انوشیروان محسنی بندپی ۲۵شهریور در دومین کنفرانس بینالمللی موزهها که با حضور جمعی از مسئولان، استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان حوزه موزه و میراث فرهنگی در سالن بصیرت دانشگاه محقق اردبیلی برگزار شد با بیان اینکه موزهها علاوه بر حفظ اسناد، اشیا و آثار تاریخی و هنری، سرمایهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی محسوب میشوند، اظهار کرد: موزهها کارکردهای فرهنگی، آموزشی و پژوهشی دارند و میتوانند با معرفی تاریخ، فرهنگ، تمدن، آیینها و رسوم جوامع، نقش مؤثری در جذب گردشگر ایفا کنند.
محسنی بندپی افزود: تجربه کشورهای موفق در حوزه گردشگری نشان میدهد جاذبههای تاریخی و فرهنگی از مهمترین انگیزههای سفر گردشگران هستند و موزهها میتوانند در زنجیره ارزش اقتصادی گردشگری نیز نقش داشته باشند.
وی با تأکید بر ضرورت استفاده از خلاقیت و فناوریهای نوین در موزهها گفت: موزهها باید علاوه بر نگهداری آثار، روایت و داستان داشته باشند و با بهرهگیری از هوش مصنوعی و فناوریهای جدید، روایتگری خود را متناسب با ویژگیها و نیازهای مخاطبان توسعه دهند.
معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی همچنین بر توجه به موزههای تخصصی و محلی تأکید کرد و افزود: این موزهها میتوانند ظرفیتهای کمترشناختهشده مناطق مختلف را معرفی و به توزیع بهتر گردشگران و توسعه گردشگری در مناطق مختلف کمک کنند.
بندپی با اشاره به ظرفیتهای متنوع گردشگری ایران اظهار کرد: گردشگری فرهنگی، تاریخی، طبیعی، سلامت و زیارت از جمله ظرفیتهای کشور است و استان اردبیل نیز با برخورداری از چشمههای آب گرم و ظرفیتهای گردشگری سلامت، میتواند در این زمینه نقش مهمی داشته باشد.
وی همچنین بر نقش موزهها در دیپلماسی فرهنگی تأکید کرد و گفت: برگزاری رویدادهای بینالمللی در حوزه فرهنگ و موزه میتواند فرصتی برای معرفی تاریخ، تمدن و فرهنگ ایران و تقویت ارتباطات فرهنگی با دیگر کشورها باشد.
رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز با طرح موضوع میراث مناقشهبرانگیز اظهار کرد: موزهها از یک سو قرار است فضایی برای گفتوگو، تحمل و پیوند میان گروههای مختلف باشند و از سوی دیگر، خود با روایتهایی از گذشته سروکار دارند که ممکن است درباره آنها اختلاف نظر وجود داشته باشد.
محمدابراهیم زارعی افزود: هر روایت تاریخی ناگزیر بخشی از گذشته را برجسته و بخشهایی را کمتر دیده میکند و مسئله زمانی ایجاد میشود که یک روایت به عنوان تنها روایت معتبر معرفی و روایتهای دیگر به حاشیه رانده شوند.
وی ادامه داد: موزهها نباید صرفا در پی حذف اختلافها یا ارائه تصویری یکدست از گذشته باشند، بلکه میتوانند زمینهای برای شنیدن روایتهای مختلف و فهم دلایل شکلگیری اختلافهای تاریخی فراهم کنند.
زارعی گفت: زندگی روزمره، زنان، اقوام، مذاهب، گروههای اجتماعی، مهاجرتها و اقلیتهای مختلف نیز بخشی از تاریخ این سرزمین هستند و مسئله این نیست که روایت ملی کنار گذاشته شود، بلکه باید روایت ملی را چنان گسترش داد که این تجربهها و گروهها نیز در آن دیده شوند.
وی تصریح کرد: انسجام اجتماعی به معنای یکسان بودن همه دیدگاهها نیست و یک جامعه میتواند درباره جزئیات تاریخی اختلاف نظر داشته باشد و در عین حال در تعلق به یک سرزمین، برخورداری از یک تاریخ مشترک و مسئولیت نسبت به آینده آن با یکدیگر شریک باشد.
رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری افزود: موزه میتواند به جای تلاش برای از بین بردن اختلاف، ابزارهایی برای فهم علت شکلگیری آن در اختیار جامعه قرار دهد و به محلی برای گفتوگو درباره گذشتههای متفاوت تبدیل شود.
رئیس کمیته ملی موزههای ایران نیز موزه را حافظ اندیشه و حافظه تاریخی ملتها دانست و اظهار کرد: موزه باید مکانی برای همزیستی و صلح باشد و بتواند میان فرهنگها، جوامع و حتی مرزهای جغرافیایی و سیاسی ارتباط برقرار کند.
میرسیداحمد محیط طباطبایی افزود: موزهها علاوه بر حفظ میراث مادی و معنوی، بخشی از اندیشه و تجربه انسانی را حفظ میکنند و هدف از نگهداری این میراث تنها افتخار به گذشته نیست، بلکه انتقال آن به نسلهای آینده است.
وی با تأکید بر اهمیت کودکان و جوانان به عنوان مخاطبان اصلی موزهها ادامه داد: موزهها باید بتوانند تاریخ و هویت یک جامعه را به شکلی برای نسل آینده روایت کنند که زمینه شناخت و ارتباط آنها با گذشته را فراهم کند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل نیز با اشاره به ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، طبیعی و گردشگری استان اظهار کرد: اردبیل با برخورداری از مجموعه جهانی شیخ صفیالدین اردبیلی، آثار تاریخی، صنایع دستی و چشمههای آب گرم، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای مهم گردشگری کشور را دارد.
جلیل جباری افزود: توسعه گردشگری سلامت در استان نیازمند توجه جدی به زیرساختهای پزشکی، بیمارستانی و آبهای گرم است و بهرهبرداری از این ظرفیتها به تنهایی کافی نیست و نیازمند برنامهریزی کلان است.
وی با اشاره به پروژههای موزهای و میراث فرهنگی استان گفت: توسعه موزهها باید همراه با پژوهشهای تخصصی و توجه جدی به حفاظت و نگهداری آثار تاریخی باشد تا ظرفیتهای فرهنگی استان به شکل مناسب به نسلهای آینده منتقل شود.
جباری همچنین بر اهمیت برگزاری این کنفرانس تأکید کرد و افزود: مشارکت پژوهشگران و مراکز علمی داخلی و خارجی میتواند به شناسایی مسائل حوزه موزهداری و ارائه راهکارهای علمی برای توسعه این حوزه کمک کند.
رئیس دانشگاه محقق اردبیلی نیز با بیان اینکه نگاه به موزهها تغییر کرده است، اظهار کرد: موزه دیگر صرفا یک گنجینه ساکن نیست، بلکه باید به عنوان یک سیستم زنده شناختی مورد توجه قرار گیرد.
محمد حسنزاده افزود: موزه میتواند انسان را با ظرفیتها و گنجینههای تاریخی شهر و سرزمین خود آشنا کرده و احساس تعلق به محیط و گذشته را افزایش دهد.
وی موزه را نوعی سازوکار دفاعی تمدنی در برابر فراموشی دانست و گفت: انسان وارث اندیشهها، تلاشها و فداکاریهای نسلهای پیشین است و موزه میتواند این میراث را حفظ و به نسلهای آینده منتقل کند.
حسنزاده با تأکید بر ضرورت روایتمحور شدن موزهها ادامه داد: موزهای که روایت نداشته باشد، در جهان امروز نمیتواند ارتباط عمیقی با مخاطب برقرار کند و توجه به نسل جدید، بهویژه نسل Z، از موضوعات مهم در حوزه موزهداری است.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه محقق اردبیلی و رئیس دومین کنفرانس بینالمللی موزهها نیز با ارائه گزارشی از روند برگزاری این رویداد اظهار کرد: حدود ۲۵۰ مقاله به دبیرخانه کنفرانس ارسال شد که پس از داوری توسط کمیته علمی متشکل از بیش از ۴۰ نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاهها و پژوهشگاههای داخل و خارج کشور و متخصصان حوزه موزهداری، ۲۲۱ مقاله برای ارائه شفاهی یا پوستر پذیرفته شد.
امین قلیزاده افزود: پژوهشگرانی از کشورهای مختلف در این کنفرانس مشارکت دارند و در این دوره علاوه بر محورهای اصلی، موضوعاتی همچون موزهها، جنگ و صلح و فناوریهای نوین در موزهها نیز مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: پنلهای تخصصی، کارگاههای آموزشی و تخصصی و نمایشگاه جانبی نیز در کنار ارائه مقالات برگزار شده تا زمینه تبادل دانش و تجربه و ارتباط میان پژوهشگران، مدیران و فعالان حوزه موزه فراهم شود.
قلیزاده آینده موزهها را در گرو پیوند هوشمندانه میان میراث و فناوری، سنت و نوآوری، حفاظت و دسترسی و هویت محلی و نگاه جهانی دانست.
انتهای پیام
