زهرا حسین‌زاده _ شاعر افغانستانی مقیم ایران _ در گفت‌وگو با ایسنا، درباره شعرهای آیینی و اینکه آیا به بازنگری در تعریف این شعرها نیاز داریم یا خیر؟ اظهار کرد: ادبیات آیینی یا به شکل جزئی‌تر شعر آیینی، یک تعریف ویژه دارد و مداحی‌ها هم زیر مجموعه شعر آیینی است. متاسفانه، گاه شعر آیینی و مذهبی دچار آسیب شده‌ و این موضوع بارها مورد سنجش اهل نظر قرار گرفته است و بسیاری گفته‌اند که باید شسته و رفته شود. 

او با بیان اینکه پذیرش تعریف فعلی شعر آیینی، منوط به دور ماندن از آسیب‌های خرافی و ضعف اطلاعاتی شاعران است، گفت: باید شاعران را به سمت آگاهی بیشتر در مقوله عاشورا فرا بخوانیم تا اندیشه‌های عاشورا را در شعرهای خود به شکلی بروز دهند و ما شاهد مداحی‌هایی باشیم که شعرهایشان برخاسته از دانایی بیشتر شاعران است. 

این شاعر در ادامه یادآور شد: تبدیل یک اثر شعری به اثری که دارای آهنگ و موسیقی خاص نوحه باشد، ظرافت بیشتری می‌طلبد و این وظیفه سنگین را باید شاعران به دوش بکشند. می‌شود شعری سرود که هم آن، آهنگ لازم و در عین حال فرهیختگی و اندیشه مورد نیاز را در خود داشته باشد و این دو منافاتی با یکدیگر ندارند؛ شاعر می‌تواند در عین رعایت سبک و سیاق لازم برای تبدیل شدن شعر به یک اثر مداحی، این اندیشه‌ها را هم به شکل هنرمندانه در شعر به کار ببرد. 

حسین‌زاده درباره اینکه سرودن شعر آیینی چه سختی‌ها و چالش‌هایی دارد با بیان اینکه صحبت کردن از اعتقادات و باورها راه رفتن بر لبه تیغ است و طبعا تبدیل آن‌ها به شعر، سختی‌ زیادی را به همراه دارد، خاطرنشان کرد: این موضوعی نیست که شدنی نباشد؛ همانطور که افراد مطلعی چون شهید مطهری متوجه انحرافات و آسیب‌ها بودند و سعی کردند با بیانی شفاف از واقعه عاشورا تا حدی این انحرافات را  مرتفع کنند،  فکر می‌کنم که در حیطه شعر هم شاعران باید این کوشش را داشته باشند تا با مطالعه عمیق‌تر تاریخ اسلام و با مراجعه به منابع اصیلی مثل قرآن و آموزه‌های دینی، شعر خودشان را عاری از مسائل خرافی و بدعت‌ها کنند، تا زمانی که مخاطب با این شعرها مواجه می‌شود دچار انحراف و گمراهی‌هایی که معمولاً بعضی از افراد با شعر خودشان جامعه را دچار آن می‌کنند، نشوند. 

این شاعر درباره آسیب‌هایی که به شعر آیینی وارد شده است، گفت: یکی از مسائل و آسیب‌های شعر آیینی، می‌تواند جشنواره‌ای شدن این شعرها باشد. در سال‌های اخیر شاهد این مسئله هستیم که شاعران صرفاً برای برنده شدن در جشنواره‌ها شعر می‌سرایند؛ بنابراین به سبک‌ها و مولفه‌های خاصی رو می‌آوردند. برگزاری جشنواره‌ها می‌تواند هم جنبه تشویقی داشته باشد و هم آسیب باشد چون گنجاندن یکسری از مسائلی که مورد قبول جشنواره‌ها است، شاید موجب لغزش شاعران شود. درباره حضرت علی علیه‌السلام شاهد این هستیم که بعضی از شاعران ما دچار غلو می‌شوند و جنبه افراطی در بیان اوصاف ایشان دارند که این خیلی جالب نیست. در هر حال باید یادمان باشد که درباره چه می‌خواهیم شعر بگوییم. 

او تأکید کرد: فکر می‌کنم شعر مذهبی به‌قدری کارایی و تأثیرگذاری در سطح جامعه دارد که اگر خدای نکرده لغزشی در آن صورت بگیرد، آثارش را در سطح گسترده‌تری شاهد باشیم. 

حسین‌زاده در پایان گفت: توصیه همیشگی‌ام به شاعرانی که در این حیطه کار می‌کنند، این است که با حساسیت بیشتر به حیطه شعر آیینی وارد شویم و توجه داشته باشیم همان قدر که تبلیغ یک مبلغ بر منبرها در این روزها اهمیت دارد و تاثیرگذار است، سرودن شعر با موضوعات خاصی مثل عاشورا و پرداختن به مصائب امام حسین (ع) همین‌قدر، تاثیرگذار است و چه بسا تأثیرش حتی از منبرها هم بیشتر باشد؛ بنابراین وظیفه ما در این مقوله بسیار سنگین است. 

انتهای پیام