فارس بهعنوان یکی از مهمترین قطبهای میراث فرهنگی ایران، گنجینهای کمنظیر از آثار تاریخی، فرهنگی و تمدنی را در خود جای داده است. از مجموعههای جهانی تخت جمشید و پاسارگاد گرفته تا بازارهای تاریخی، خانههای ارزشمند، بناهای مذهبی و محوطههای باستانی، همگی بخشی از هویت تاریخی این سرزمین را تشکیل میدهند؛ هویتی که حفظ و صیانت از آن نیازمند برنامهریزی مستمر، اعتبارات کافی و فعالیتهای گسترده حفاظتی و مرمتی است.
در سالهای اخیر، فرسودگی طبیعی بناها، شرایط اقلیمی، محدودیتهای اعتباری و گستردگی آثار تاریخی استان، مسئولیت متولیان میراث فرهنگی را سنگینتر کرده است. با این حال، توسعه کارگاههای مرمتی و افزایش سهم فارس از اعتبارات ملی، از جمله اقداماتی است که میتواند روند حفاظت از این میراث ارزشمند را شتاب بخشد.
در همین راستا، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس، در گفتوگو با ایسنا با تشریح وضعیت بناهای تاریخی استان اظهار کرد: فارس در حال حاضر حدود ۳۴۰۰ بنای تاریخی دارد که از این تعداد، نزدیک به هزار بنای تاریخی مؤثر نیازمند مرمت، حفاظت و رسیدگی هستند.
بهزاد مریدی افزود: گستردگی آثار تاریخی فارس موجب شده است که نیازهای مرمتی در نقاط مختلف استان وجود داشته باشد و طبیعتاً برای حفظ این آثار باید ظرفیتهای اجرایی و اعتباری متناسب با این حجم از میراث تاریخی فراهم شود.
وی با اشاره به فعالیتهای جاری مرمتی در استان گفت: در حال حاضر ۴۴ پایگاه و کارگاه فعال مرمتی در مجموعههای مهم تاریخی از جمله تخت جمشید، پاسارگاد و سایر مجموعههای شاخص استان فعالیت میکنند و عملیات حفاظت و مرمت در این آثار بهصورت مستمر در حال انجام است.
افزایش دو برابری ظرفیت مرمت آثار تاریخی در فارس
مدیرکل میراث فرهنگی فارس از برنامهریزی برای توسعه قابل توجه فعالیتهای مرمتی در استان خبر داد و گفت: اکنون حدود ۴۰ کارگاه فعال مرمتی در سطح استان مشغول فعالیت هستند و براساس برنامهریزی انجامشده، طی یک ماه آینده ۴۱ کارگاه جدید نیز راهاندازی خواهد شد.
وی ادامه داد: با راهاندازی این کارگاهها، تعداد کارگاههای فعال مرمتی فارس به ۸۱ کارگاه خواهد رسید که این مسئله ظرفیت اجرایی استان در حوزه مرمت آثار تاریخی را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
مریدی اظهار کرد: هر اندازه تعداد کارگاههای مرمتی افزایش یابد، امکان ورود همزمان به پروژههای بیشتری فراهم میشود و روند حفاظت و احیای بناهای تاریخی سرعت بیشتری خواهد گرفت.
تلاش برای مرمت ۷ بازار تاریخی فارس
وی در بخش دیگری از این گفتوگو به برنامههای مرمتی استان اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعاتی که بهصورت جدی دنبال میکنیم، مرمت بازارهای تاریخی است که تلاش داریم تا مرمت ۷ بازار تاریخی استان را انجام دهیم.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس افزود: بازارهای تاریخی تنها مجموعههایی تجاری نیستند، بلکه بخشی از هویت تاریخی، فرهنگی و اجتماعی شهرها به شمار میروند و به همین دلیل حفاظت و احیای آنها برای ما اهمیت ویژهای دارد.
وی در ادامه تأکید کرد: برنامههای مرمتی متعددی برای این مجموعهها در دست اجرا و پیگیری است و تلاش میکنیم با تأمین اعتبارات لازم، روند مرمت آنها با سرعت بیشتری انجام شود.
سه مسیر تأمین اعتبار برای مرمت آثار تاریخی
مریدی در ادامه درباره منابع مالی مورد نیاز برای اجرای طرحهای مرمتی گفت: در حوزه میراث فرهنگی سه منبع اصلی برای تأمین اعتبارات وجود دارد.
وی توضیح داد: بخشی از اعتبارات از محل بودجههای استانی تأمین میشود که در شورای برنامهریزی و توسعه استان به تصویب میرسد. بخش دیگری از محل اعتبارات ملی تأمین میشود و بخش سوم نیز مربوط به اعتبارات مسئولیتهای اجتماعی صنعت نفت است.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس با بیان اینکه ظرفیت مسئولیتهای اجتماعی نفت میتواند در حوزههای مختلف مورد استفاده قرار گیرد، افزود: این منابع صرفاً محدود به یک بخش خاص نیست و میتواند در اجرای پروژههای فرهنگی، تاریخی، عمرانی و حفاظتی نقش مؤثری ایفا کند.
فارس ۱۰ درصد اعتبارات ملی میراث فرهنگی را جذب کرد
وی با اشاره به وضعیت جذب اعتبارات در استان گفت: مجموعه مدیریتی استان در زمینه پیگیری و جذب اعتبارات قصوری نداشته است و آنچه در برخی مقاطع موجب کندی روند اجرای پروژهها شده، شرایط خاص اقتصادی و محدودیتهای اعتباری کشور بوده است.
مریدی ادامه داد: با وجود همه این شرایط، استان فارس موفق شده است حدود ۱۰ درصد اعتبارات ملی حوزه میراث فرهنگی کشور را جذب کند که این میزان در سطح کشور رقم قابل توجهی محسوب میشود.
وی افزود: این موضوع نشان میدهد که برای تأمین منابع مالی مورد نیاز پروژههای مرمتی، پیگیریهای مستمری در سطح استان و کشور انجام شده است.
تلاش برای جذب کامل اعتبارات تا پایان شهریور
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس اظهار کرد: امیدواریم تا ۳۱ شهریورماه بتوانیم تمامی اعتبارات تخصیصیافته را به طور کامل جذب کنیم تا هیچ بخشی از منابع در نظر گرفتهشده برای حفاظت و مرمت آثار تاریخی استان بلااستفاده باقی نماند.
وی در پایان تأکید کرد: هر میزان که جذب اعتبارات با سرعت و موفقیت بیشتری انجام شود، امکان اجرای پروژههای مرمتی بیشتری فراهم خواهد شد و این موضوع به حفظ و ماندگاری میراث ارزشمند تاریخی فارس کمک میکند.
به گزارش ایسنا، میراث تاریخی فارس نه تنها متعلق به مردم این استان، بلکه بخشی از هویت فرهنگی ایران و جهان است. آمار هزار بنای نیازمند مرمت در کنار برنامه افزایش تعداد کارگاههای فعال از ۴۰ به ۸۱ کارگاه نشان میدهد که متولیان میراث فرهنگی استان در تلاشند فاصله میان نیازهای گسترده مرمتی و ظرفیتهای اجرایی موجود را کاهش دهند. با این حال، تداوم این روند بیش از هر چیز به تأمین اعتبارات پایدار و تحقق کامل وعدههای بودجهای وابسته است؛ موضوعی که میتواند سرنوشت بخشی از مهمترین آثار تاریخی کشور را در سالهای پیش رو رقم بزند.
انتهای پیام

