حجتالاسلام سید رضا هاشمی، در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: تقلیل این نهضت عظیم به رفتارهای صوری و هیجانی، فرصت بهرهگیری از آموزههای اخلاقی و انسانی امام حسین(ع) را برای جامعه امروز از بین میبرد و باعث میشود معنای اصلی قیام در میانِ نمادهای مادی گم شود.
وی با تأکید بر ضرورت بازخوانی فلسفه عاشورا، نسبت به تقلیل این واقعه بزرگ به آیینهای صوری هشدار داد و اظهار کرد: قیام کربلا فراتر از یک جنگ نابرابر و ناجوانمردانه در سال ۶۱ هجری است.
این پژوهشگر تاریخ بیان کرد: اگر عاشورا را صرفاً در چارچوب یک تراژدی تاریخی محصور کنیم، بزرگترین جفا را به این نهضت عظیم کردهایم. امام حسین (ع) در آیینه تاریخ، تجسم فضیلتها، بزرگمنشی، فداکاری و خداجویی است.
وی خاطرنشان کرد: امام حسین(ع) الگویی است که زیستن انسانِ تراز را به ما میآموزد ولی متأسفانه گاهی در غبار رویکردهای سطحی به مناسک، فراموش میکنیم که امام حسین (ع) برای احیای اخلاق، حکایت زیستن و نحوه گفتار و کردارش الگو بود.
هاشمی افزود: از آداب همسرداری و فرزندپروری تا مدیریت بحران، اخلاق در سیاست، قوانین اجتماعی و تعامل با دوست و دشمن؛ تمام این ابعاد در سیره آن حضرت نهفته است.
این پژوهشگر تاریخ و مطالعات فرهنگی تاریخ تصریح کرد: اگر ما در هیئت بنشینیم، اشک بریزیم و سینه بزنیم، اما از این مدرسه بزرگ زیستن درس نیاموزیم، میان مناسک ظاهری و فلسفه عاشورا گسست ایجاد کردهایم. در واقع، عاشورا یک درسنامه تمامعیار برای زندگی در تمامی اعصار است.
وی با اشاره به لزوم شناخت سیره رفتاری امام حسین(ع) گفت: بسیاری از ما در ایام محرم سیاهپوش میشویم و در مراسم شرکت میکنیم، اما اگر این حضور منجر به ایجاد معرفت نشود، به نتیجه نمیرسیم.
هاشمی افزود: اینکه ما ساعاتی پای منبر بنشینیم و پا به پای مرثیه و مداحی، اشک بریزیم و در پایان نذری هیئت را هم بخوریم، اما به فکر فرو نرویم که عاشورا چه پیامی برای امروز ما دارد و کدام نکته از آموزههای حسینی باید در زندگی شخصی و اجتماعیمان جاری شود، در حقیقت خسران کردهایم.
وی اظهار کرد: محرم فرصتی برای یادآوری درسهای فراموش از جمله تقدم دیگران بر خودمان، درس توجه به حقالناس که اتفاقاً امام حسین (ع) راه خود را با تأکید بر آن انتخاب کرد و درس شجاعت در برابر ظلم است.
این پژوهشگر تاریخ و مطالعات فرهنگی تصریح کرد: جامعه امروز ما به دلیل درگیری در منیتها و خودخواهیها، بیش از هر زمان دیگری به این درسآموزیها نیاز دارد.
وی در ادامه به مبحث آسیبشناسی عزاداریها پرداخت و تأکید کرد: با فرا رسیدن عاشورای حسینی، باید بر ضرورت آسیبشناسی فرهنگیِ آیینهای سوگواری تأکید کرد. متأسفانه طی سالیان متمادی، تحریفاتی در برپایی مراسم عزاداری ایجاد شده است. رفع این تحریفات زمانبر است، اما با بسترسازی فرهنگی و برنامهریزی مناسب میتوان به مرور زمان از شدت آسیبهای فرهنگی این رویداد مهم کاست.
هاشمی با اشاره به نقش اصلاحی و بیدارگرانه عاشورا در فرهنگ مسلمانان، دور ماندن این نقطه عطف در تاریخ از گزند تحریف و تخریب را ضروری دانست و گفت: باید فلسفه عزاداری را بشناسیم و با ژرفنگری و باریکبینی از فرهنگ عاشورا پاسداری کنیم. اگر عزاداری ما فاقد جهتگیری برای اصلاح خود و جامعه باشد، تنها به یک حرکت احساسی تبدیل شده است.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: صداقت، شجاعت، فداکاری و ایثار مهمترین درسهایی است که هر ساله در ایام محرم بازخوانی میشود. اگر با گوش جان شنیده باشیم، فرهنگ عاشورا هنوز هم برای تمام جوامع انسانی حرف برای گفتن دارد.
این پژوهشگر تاریخ و مطالعات فرهنگی با تأکید بر اینکه گمشده امروز جامعه ما همین نکات برجسته در نهضت کربلا یعنی آزادی، آزادگی، برابری و برادری است، بیان کرد: عاشورای امسال باید با عاشورای سال قبل تفاوت داشته باشد. این تفاوت نباید در کمیت مجالس و نذورات، بلکه باید در کیفیت اخلاق اجتماعی ما نمود یابد.
وی اظهار کرد: اگر توانستیم پس از پایان روزهای سوگواری، جامعهای اخلاقمدارتر، صادقتر و شجاعتر در دفاع از حق داشته باشیم، آنگاه میتوان گفت که عزاداریهای ما به ثمر نشسته است.
انتهای پیام
