حامد بهرامیان کارشناس ارشد روانشناسی بالینی در گفت و گو با ایسنا، با بیان اینکه سال‌ها تصور می‌شد موفقیت افراد در زندگی، تحصیل و شغل بیش از هر چیز به میزان ضریب هوشی(IQ) وابسته است، اظهار کرد: پژوهش‌های چند دهه اخیر نشان داده‌ که عامل دیگری نیز در کیفیت زندگی، روابط اجتماعی و موفقیت حرفه‌ای نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. عاملی که از آن با عنوان «هوش هیجانی» یا Emotional Intelligence یاد می‌شود.

وی با بیان اینکه هوش هیجانی به توانایی شناخت، درک و مدیریت احساسات خود و دیگران گفته می‌شود، افزود: فردی که از هوش هیجانی بالایی برخوردار است، می‌تواند احساسات خود را بشناسد، هیجاناتش را کنترل کند، با فشارهای روانی سازگار شود، با دیگران همدلی داشته باشد و روابط بین‌فردی مؤثرتری ایجاد کند. این مهارت‌ها در دنیای امروز به‌ویژه در محیط‌های کاری، آموزشی و خانوادگی، اهمیت روزافزونی پیدا کرده‌اند.

هوش هیجانی و ضریب هوشی؛ رقابت یا مکمل یکدیگر؟

وی با بیان اینکه ممکن است این سئوال مطرح شود که آیا هوش هیجانی از ضریب هوشی مهم‌تر است، گفت: پاسخ علمی به این سؤال «بله» یا «خیر» مطلق نیست. واقعیت آن است که IQ و EQ دو توانایی مکمل هستند. ضریب هوشی بیشتر با توانایی حل مسئله، استدلال منطقی و یادگیری مفاهیم علمی ارتباط دارد، در حالیکه هوش هیجانی به مدیریت روابط، تصمیم‌گیری در شرایط فشار، کنترل خشم، همدلی و مهارت‌های اجتماعی مربوط می‌شود.

این کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی ادامه داد: بسیاری از پژوهشگران معتقدند افراد برای دستیابی به موفقیت پایدار، علاوه بر توانایی‌های شناختی، به مهارت‌های هیجانی نیز نیاز دارند. حتی در بسیاری از موقعیت‌های شغلی و مدیریتی، توانایی برقراری ارتباط مؤثر، مدیریت تعارض‌ها و حفظ آرامش در شرایط بحرانی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌تری نسبت به بهره هوشی داشته باشد. بنابراین شاید بهتر باشد به جای طرح این پرسش که «هوش هیجانی مهم‌تر است یا ضریب هوشی؟» بپرسیم:چگونه می‌توان میان عقل و احساس تعادل برقرار کرد کهپاسخ این پرسش، کلید موفقیت و سلامت روان در زندگی فردی و اجتماعی خواهد بود.

بهرامیان به نشانه‌های افراد دارای هوش هیجانی بالا نیز اشاره کرد و گفت: افراد دارای هوش هیجانی بالا معمولاً ویژگی‌هایی شامل خودآگاهی و شناخت دقیق احساسات، توانایی کنترل هیجانات و تکانه‌ها، قدرت همدلی و درک احساسات دیگران، مهارت در حل تعارض‌های بین‌فردی، انعطاف‌پذیری در مواجهه با تغییرات، توانایی مدیریت استرس و فشارهای روانی و برخورداری از روابط اجتماعی سالم و پایدار را دارند. این ویژگی‌ها سبب می‌شوند چنین افرادی در محیط خانواده، تحصیل و کار عملکرد مؤثرتری داشته باشند.

چگونه هوش هیجانی را تقویت کنیم؟

وی در خصوص راهکارهای تقویت هوش هیجانی، گفت: برخلاف ضریب هوشی که تا حد زیادی تحت تأثیر عوامل ژنتیکی قرار دارد، هوش هیجانی مهارتی قابل آموزش و رشد است. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که افراد در هر سنی می‌توانند با تمرین و آموزش، سطح هوش هیجانی خود را ارتقا دهند.

بهرامیان افزایش خودآگاهی از طریق ثبت و تحلیل احساسات روزانه،  تمرین گوش دادن فعال در گفت‌وگوها،  تقویت مهارت همدلی و درک دیدگاه دیگران،  یادگیری مدیریت خشم و کنترل واکنش‌های هیجانی، تمرین ذهن‌آگاهی و توجه به لحظه حال و دریافت آموزش‌های روان‌شناختی و مهارت‌های ارتباطی را از راهکارهای تقویت هوش هیجانی عنوان کرد.

انتهای پیام