دکتر مژده زمانبر در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه کم خونی انواع متفاوتی دارد، اظهار کرد: شایع‌ترین نوع کم خونی؛ کم خونی فقر آهن است که این نوع آن در بانوان که دچار عادت ماهیانه یا باردار هستند، کودکانی که در سنین رشد قرار دارند، شایع‌تر است، همچنین این نوع از کم خونی در بانوان یائسه و مردان نیز مشاهده می‌شود.

فوق تخصص بیماری‌های خون و سرطان افزود: در دو گروه بانوان باردار و اطفال؛ کمبود آهن قابل پیش‌بینی است، بنابراین بررسی‌های مفصلی وجود ندارد و درمان آغاز می‌شود. فقر آهن در بسیاری از مواقع بدون علامت است، به ویژه در مراحل اولیه که صرفا در آزمایشات سالانه قابل تشخیص است، اما علائم شایع آن ضعف و بی حالی است.

وی تصریح کرد: بیمارانی که دچار کم خونی فقر آهن هستند دچار خستگی، ریزش مو، تغییر فرم ناخن ها، تنگی نفس موقع راه رفتن و تپش قلب برای انجام فعالیت روزمره می‌شوند و تپش قلب برای افرادی که بیماری‌های قلبی نیز دارند بر ناراحتی آن‌ها می‌افزاید.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی قم (Pica) یا همان هرزه خواری را عامل دیگری برای کم خونی دانست و گفت: پیکا یا هرزه‌خواری یک اختلال تغذیه و روان‌پزشکی است که با مصرف مداوم مواد غیرخوراکی و فاقد ارزش غذایی مانند خاک، یخ، گچ یا برنج خام بروز پیدا می‌کند و این اختلال بیشتر در کودکان مشاهده می‌شود، درواقع اگر این علائم در فردی بروز پیدا کرد باید برای بررسی وجود کم خونی آزمایش دهد و به پزشک مراجعه کند.

زمانبر ادامه داد: انواع دیگری از کم خونی وجود دارد که ممکن است بر اساس نوع تغذیه و سبک زندگی افراد به وجود بیاید، به عنوان مثال افرادی که از گوشت در رژیم غذایی خود استفاده نمیکنند یا همان افراد وگان (Vegan)  یا گیاه‌خواری مطلق، دچار کمبود ویتامین B۱۲ می‌شوند، همچنین افرادی که جراحی‌های گوارشی مانند اسلیف انجام می‌دهند دچار کم خونی می‌شوند که حتما باید زیرنظر پزشک قرار بگیرند.

 وی درباره مصرف خودسرانه آهن و مکمل‌ها بیان کرد: مصرف خودسرانه آهن و مکمل‌ها عوارض‌هایی را برای بدن در پی دارد، قبل از شروع مصرف قرص آهن ابتدا باید ذخیره آهن فرد با آزمایش خون تشخیص داده شود، با خوردن بی رویه مکمل آهن؛ در استخوان‌ها آهن رسوب می‌کند که برای کارکرد قلب و کلیه مشکل ایجاد می‌کند، بنابراین مصرف مکمل‌ها و قرص آهن باید توسط پزشک و طبق قاعده تجویزی پزشک صورت بگیرد.

زمانبر افزود: ویتامین D محلول در چربی است و اندازه بیش از حد آن در بدن باعث مسمومیت می‌شود و به جای تقویت استخوان‌ها باعث شکستگی آن‌ها می‌شود، درواقع زیاد بودن ویتامین D باعث افزایش سطح کلسیم در بدن می‌شود که همین عامل در درازمدت به کلیه‌ها آسیب می‌زند، برای شخصی که کمبود ویتامین D و کلسیم دارد، مصرف این ویتامین ها مفید است و توصیه می‌شود اما برای افرادی که کمبود ندارند و حتی شاید بیش از حد استاندارد این ویتامین‌ها را داشته باشند، مصرف این مکمل‌ها اثر عکس خواهد داشت و مضر خواهد بود.

 وی یادآور شد: همچنین داروهایی مانند ویتامین E و امگا ۳ که مصرف آن رایج شده است در صورت مصرف بی رویه باعث رقیق شدن خون می‌شوند و به طور کلی مصرف هرگونه مکمل بدون تشخیص و تجویز پزشک شامل عوارض خواهد بود. تحمل کم خونی برای سالمندان سخت‌تر از جوانان است زیرا سالمندان بیماری‌های دیگری را نیز تحمل می‌کنند، همچنین در سالمندان به دلیل افت هموگلوبین خون؛ علائم کم خونی با سرعت بیشتری پدیدار می‌شود.

زمانبر اضافه کرد: به عنوان مثال تنگی نفس که به عنوان یکی از علائم کم خونی است در سالمندان باعث اختلال در فعالیت‌های روزمره‌شان می‌شود، همچنین اختلال در حافظه و تمرکز جزو دیگر علائم کم خونی در سنین بالا است، اما جوانان آسان‌تر می‌توانند کم خونی را تحمل کنند، شاید کم خونی یک فرد جوان با یک شخص سالمند یکسان باشد، اما شدت بروز و ظهور علائم این دو فرد کاملا با یکدیگر متفاوت خواهد بود.

وی درباره تاثیر کم خونی بر عملکرد ذهنی، تمرکز و یادگیری افراد بیان کرد: کم خونی در کودکان زیر پنج سال موجب اختلال تمرکز و توجه می‌شود که نهایتا بر عملکرد ذهنی آن‌ها نیز تاثیر می‌گذارد، بنابراین توصیه می‌شود سالانه با یک آزمایش خون معمولی (CBC) یک غربالگری انجام دهیم، اما افرادی که مبتلا به بیماری‌های کبدی، کلیوی، قلبی یا بیماری‌های التهابی روده هستند، غربالگری متفاوتی دارند و باید به صورت منظم تحت نظر باشند و آزمایش‌های مفصلی دارند، اما قشر غالب جامعه می‌توانند با یک چکاپ معمولی از وضعیت سلامت عمومی خود مطلع شوند.

زمانبر تصریح کرد: کم خونی فقر آهن در افراد مسن باید از نظر بدخیمی‌های گوارشی نیز بررسی شود، طبق استاندارد غربالگری سازمان جهانی بهداشت (WHO)، افراد از سن ۵۰ سالگی به بعد باید غربالگری کولونوسکوپی انجام دهند، همچنین سالمندان از نظر بیماری‌های هماتولوژیک مانند MDS بررسی شوند.     

انتهای پیام