سیدمحمدجواد مویدیان در گفتوگو با ایسنا، درخصوص نقش شرکتهای دانشبنیان در کشاورزی اظهار کرد: مهمترین مشکل این است که بسیاری از شرکتهای دانشبنیان برای دریافت عنوان «دانشبنیان» به سمت تولید فناوریهای پیچیده و هایتک رفتهاند، در حالی که این فناوریها نه مسئلهای از کشاورز حل میکنند و نه از نظر اقتصادی برای استفاده در مزارع صرفه دارند.
این کارشناس اقتصادی کشاورزی افزود: امروز محصولاتی مانند سامانههای هوشمند، تجهیزات پیشرفته یا ابزارهای دقیق تولید میشود، اما مسئله اصلی کشاورز تأمین آب، بذر مناسب، خوراک دام، مدیریت آفات و کاهش هزینه تولید است و این نیازها کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند.
مویدیان با تاکید بر لزوم بازنگری در مفهوم دانشبنیان در بخش کشاورزی اظهار کرد: نباید دانشبنیان صرفاً به تولید تجهیزات سختافزاری محدود شود، بلکه فناوریهای نرم، شامل روشهای نوین کشت، مدیریت مزرعه، پیشبینی شرایط آبوهوایی، زمانبندی کاشت و مدیریت بهرهبرداری نیز باید به عنوان فناوری دانشبنیان مورد حمایت قرار گیرند.
وی کشت دیم را نمونهای از فناوری نرم دانست و افزود: در بسیاری از کشورهای دنیا بخش عمده اراضی کشاورزی به صورت دیم مدیریت میشود، اما در ایران هنوز این شیوه به عنوان یک فعالیت کمبرنامه تلقی میشود، در حالی که اجرای موفق آن نیازمند دانش، برنامهریزی و مدیریت دقیق است.
این کارشناس اقتصادی بیان کرد: شرکتهای دانشبنیان باید به سمت حل مسائل واقعی کشاورزی حرکت کنند، از اصلاح و تولید ارقام گیاهی سازگار با شرایط اقلیمی کشور گرفته تا توسعه فناوریهای کاربردی که بهرهوری تولید را افزایش دهد، نه اینکه صرفا فناوریهای لوکس و کمکاربرد تولید کنند. همچنین ضروری است معیارهای ارزیابی شرکتهای دانشبنیان نیز به سمت حمایت از فناوریهای مسئلهمحور و مورد نیاز بخش کشاورزی تغییر کند.
وابستگی ۳۰ درصدی ایران به واردات کالاهای اساسی
مویدیان با بیان اینکه ایران در تامین غذای مورد نیاز کشور به طور کلی وضعیت قابل قبولی دارد، گفت: با وجود خودکفایی ۷۰ تا ۸۰ درصدی در کالاهای اساسی، وابستگی شدید به واردات نهادههای دامی و دانههای روغنی همچنان یکی از مهمترین چالشهای امنیت غذایی کشور است و در عین حال، بسیاری از شرکتهای دانشبنیان نیز به جای حل مسائل واقعی مزرعه، بر تولید فناوریهای پرهزینه و کمکاربرد تمرکز کردهاند.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به وضعیت خودکفایی غذایی کشور، اظهار کرد: ایران از نظر تامین کل مواد غذایی، به لحاظ مقداری حدود ۸۵ درصد و به لحاظ ارزشی حدود ۸۰ درصد خودکفا است، اما در حوزه کالاهای اساسی این میزان کاهش یافته و به حدود ۷۰ درصد از نظر ارزشی و ۸۰ درصد از نظر مقداری میرسد.
وی افزود: حدود ۳۰ درصد وابستگی کشور در کالاهای اساسی، عمدتا مربوط به ذرت، کنجاله سویا و روغن خوراکی است که در هر سه قلم بیش از ۹۰ درصد وابستگی وجود دارد. همچنین بخشی از نیاز کشور به جو، برنج، گوشت و در برخی سالها مرغ و تخممرغ نیز از طریق واردات تأمین میشود.
مویدیان درباره راهکارهای کاهش وابستگی در کالاهای اساسی نیز گفت: در حوزه گندم، جو و علوفه باید تولید ارقام مقاوم به خشکی و کمآبی، توسعه کشت دیم و بهبود بذرها در اولویت قرار گیرد. در حوزه دانههای روغنی نیز لازم است به جای اتکا به محصولات وارداتی، تولید گیاهانی مانند کلزا، کنجد و سایر دانههای روغنی سازگار با اقلیم ایران توسعه یابد.
این کارشناس اقتصادی کشاورزی با اشاره به حجم واردات محصولات غذایی گفت: سالانه بین ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلار واردات کالاهای غذایی انجام میشود که در سال گذشته این رقم حدود ۱۱ تا ۱۲ میلیارد دلار بوده و همچنان عدد قابل توجهی به شمار میرود.
انتهای پیام
