به گزارش ایسنا، طیبه مصباحزاده در نشست روز چهارشنبه ۲۷ خرداد که با محوریت اهمیت روز جهانی مقابله با بیابانزایی و خشکسالی در دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در کرج برگزار شد، با اشاره به شعار روز جهانی مقابله با بیابانزایی با عنوان مراتع؛ شناسایی، احترام، احیا، گفت: این شعار بر نقش حیاتی مراتع و سرزمینهای خشک در تأمین معیشت جوامع، حفظ تنوع زیستی و افزایش تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی تأکید دارد.
وی افزود: بیابانزایی فرآیندی تدریجی از تخریب سرزمین است که بر اثر همافزایی عوامل انسانی و اقلیمی شکل میگیرد و پیامدهایی مانند کاهش حاصلخیزی خاک، افت منابع آب، فرسایش گسترده و کاهش تنوع زیستی را به دنبال دارد.
مصباحزاده با بیان اینکه تداوم این روند ظرفیت تولید سرزمین را کاهش میدهد، تصریح کرد: تخریب اراضی میتواند امنیت غذایی کشورها را با تهدید جدی مواجه کند و در کنار آن، موجب افزایش هزینههای تولید، کاهش بهرهوری کشاورزی و تشدید مهاجرتهای روستایی شود.
وی مراتع و اکوسیستمهای خشک را از مهمترین عناصر پایداری سرزمین دانست و گفت: این مناطق علاوه بر تأمین معیشت جوامع محلی، در تنظیم چرخه آب، ذخیره کربن، حفاظت از تنوع زیستی و افزایش تابآوری در برابر خشکسالی نقش اساسی دارند.
این استاد دانشگاه با اشاره به ارتباط مستقیم بیابانزایی با امنیت آب اظهار کرد: کاهش پوشش گیاهی و تخریب خاک موجب کاهش تغذیه سفرههای زیرزمینی و افزایش هزینه دسترسی به منابع آب میشود؛ بنابراین حفاظت از منابع طبیعی، بخشی جداییناپذیر از مدیریت پایدار آب است.
وی با تأکید بر نقش دانشگاهها و مراکز علمی در مقابله با این چالش گفت: دانشگاهها باید با تولید دانش کاربردی، ارائه راهکارهای اجرایی و پشتیبانی علمی از تصمیمگیریهای ملی، در مسیر حفاظت و احیای سرزمین نقشآفرینی کنند.
مصباحزاده ادامه داد: مقابله با بیابانزایی تنها یک موضوع محیطزیستی نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ امنیت سرزمین و تضمین آینده نسلهای بعدی است و تحقق آن نیازمند همافزایی میان علم، سیاستگذاری و مشارکت اجتماعی است.
وی با اشاره به برنامههای بینالمللی کنوانسیون مقابله با بیابانزایی سازمان ملل متحد اظهار کرد: محور اصلی اقدامات جهانی در این حوزه، تسریع اجرای هدف بیطرفی در تخریب سرزمین، تقویت سیاستهای مقابله با خشکسالی، حفاظت و احیای اکوسیستمهای خشک و افزایش سرمایهگذاری در مدیریت پایدار اراضی است.
عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی خاطرنشان کرد: مشارکت جوامع محلی و بهرهبرداران، یکی از ارکان اصلی موفقیت برنامههای مقابله با بیابانزایی است؛ چراکه ساکنان مناطق خشک و نیمهخشک نقش مهمی در حفاظت از این اکوسیستمها دارند.
وی با اشاره به وضعیت جهانی مراتع گفت: مراتع بیش از نیمی از سطح خشکیهای جهان را پوشش میدهند، اما در سالهای اخیر تحت فشار تغییر اقلیم، تخریب سرزمین و تغییر کاربری اراضی قرار گرفتهاند و احیای آنها برای افزایش تابآوری جوامع ضروری است.
مصباحزاده افزود: در برنامههای جهانی امسال سه محور اصلی شامل شناسایی ارزشهای اقتصادی و زیستمحیطی مراتع، احترام به جوامع بومی و محلی بهعنوان حافظان سنتی این سرزمینها و احیای مراتع تخریبشده از طریق مدیریت پایدار آب و زمین مورد توجه قرار گرفته است.
وی گفت: روز جهانی مقابله با بیابانزایی و خشکسالی که هر سال در ۱۷ ژوئن برگزار میشود، یادآور این موضوع است که حفاظت از زمینهای سالم و مقابله با تخریب سرزمین، نیازمند همکاری همه کشورها، نهادهای علمی، دستگاههای اجرایی و جوامع محلی است.
انتهای پیام
