سه‌شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵ | ۱۳:۵۰
رهبر شهید با درک عمیق از جایگاه علم، زیرساخت‌های علمی کشور را متحول کرد

رهبر شهید با درک عمیق از جایگاه علم، زیرساخت‌های علمی کشور را متحول کرد

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با تأکید بر نقش رهبر شهید در توسعه نهادهای علمی کشور، گفت: ایشان با وجود آنکه تحصیلات دانشگاهی نداشت، اهمیت دانشگاه و علم را به‌خوبی درک می‌کرد و طی ۳۶ سال رهبری، با ایجاد و حمایت از نهادها، شوراها و مراکز علمی، زیرساخت‌های پیشرفت علمی کشور را شکل داد.

به گزارش ایسنا، حدادعادل امروز در آیین بزرگداشت مقام اقای شهید ایران حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای و خانواده ایشان که در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد، ضمن تسلیت این ضایعه به ملت ایران و جامعه دانشگاهی، اظهار کرد: پس از حدود پنج ماه، مراسم تشییع پیکر شهدا برگزار شد و ملت ایران و مردم عراق حماسه‌ای ماندگار آفریدند. این تشییع و تدفین، خود به سرفصلی تازه در تاریخ انقلاب اسلامی تبدیل شد و درس‌های فراوانی به همراه داشت.

دانشگاه تربیت مدرس؛ از یادگارهای رهبر شهید

وی با اشاره به نقش رهبر شهید در تأسیس دانشگاه تربیت مدرس اظهار کرد: این دانشگاه یکی از یادگارهای ارزشمند ایشان است. در دوران انقلاب فرهنگی، بخشی از اقدامات جنبه اصلاحی و سلبی داشت، اما در کنار آن، اقدامات ایجابی نیز انجام شد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها تأسیس دانشگاه تربیت مدرس برای تربیت استادان در تراز انقلاب اسلامی بود.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی افزود: در آن سال‌ها، رهبر شهید که رئیس‌جمهور بودند، اهتمام ویژه‌ای برای شکل‌گیری و تثبیت این دانشگاه داشتند. ایجاد یک دانشگاه کار ساده‌ای نیست و نیازمند فراهم شدن ده‌ها زیرساخت است. ایشان به آینده این دانشگاه و نقش آن در پیشرفت علمی کشور امید فراوانی داشتند.

دغدغه فاصله گرفتن دانشگاه از رسالت علمی

حدادعادل ادامه داد: در یکی از دیدارهای خصوصی، رهبر شهید از مقطعی که دانشگاه تربیت مدرس درگیر مسائل و تنش‌های سیاسی شده بود، ابراز تأسف کردند. انتظار ایشان این بود که این دانشگاه بیش از هر چیز بر رسالت علمی خود متمرکز باشد، اما در برهه‌ای، فضای سیاسی بر فعالیت‌های علمی سایه انداخت و این موضوع موجب نگرانی ایشان شده بود.

درک عمیق رهبر شهید از جایگاه دانشگاه و علم

وی خاطرنشان کرد: اگرچه رهبر شهید تحصیلات دانشگاهی نداشت، اما جایگاه دانشگاه، علم و نقش آن در اداره کشور را به‌خوبی می‌شناخت. ایشان تنها به بیان کلیات اکتفا نمی‌کرد، بلکه با نگاهی کارشناسانه اهمیت موضوعات علمی را تشخیص می‌داد و درباره آن‌ها تصمیم‌گیری می‌کرد.

توسعه نهادهای علمی در دوران رهبری

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به اقدامات رهبر شهید در حوزه علم و فناوری گفت: در طول دوران رهبری ایشان، نهادها، بنیادها، شوراها و مراکز علمی متعددی شکل گرفت یا تقویت شد. توسعه حوزه‌هایی مانند فناوری هسته‌ای، زیست‌فناوری، سلول‌های بنیادی، ژنتیک، علوم شناختی، فناوری اطلاعات و ارتباطات و همچنین ایجاد بنیاد ملی نخبگان و معاونت علمی ریاست جمهوری، از جمله اقداماتی بود که با حمایت و هدایت ایشان دنبال شد.

وی افزود: رهبر شهید هرگاه احساس می‌کرد حوزه‌ای در جهان در حال تبدیل شدن به یکی از پایه‌های قدرت کشورهاست، به سرعت اهمیت آن را تشخیص می‌داد و زمینه شکل‌گیری ساختارهای لازم برای توسعه آن را فراهم می‌کرد.

توجه به توسعه علوم انسانی و اسلامی

حدادعادل با اشاره به تجربه خود در تأسیس بنیاد دایرةالمعارف اسلامی گفت: سال ۱۳۶۲، در اوج جنگ تحمیلی، رهبر شهید که در آن زمان رئیس‌جمهور بودند، ضرورت ایجاد مرکزی برای تولید دانش مرجع در حوزه معارف اسلامی را مطرح کردند و از شکل‌گیری این بنیاد حمایت کردند.

وی ادامه داد: امروز پس از بیش از چهار دهه، این مجموعه به نهادی بزرگ علمی تبدیل شده است؛ به‌گونه‌ای که تنها آرشیو مجلات مرتبط با جهان اسلام آن، بیش از دو هزار و ۱۰۰ دوره مجله به زبان‌های مختلف را دربر می‌گیرد که از این نظر در جهان بی‌نظیر است.

حدادعادل تأکید کرد: این تنها نمونه‌ای از ده‌ها نهاد علمی، فرهنگی و پژوهشی است که با ابتکار، حمایت و پیگیری رهبر شهید شکل گرفت و آثار آن امروز در پیشرفت علمی کشور قابل مشاهده است.

اقتدار کشور، ثمره سرمایه‌گذاری بر علم و دانشگاه

حدادعادل با اشاره به نقش علم در اقتدار ملی گفت: رهبر شهید همواره بر این باور بودند که اقتدار حقیقی از علم سرچشمه می‌گیرد. همان‌گونه که در قرآن کریم نیز واژه سلطان به کار رفته است، اقتدار با قدرت تفاوت دارد و علم، منشأ اقتدار است.

وی افزود: نتیجه این نگاه را در جنگ اخیر مشاهده کردیم. اگر کشور در حوزه علم و فناوری پیشرفت نکرده بود، همچنان مانند سال‌های نخست انقلاب برای تأمین ابتدایی‌ترین تجهیزات دفاعی، مانند سیم‌خاردار، وابسته به دیگران بودیم. اما ایشان با تشویق مستمر جوانان، استادان، نخبگان و دانشگاهیان و با برگزاری نشست‌های متعدد با آنان، زمینه رشد علمی کشور را فراهم کردند تا امروز ایران، با وجود تحریم‌ها، بتواند استقلال خود را حفظ کند و در برابر قدرت‌های بزرگ ایستادگی کند.

توجه ویژه رهبر شهید به نخبگان جوان

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان خاطره‌ای از دوران مسئولیت خود در وزارت آموزش‌وپرورش گفت: سال ۱۳۶۵ که معاون وزارت آموزش‌وپرورش بودم، تصمیم گرفتیم برای نخستین‌بار تیم المپیاد ریاضی ایران را به مسابقات جهانی اعزام کنیم. آن زمان کشور درگیر جنگ بود و حتی تجربه‌ای از حضور در این رقابت‌ها نداشتیم.

وی ادامه داد: از رهبر شهید که در آن زمان رئیس‌جمهور بودند، درخواست کردم پیش از اعزام، دانش‌آموزان را ملاقات کنند. با وجود مشغله فراوان، با روی گشاده این درخواست را پذیرفتند و برای دیدار با دانش‌آموزان وقت گذاشتند. این توجه به نسل جوان و نخبگان، یکی از ویژگی‌های ممتاز ایشان بود.

حدادعادل خاطرنشان کرد: امروز که تیم المپیاد ریاضی ایران در رقابت‌های جهانی به مدال‌های طلا و نقره دست یافته است، می‌توان ریشه این موفقیت‌ها را در همان نگاه بلندمدت به علم، آموزش و استعدادهای جوان جست‌وجو کرد.

دانشگاه تربیت مدرس، میراثی که باید حفظ شود

وی تأکید کرد: دانشگاه تربیت مدرس میراث رهبر شهید است و وظیفه استادان و مدیران این دانشگاه، حفظ این سرمایه و تربیت استادان برجسته برای دانشگاه‌های کشور است.

حکمت؛ ویژگی برجسته رهبر شهید

حدادعادل در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به توصیف رهبر شهید به عنوان رهبری حکیم، اظهار کرد: همه از ایشان با عنوان رهبر حکیم یاد می‌کنند، اما باید درباره معنای حکمت و حکیمانه عمل کردن بیشتر اندیشید.
وی افزود: رهبر شهید همواره به سفیران جمهوری اسلامی توصیه می‌کرد سیاست خارجی را بر سه اصل عزت، حکمت و مصلحت استوار کنند. حکمت یعنی بهره‌گیری از عقل در کنار علم؛ زیرا علم بدون عقل، راهگشا نخواهد بود.

علم بدون عقل کافی نیست

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با نقل حکایتی از مولوی گفت: مولوی در کتاب فیه ما فیه داستانی نقل می‌کند که در آن، فردی با وجود برخورداری از دانش، به دلیل به‌کار نگرفتن عقل، از تشخیص یک مسئله ساده بازمی‌ماند. پیام این حکایت آن است که علم زمانی سودمند خواهد بود که با تعقل همراه شود.

وی ادامه داد: رهبر شهید علاوه بر دانش گسترده، از عقل، تدبیر و قدرت تحلیل فوق‌العاده‌ای برخوردار بود. در هر موضوعی، از تاریخ معاصر ایران گرفته تا فناوری‌های نوین، علوم شناختی، نانو و دیگر حوزه‌های علمی، اطلاعات دقیق و عمیقی داشت و تصمیم‌های خود را بر پایه آینده‌نگری و تدبیر اتخاذ می‌کرد.

حکمت در مدیریت بحران‌ها

حدادعادل با اشاره به حوادث سال ۱۳۹۸ گفت: در جریان ماجرای افزایش قیمت بنزین، فضای کشور بسیار ملتهب بود و بسیاری انتظار داشتند رهبر شهید واکنشی احساسی نشان دهند، اما ایشان با حکمت عمل کردند و ضمن توجه به مصالح کشور، از تصمیم اتخاذشده حمایت کردند تا ثبات کشور حفظ شود.

وی افزود: یکی از توصیه‌های همیشگی ایشان به مسئولان و نمایندگان مجلس، حفظ حرمت جایگاه‌های قانونی کشور بود. حتی اگر با عملکرد مسئولی موافق نبودند، تأکید داشتند شأن و اعتبار نهادهای نظام حفظ شود؛ زیرا تضعیف جایگاه‌ها به زیان کشور است.

حفظ وحدت؛ محور تصمیم‌گیری‌ها

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی خاطرنشان کرد: رهبر شهید در مواجهه با اختلاف‌نظرها و حتی انتقادهای تند، همواره با صبر، متانت و حکمت رفتار می‌کردند و اجازه نمی‌دادند اختلافات به وحدت ملی آسیب بزند. ایشان همواره بر حفظ وحدت میان شیعه و سنی، اقوام مختلف و همه اقشار جامعه تأکید داشتند.

وی در پایان گفت: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های رهبر شهید، دوری از هوای نفس بود. همین ویژگی سبب می‌شد حقیقت را به‌درستی تشخیص دهد و تصمیم‌هایی بر پایه عقل، مصلحت و منافع کشور اتخاذ کند. امیدواریم مسیر و آرمان‌های ایشان با هدایت رهبر معظم انقلاب ادامه یابد و ملت ایران بتواند راه پیشرفت و عزت را با قدرت دنبال کند.

انتهای پیام

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی