به گزارش ایسنا، غلامرضا ظریفیان امروز در دومین دورهٔ همایش «امر ملی و پساجنگ» که در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، با مروری بر تاریخ پرتلاطم ایران اظهار کرد: در بررسیهایی که داشتم دریافتم ایران در طول تاریخ مکتوب خود با بیش از ۷۰۰ تا ۸۰۰ جنگ روبرو بوده؛ از آشوریها و یونانیان تا اسکندر که هخامنشیان را برانداخت، از مغولان تا عثمانیها، از روسها تا جنگهای جهانی اول و دوم که در آنها ایران با وجود بیطرفی عملاً به اشغال درآمد.
وی افزود: علاوه بر جنگها، سیل، زلزله، پاندمی و مهاجرتهای گسترده نیز همواره بخشی از واقعیت این سرزمین بودهاند. ایران در برخی دورهها تنها دو درصد مساحت مسکونی داشته و اکنون نیز این رقم از چهار تا پنج درصد فراتر نمیرود.
ایران؛ چهارراه حوادث تاریخی
ظریفیان با تأکید بر اینکه ایران همواره در تقاطع رویدادهای بزرگ تاریخی قرار داشته، اظهار کرد: این سرزمین چهارراه حوادث تاریخی است. اقوام مختلف هنگام گذر به سرزمینهای دیگر از ایران عبور میکردند و در این میان، یا با ایران درمیآویختند یا خسارتهایی بر جای میگذاشتند. برآوردها نشان میدهد که ایران در طول تاریخ حدود ۲۴ میلیون کشته داده است.
وی با اشاره به نقش موقعیت جغرافیایی در این سرنوشت، خاطرنشان کرد: تیمور تنها سه بار به ایران لشکر کشید، اما اقوام دیگر بارها و بارها در گذر از این سرزمین، آسیبهای جدی بر آن وارد کردند.
اسلام ایرانیان از مسیر فتوحات نبود
این استاد تاریخ با رد تصور رایج درباره نحوه پذیرش اسلام در ایران تأکید کرد: برخلاف آنچه گمان میرود، اسلام ما ایرانیان از طریق فتوحات نظامی حاصل نشده است. اعرابی که به ایران حمله کردند لزوماً افراد متدینی نبودند؛ این ما ایرانیان بودیم که در پذیرش و درونیسازی این دین صادقانه عمل کردیم. هیچ ملتی فرهنگ و ایمان خود را از طریق جنگ به دست نمیآورد.
بیقراری تاریخی، مادر فرهیختگی ایرانی
ظریفیان با استناد به مفهوم «بیقراری» در ادبیات فارسی، گفت: این بیقراری تاریخی که ما همه آن را تجربه کردهایم، در نهایت به قرار تبدیل شده است. همانطور که در شعر آمده: بیقراریت در طلب قرار است. این بیقراریها بود که از دل خود حافظ، رازی و مریم میرزاخانی را بیرون داد.
وی با اشاره به پیوند ارزشهای ملی و مذهبی، افزود: این ملت با همه تنوع اقوام و ادیانش قابلیت همکاری و همبستگی دارد. در لحظههای خاص، ارزشهای مشترکی چون عاشورا و هویت ملی میتوانند پیوند ایجاد کنند.
غرور ملی در برابر فشارهای خارجی
ظریفیان در بخش پایانی سخنانش با اشاره به اقدامات اخیر آمریکا، بیان کرد: آنچه آقای ترامپ انجام داد، به نوعی سبب خیر شد؛ چرا که موجی از افتخار به تمدن ایرانی را برانگیخت. صدها کلیپ درباره تمدن ایران در زبانهای انگلیسی و ایتالیایی و دیگر زبانها ساخته شد. این جنگ با همه سختیهایش، به شرط آنکه بتوانیم درسهایش را فراگیریم، میتواند فرصتی برای بازشناسی هویت ملی باشد.
انتهای پیام
