علیاکبر لبافی در گفتوگو با ایسنا در حاشیه تشییع پیکر رهبر شهید در مشهد با اشاره به تأکید مداوم رهبر انقلاب بر مسئله بهرهوری تولید و استفاده حداکثری از ظرفیتهای داخلی اظهار کرد: این سفارشها باید تبدیل به برنامههای اجرایی شفاف و قابل رصد شود. اگر بهرهوری افزایش نیابد، بخش وسیعی از منابع کشور از نیروی انسانی تا انرژی و سرمایه هدر میرود و در نتیجه قیمت تمامشده کالا بالا رفته و قابلیت رقابت تولید ملی در بازارهای داخلی و خارجی کاهش مییابد.
وی افزود: در برنامه هفتم توسعه نیز پیشبینی شده است که بخشی مهمی از رشد اقتصادی از مسیر ارتقای بهرهوری حاصل شود بهگونهای که حدود ۲.۸ واحد رشد اقتصادی یا به تعبیر دیگر بیش از ۳۵ درصد از رشد باید از طریق افزایش بهرهوری تأمین گردد اما تا کنون برنامه اجرایی واضحی از سوی دستگاههای اجرایی که این هدف را به صورت عملیاتی دنبال کند، مشاهده نکرده است. ارتقای بهرهوری نیازمند برنامهریزی بخشبهبخش و تعیین تکالیف روشن است. بهطور مثال در بخش زعفران، اگر بخواهیم بهرهوری استانهای تولیدکننده مانند خراسان را به میانگین کشوری برسانیم، لازم است یک برنامه جامع تدوین شود که در آن برای حوزههای مختلف مانند آموزش، مدیریت آب، برقرسانی، ارتقای کیفیت محصول و سایر عوامل زیرساختی، راهکارها و شاخصهای قابل اندازهگیری مشخص شده باشد.
رئیس دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی افزود: مجموع این اقدامات باید تبدیل به یک برنامه عملیاتی شود که شاخصهای بهرهوری را ارتقا دهد. در حوزه نیروی انسانی نیز کمتر دیدهام که برنامهای با عدد و شاخص مشخص وجود داشته باشد؛ برنامهای برای ارتقای فرهنگ کار، صداقت در کار، ارزش کاری و تعهد شغلی که قابل اندازهگیری باشد و هر سه تا شش ماه قابل رصد و گزارش باشد. در سطح کلان نیز لازم است دستگاهها و استانها در قالب تفاهمنامههای درونسیستمی متعهد شوند.
وی پیشنهاد کرد: هنگام تحویلگیری یک وزارتخانه یا استانداری، شاخصهای وضع موجود به صورت شفاف تحویل داده شود و به وزیر یا استاندار جدید یک بازه زمانی ششماهه تا یکساله برای ارتقای شاخصها داده شود تا ظرفیتهای موجود، بهویژه بهرهوری عوامل تولید، بهبود یابد. اگر بهرهوری ارتقا نیابد، علاوه بر هدررفت نیروی انسانی، شاهد هدررفت منابع آبی، انرژی (برق و گاز)، و افزایش استهلاک سرمایه خواهیم بود که در مجموع منجر به بالا رفتن هزینه تمامشده تولید و از دست رفتن توان رقابتی میشود. تدوین برنامههای اجرایی با تکالیف روشن، شاخصهای عددی، مکانیزمهای پایش دورهای و الزام به امضای تفاهمنامههای بین دستگاهی باید انجام شود تا تأکیدات رهبری بر بهرهوری تولید به صورت ملموس در عمل تحقق یابد و نتایج آن نیز به صورت منظم گزارش شود.
لبافی با اشاره به تأکیدات مکرر رهبر انقلاب بر لزوم انطباق دانش تولیدی در دانشگاهها و مراکز مهارتی با نیازهای واقعی کشور و حل معضلات موجود، بیان کرد: این دیدگاه بر این اصل استوار است که فراگیری دانش متناسب با نیاز که با مهارت ترکیب شود، میتواند به ارتقای چشمگیر بهرهوری بیانجامد. ایشان همواره تأکید داشتند که دانش فنی، بهویژه در شرکتهای دانشبنیان و حوزههای نوآورانه، باید پیوندی مستحکم با مراکز تولیدی و مهارتی برقرار کند. هدف نهایی این است که محصولی تولید شود که نه تنها در بازارهای جهانی حرفی برای گفتن داشته باشد، بلکه مهمتر از آن، دانشی باشد که بتواند موانع و چالشهای داخلی کشور را برطرف سازد.
وی حلقه مفقوده در تحقق کامل این رویکرد را ارتقای فرهنگ دانست و افزود: صرف داشتن دانش و مهارت کافی نیست. اگر نتوانیم در سیستم اداری و تولیدی، فرهنگ کار و ارزشگذاری بر آن را نهادینه کنیم، یعنی کار را دارای قداست بدانیم، به آن اهمیت دهیم، حس وابستگی سازمانی و عرق ملی را در کارکنان تقویت کنیم، دستیابی به نتایج نهایی دشوار خواهد بود. رهبر شهید انقلاب بر این باور بود که باید از طریق کسب دانش و مهارتهای فنی، بهویژه در شرکتهای دانشبنیان و دانشهای نو، پیوندی میان مراکز علمی، مهارتی و تولیدی ایجاد شود تا کالاهایی تولید شود که در بازارهای جهانی قابلیت رقابت داشته باشد. مهمتر از آن، دانشی که منجر به رفع موانع و چالشهای درونی کشور شود، همواره مورد تأکید ایشان بوده است. تلفیق این رویکرد دانشمحور با برنامههای اجرایی متمرکز بر بهرهوری، میتواند به تحول اساسی در صنایع داخلی منجر شده و توان رقابتی اقتصاد ایران را در عرصه بینالمللی به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
رئیس دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی در ادامه با تأکید بر اینکه رهبر انقلاب، بهرهوری را در قامت یک مسئولیت ملی تعریف کردهاند، اتلاف منابع در خطوط تولید کشور را نوعی خیانت به آرمانهای اقتصادی دانست و گفت: در حالی که بسیاری از کشورها در حال بهرهبرداری حداکثری از منابع خود هستند، ایران با مصرف بیرویه انرژی و عدم اندازهگیری دقیق بازدهی تولید، فرصتهای اقتصادی فراوانی را از دست میدهد.
لبافی در تشریح این دیدگاه، به مصرف بالای گاز، برق، بنزین و سایر حاملهای انرژی در بخش تولید اشاره کرد و گفت: مشکل اینجاست که ما بازدهی تولید را با میزان مصرف انرژی مقایسه نمیکنیم. بسیاری از بخشهای تولیدی ما، حتی با در نظر گرفتن یارانههای انرژی، در صورت محاسبه دقیق، مقرونبهصرفه نیستند. این در حالی است که برنامه هفتم توسعه، که میتوانست نجاتبخش کشور باشد، بر رشد ۸ درصدی اقتصادی تأکید دارد که بیش از ۳۵ درصد آن باید از طریق ارتقای بهرهوری تأمین شود.
رئیس دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی با ابراز تأسف از عدم وجود برنامههای اجرایی شفاف و هدفگذاری شده برای تحقق این مهم، حتی در سال سوم اجرای برنامه هفتم، اظهار کرد: این قانون که حاصل تأکیدات رهبری و قانونگذاری بوده، در برنامه هفتم گنجانده شده، اما در عمل شاهد اجرای قوی و مشهود آن نیستیم. در کشورهای پیشرفته، یک بنگاه اقتصادی به طور متوسط ۱۹.۵ ساعت از شبانهروز فعال است، در حالی که این رقم در ایران حدود ۵.۵ ساعت است. این یعنی ما فرصتهای بسیار زیادی را از دست میدهیم. در حالی که در بسیاری از کشورها ۸۶ درصد ساعات کاری به کار مفید تبدیل میشود، در ایران این رقم به حدود ۱۶ تا ۲۰ درصد تقلیل مییابد. ما حضور فیزیکی داریم، اما این حضور به بهرهوری مؤثر و افزایش تولید ناخالص داخلی منجر نمیشود.
وی ادامه داد: نتیجه این وضعیت افزایش قیمت تمامشده محصولات، کاهش کیفیت و از دست دادن توان رقابت در بازارهای جهانی است و به طور ویژه نسبت به وضعیت تولید زعفران نگران هستم با وجود اینکه ایران بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد زعفران جهان را تأمین میکند، احتمال از دست دادن جایگاه خود به دلیل کاهش بهرهوری در این بخش وجود دارد، چرا که حتی از میانگین بهرهوری ملی نیز عقبتر هستیم. از رئیسجمهور درخواست دارم تا با تشکیل یک ستاد قوی ملی و استانی برای ارتقای بهرهوری، این موضوع را به عنوان یک اصل بنیادین در دستور کار قرار دهد که بهرهوری، برخلاف نیاز به منابع جدید، نه تنها تنگنایی ایجاد نمیکند، بلکه منجر به کاهش قیمتها، بهبود کیفیت تولید و افزایش قدرت رقابت میشود و این، یک نجات ملی ارزشمند است.
انتهای پیام
