۴۰ نقطه کانونی در سطح استان شناسایی شد. این نقاط در گسترهای وسیع از شهرستانهای استان، از جمله مناطق مرزی و نیز شهرستانهایی مانند تایباد، تربتجام، درگز، مشهد، نیشابور، سبزوار، خواف، گناباد، بجستان و سایر مناطق استان مورد رصد و پیگیری قرار گرفت.
وی با تشریح الگوی تخمریزی ملخها اظهار کرد: ملخها معمولاً در ارتفاعات بالای ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ متر، در مناطقی که خاک مساعد و مناسب تخمریزی داشته باشد، اقدام به تخمگذاری میکنند. تخمریزی غالباً به صورت تجمعی انجام میشود و پس از آن مرحله ظهور پورهها آغاز میشود که نقطه شروع عملیات مبارزه است. مرحله پورهای، خطرناکترین مرحله ملخ به شمار میرود؛ زیرا ملخ در این مرحله تغذیه بسیار شدید دارد، در حالی که پس از بالغ شدن و بالدار شدن، میزان تغذیه آن به شکل معناداری کاهش پیدا میکند و عمدتاً در حد تأمین آب بدن، تغذیه جزئی دارد.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به آغاز عملیات مبارزه در استان تصریح کرد: از پنجم فروردینماه تاکنون عملیات مبارزه در استان انجام شده و سطحی بالغ بر ۵۵۰ هزار هکتار در سطح استان تحت مبارزه قرار گرفته است. این عملیات با بهکارگیری حدود ۱۴۰ دستگاه و تجهیزات مختلف انجام شده که شامل خودروهای سمپاش ULV، خودروهای سمپاش «موتورلاین»، تراکتورهای مجهز به ادوات سمپاش و در برخی نقاط، سمپاشهای پشتی بوده است.
شیبانی اضافه کرد: در مناطقی مانند درگز و کلات، به دلیل صعبالعبور بودن ارتفاعات، بهویژه در دامنههای هزارمسجد و ارتفاعات اللهاکبر، امکان تردد خودرو وجود نداشت و نیروهای عملیاتی ناچار شدند برای انجام مبارزه از تجهیزات سمپاش پشتی استفاده کنند.
وی ادامه داد: با اقدامات انجامشده، تاکنون از محصولات کشاورزی استان به خوبی محافظت شده و هیچ خسارتی به محصولات گزارش نشده است. در کانونهای اصلی، تراکمهایی در حد ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ ملخ در هر متر مربع در کوهها کنترل شد. آنچه اکنون در حاشیه شهر یا نقاطی از شهر دیده میشود، جمعیت بسیار محدود و پراکندهای است که به صورت انفرادی در برخی حاشیهها تخمریزی کرده و پس از رشد، به سمت نور جذب و وارد شهر شدهاند؛ بنابراین موضوع، به معنای شکلگیری یک موج خسارتزا در شهر یا مزارع نیست.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی درباره وضعیت استان در مقایسه با دیگر مناطق کشور خاطرنشان کرد: خراسان رضوی هر ساله سهم قابل توجهی از مبارزه با ملخ در کشور را به خود اختصاص میدهد و به طور معمول حدود ۲۵ درصد مبارزه با ملخ کشور در این استان انجام میشود. این مسئله ناشی از شرایط توپوگرافی و اقلیمی استان است؛ بهویژه وجود ارتفاعات بالای ۱۴۰۰ متر و خاکهای مساعد در مناطق کوهستانی که برای تخمریزی ملخ مناسب است.
افزایش سهم خراسان رضوی در مبارزه با ملخ و ۵۰ درصد عملیات کشور در استان
شیبانی تاکید کرد: در سال جاری، سهم مبارزه استان از کل عملیات کشور افزایش یافت و حدود ۵۰ درصد مبارزه با ملخ کشور در سطح خراسان رضوی انجام شد که با اقدامات بهموقع، کنترل مناسبی انجام شده است.
وی درباره مدت ماندگاری ملخهای مشاهده شده در سطح شهر توضیح داد: ملخهای بالغ و بالدار، معمولاً بازه ماندگاری طولانی در شهر ندارند و حضورشان در محدوده شهری عموماً به یک تا دو هفته محدود میشود و در نهایت ممکن است تا ۱۵ تا ۲۰ روز ادامه داشته باشد. این حشرات پس از ورود به فاز جفتگیری و تخمریزی، چرخه طبیعی خود را طی میکنند؛ بهگونهای که پس از جفتگیری، ملخ نر از بین میرود و ماده برای تخمریزی به خارج از شهر و مناطق مناسبتر بازمیگردد. به طور معمول، جفتگیری و تخمریزی به صورت گروهی و در خارج از محدوده شهری انجام میشود.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به برنامههای پیشگیرانه و آمادگی ناوگان مبارزه گفت: ناوگان آمادگاه مبارزه با ملخ در شرق کشور به طور مستمر آمادهبهکار است و پایشها در طول سال انجام میشود. در این پایشها، نقاط به صورت نقطهبهنقطه بررسی و ثبت GPS میشوند و تعداد کپسولها و تخمها در متر مربع ثبت و ارزیابی میشود.
شیبانی افزود: پس از پایشهای سال گذشته، از مهرماه اطلاعرسانیهای لازم به دستگاههای اجرایی در سطح استان و کشور انجام و اعلام شد که خراسان رضوی در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ میتواند سالی بحرانی از نظر جمعیت ملخ داشته باشد. بر همین اساس، ناوگان سمپاشی استان، خودروها و نیروهای عملیاتی از قبل آماده شدند و با شناسایی نقاط کانونی، همزمان با آغاز ظهور پورهها، عملیات مبارزه در مناطق هدف شروع شد.
وی ادامه داد: به دلیل فاصله کانونهای اصلی از مناطق شهری و کشاورزی، عملیات عمدتاً توسط ناوگان تخصصی انجام شد، اما همیاری کشاورزان، دهیاران و شوراهای روستایی نیز در اطلاعرسانی و هماهنگی نقش داشت. اطلاعرسانی به دامداران و گلهداران، زنبورداران و سایر بهرهبرداران نیز انجام شد. در محدودههای نیازمند مبارزه، پرچم قرمز نصب میشد تا از تردد غیرضروری جلوگیری شود و عملیات به صورت متمرکز انجام گیرد.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی بیان کرد: همچنین تا حدود یک ماه پس از مبارزه، محدودیت چرای دام در برخی مناطق اعمال شد. این آگاهسازیها از حدود ۶ ماه گذشته به شکل کامل در سطح استان و حتی در سطح فرمانداریهای شهرستانها پیگیری و اجرا شده است.
شیبانی تأکید کرد: حضور محدود ملخ در شهر، شرایطی غیرقابل پیشبینی نبوده و برآوردها نشان میداد که وضعیت میتوانست از این نیز شدیدتر باشد، اما به دلیل پایشهای مستمر و مبارزه بهموقع، کنترل مناسبی انجام شده است. آنچه اکنون دیده میشود، در مقایسه با کانونهای اصلی بسیار اندک است و جای نگرانی جدی وجود ندارد. همچنین مدیریت شهری و مجموعههای مرتبط با فضای سبز میتوانند نسبت به کنترل همین تعداد محدود در محدوده شهری نیز اقدام کنند.
انتهای پیام
